THÍ GIAØN ,
TAÄP TUÏC VANG BOÙNG MOÄT THÔØIHAÄU HOÏC LYÙ VIEÄT DUÕNG
Phaät giaùo Hoa-Vieät, cöù vaøo thaùng Baûy aâm lòch moãi naêm, chính thöùc laø ngaøy Raèm, ñeàu toå chöùc long troïng leã Thuûy Luïc phaùp hoäi. Nhieàu hoïc giaû cho raèng Thuûy Luïc phaùp hoäi laø söï keát hôïp giöõa Luïc Ñaïo Töø saùm töùc Löông Hoaøng saùm cuûa Löông Voõ Ñeá vaø Minh Ñaïo Voâ Giaø Ñaïi Trai cuûa Ñöôøng Maät Toâng. Nhöng theo quyeån 33 Phaät Giaùo Toái Kyû thì toái sô, Thuûy Luïc phaùp hoäi do Löông Voõ Ñeá nhaân naèm moäng thaáy vò Taêng khaûi thò roài sau ñoù ñöôïc Baûo chí khuyeán thuyeát, tra cöùu nghi vaên trong Ñaïi taïng maø soaïn thaønh nghi thöùc vaø thieát laäp ñaïi leã laàn ñaàu tieân taïi chuøa Kim Sôn vaøo naêm Thieân Giaùm thöù 4 (505 Taây lòch).
Noùi roõ hôn Thuûy Luïc phaùp hoäi coøn goïi laø Thuûy Luïc trai, Thuûy Luïc ñaïo traøng, Bi trai hoäi hay goïi taét laø Thuûy Luïc, laø moät trong nhöõng leã hoäi giaøu tính töø bi, cuùng thí vaät thöïc cho ma ñoùi thuoäc loaøi höõu tình treân bôø, döôùi nöôùc, haàu cöùu baït chuùng bôùt khoå. Theo quyeån 4 saùch Chính Moân Thoáng Kyû thì sôû dó goïi laø Thuûy Luïc phaùp hoäi vì "Chö tieân trí thöïc ö löu thuûy, thuûy quyû trí thöïc ö tònh ñòa (luïc)". Veà yù nghóa lôïi laïc cuûa Thuûy
Luïc phaùp hoäi, chuùng toâi xin trích saâu noùi cuûa Toâng Traùch trong Thuûy Luïc Duyeân khôûi ñeå minh ñònh: "Nay ta cuùng Phaät hay daâng trai cho moät vò Taêng coøn coù coâng ñöùc, huoáng hoà cuùng döôøng toaøn theå Tam baûo möôøi phöông, vaïn linh trong luïc ñaïo…" (Kim chi cuùng Phaät, trai nhaát taêng, thöôïng höõu voâ haïn coâng ñöùc, haø huoáng phoå thoâng cuùng döôøng thaäp phöông Tam baûo, luïc ñaïo vaïn linh)
Tröôùc ñaây, phaùp söï Thuûy Luïc ñöôïc toå chöùc 7 ngaøy 7 ñeâm (thaät ra thôøi xa xöa tôùi 49 ngaøy ñeâm) vaø phaân ra noäi ñaøn vaø ngoaïi ñaøn. Chuyeän Vu Lan thaéng hoäi, Ñaïi Muïc Kieàn Lieân baïch Phaät cöùu meï ra khoûi Ngaï quyû ñaïo… ñaõ ñöôïc bao nhieâu saùch vôû Phaät giaùo noùi ñeán, vaø ngay trong soá baùo Giaùc Ngoä Vu Lan naøy chaéc cuõng ñaõ coù nhieàu baøi ñeà caäp, neân chuùng toâi chæ xin noùi veà moät nghi thöùc trong Thuûy Luïc phaùp hoäi maø nay coù leõ chæ coøn vang boùng: ñoù laø tuïc thí giaøn thuoäc phaàn ngoaïi ñaøn cuûa cuoäc leã, moät tuïc leä chæ thònh haønh ôû mieàn Taây Nam Boä nhaát laø taïi Raïch Giaù, Soùc Traêng, Baïc Lieâu vaø Caø Mau, vaø do chuùng toâi laø ngöôøi Baïc Lieâu neân chæ keå laïi nhöõng gì maét thaáy tai nghe veà chuyeän "thí giaøn, giöït giaøn" taïi queâ nhaø maø thoâi.
Tuïc naøy coù leõ baét nguoàn töø tín ngöôõng ñaïo Phaät cuûa ngöôøi Hoa, nhaát laø ngöôøi Tieàu vaø nhaân laø ngöôøi Tieàu löu cö taïi Baïc Lieâu ñoâng ñaûo neân tuïc thí giaøn cuõng raát thònh haønh taïi ñaây, thöïc teá maø noùi, laø chæ dieãn ra ôû caùc chuøa lôùn cuûa ngöôøi Tieàu trong tænh nhö chuøa Minh, chuøa Bang, chuøa Caây Me, chuøa OÂng Teà v.v… Nhaân ñaây cuõng xin ñính chính ngoä nhaän cuûa moät soá ngöôøi khi giaûi thích ñaây laø leã "thí vaøng" töùc thí "vaøng maõ" maø ngöôøi Nam Boä goïi laø giaáy tieàn vaøng baïc-thuaät ngöõ khoa nghi goïi laø "khoa kim"-cho ma quyû. Xin thöa thí giaøn ñaây coù nghóa laø thí vaät phaåm baøy nôi giaøn goã cao maáy taàng cho ngöôøi ta leo leân giöït.
Do khi xöa nôi chuøa lôùn naøo thí coâ hoàn cuõng caát giaøn cao baøy leã vaät cho ngöôøi ta leo leân maø giöït neân töø "giöït giaøn" ñaõ phoå bieán saâu roäng trong daân gian, neân duø veà sau caùc hình thöùc thí thöïc coù thay ñoåi, nhö thí baèng theû, töùc ai nhaët ñöôïc theû thì tuøy theo soá ghi treân theû maø laõnh quaø; hay vaät thöïc ñöôïc baøy treân maët ñaát cho ngöôøi ta uøa voâ maø giöït cuõng goïi chung khoâng phaân bieät laø thí giaøn, vaø nhöõng ngöôøi ñi giöït cuõng goïi chung laø giöït giaøn. Thaäm chí taïi tö gia ngöôøi bình daân cuùng vaøi naûi chuoái, ít caùi baùnh, möôi caùi mía, naêm ba kg khoai cho con nít trong xoùm giöït cuõng goïi laø thí giaøn. Nhö vaäy töø thí giaøn ñaõ bieán nghóa nhaèm chæ moïi caùch thí coâ hoàn. Noùi chung thí thöïc coù boán hình thöùc beà theá khaùc nhau laø:
chính thöïc. Theo taäp quaùn tín ngöôõng Phaät giaùo daân gian maø chuùng toâi cho laø thaém ñöôïm tính nhaân ñaïo cao nhaát laø ngöôøi cheát duø toäi coù naëng theá maáy, duø coù phaûi sa ñòa nguïc chòu hình phaït thì vaãn laø nhöõng chuùng sinh ñaùng thöông, cho neân moãi naêm vaøo thaùng 7, döôùi aâm ty môû cöûa nguïc cho hoï leân döông theá thoï höôûng thí cuùng cuûa chuøa chieàn vaø nhaø daân gian trong moät thaùng keå töø ngaøy moàng Moät môû cöûa nguïc cho ñeán 29 hay 30 thaùng 7 tuøy thaùng ñuû thieáu. Laïi nöõa, caùc coâ hoàn hung chung, cheát oan cheát öùc, khoâng moà khoâng maû hay moà xieâu maû laïng khoâng nôi nöông töïa cuõng laø nhöõng chuùng sinh quanh naêm ñoùi khaùt khoâng ngöôøi ñoaùi töôûng phuïng cuùng raát ñaùng thöông, nhaèm dòp Trung nguyeân cuõng no loøng nhôø thí thöïc. Leã Thuûy Luïc phaùp hoäi khi xöa thöôøng toå chöùc ñuû baûy ngaøy baûy ñeâm, nhöng veà sau cuõng tuøy hoaøn caûnh cuøng tình traïng kinh teá moãi chuøa maø coù theå gia giaûm, phoå bieán laø ba ngaøy ba ñeâm vaø chia ra noäi ñaøn vaø ngoaïi ñaøn. Noäi ñaøn cuùng chö Phaät vaø Boà taùt, ngoaïi ñaøn cuùng thuûy luïc höõu tình coâ hoàn. Ñòa ñieåm ngoaïi ñaøn thöôøng thieát laäp taïi baõi ñaát troáng cuûa chuøa. Ngöôøi ta döïng leân nhöõng caùi giaøn baèng goã raát chaéc chaén. Giaøn naøy hìng thaùp cuït vaø thieát keá nhö caùc thaùp thôø töùc coù nhieàu taàng, trung bình coù ba taàng khoâng keå taàng döôùi maët ñaát, moãi taàng caùch nhau 3m. Moãi taàng ñöôïc ñoùng maët baèng haønh lang baèng vaùn chaéc chaén, vaø tuøy caùch boá trí thí vaät cuûa moãi chuøa, nhöng töïu trung caùc vaät thöïc giaù trò ñöôïc ñaët baøy treân maët taàng cao nhaát vaø coù laøm caây thang ñeå caùc kinh sö leân giaøn tuïng kinh chaån teá. Treân ñaøi cao nhaát coù ñaët baøn thôø Phaät vaø hình nhaân hai oâng Thieän vaø oâng Aùc. OÂng Aùc töùc Tieâu Dieän Ñaïi só maø caùi löôõi leø ra cuûa oâng ñöôïc daân leo leân giaøn raát chieáu coá, vì ai nhaët ñöôïc seõ baùn cho ngöôøi nhaø giaøu giaù khaù cao ñeå hoï laän tuùi buøa cho con chaùu mình ñeo mong ñöôïc maïnh gioûi. Maáy ñeâm ñaàu khoâng khí trang nghieâm maø vui nhoän ôû noäi ñaøn trong chuøa, vì nôi ñaây caùc kinh sö maø ngöôøi bình daân keâu tròch thöôïng laø: "maáy oâng thaày cuùng" luaân phieân tuïng kinh vaø chaïy kinh ñaøn theo hình chöõ buøa troâng raát vui maét maø caûm ñoäng. Baù taùnh ñeán chieâm baùi Phaät cuõng ñoâng laém, nhaát laø veà ñeâm. 1. Thí giaøn chính thöùc treân giaøn cao döïng baèng caây goã
2. Thí giaøn baèng caùch neùm theû ghi soá
3. Thí giaøn baøy vaät thöïc treân saân troáng
4. vaø, Thí giaøn coø con taïi haøng ba moãi nhaø.Sau ñaây chuùng toâi xin tuaàn töï thuaät roõ töøng loaïi "thí giaøn", chuû yeáu laø thí giaøn
Do soá kinh sö trong moät ñòa phöông coù haïn, maø moãi Thuûy Luïc phaùp hoäi huy taäp raát nhieàu kinh sö, neân caùc chuøa trong tænh thoûa thuaän nhau baát thaønh vaên laø toå chöùc caùc leã Thuûy Luïc vaøo caùc ngaøy khaùc nhau trong thaùng ñeå ñieàu phoái thuaän tieän vieäc môøi röôùc caùc kinh sö, ñoàng thôøi cuõng ñeå caùc "coâ hoàn soáng"-töùc daân giöït giaøn-ñöôïc tham döï ñeàu khaép. Xin noùi trôû laïi caùc vaät thöïc baøy treân ñaøi cao nhaát goàm coù beït haïng laø traàu cau, khoai lang soáng, chuoái, mía khuùc, baùnh cuùng, baùnh caáp ñöôïc ñöïng trong caùc gioû lam, gioû laø. Gioû lam laø caùc gioû hình troøn, ñan sô saøi baèng caät tre. Gioû laø töùc caùc reá noài cuõng ñan sô saøi baèng caät tre .
Baùnh cuùng, baùnh caáp laø baùnh baèng neáp ñöôïc goùi baèng laù döùa coù khi cheâm ít hoät ñaäu. Khaù chuùt laø cuõng gioû lam, gioû laø ñöïng khoai chuoái nhöng coù ñeäm theâm traùi böôûi. Keá ñeán laø caùc bao caø roøn ñan baèng coû baøng ñöïng chöøng naêm kg gaïo hoaëc naêm kg muoái buoäc tuùm ñaàu . Thöôøng thöôøng treân moät giaøn ñöôïc ñaët baøy chöøng moät hai traêm gioû lam, gioû laø vaø chöøng 50 bao muoái gaïo. Keá ñoù laø caùc thöù ñuïn nhö ñuïn keïo, ñuïn coám, ñuïn thòt, ñuïn rau muoáng (coù giaét keøm theo tieàn giaáy). Ñuïn ñöôïc ñan baèng caät tre hình thaùp nhoïn, kích thöoùc to nhoû khaùc nhau. Ñuïn nhoû nhaát ñöôøng truïc kính ñaùy naêm taác, chieàu cao côõ 8 taác. Ñuïn phoå bieán nhaát ñöôøng tröïc kính ñaùy chöøng moät thöôùc, chieàu cao hai thöôùc. Ñuïn coå laø ñuïn to nhaát, ñöôøng tröïc kính ñaùy hai thöôùc, chieàu cao ba thöôùc ngoaøi, phaûi hai ba ngöôøi môùi nhaác noåi. Ngoaøi thaønh ñuïn ngöôøi ta gaén keïo ñaäu phoïng ñeàu khaép daøy côõ hai phaân töø ngoïn ñeán ñaùy, treân ñaàu ñuïn coù gaén caây côø ñuoâi nheo nguõ saéc saëc sôõ coù ria, tua laøm taêng daùng veû uy nghi ñeïp ñeõ cuûa chieác ñuïn. Teân ngöôøi cuùng ñöôïc vieát vaøo giaáy daùn leân ñuïn. Boán goùc ñaøi moãi goùc ñaët moät chuøm mía ba caây coät chuïm ñaàu vaø nôi ñaàu chuïm treo toøn ten caùi ñuøi lôïn goàm caû moät maûng thòt. Taâm lyù keû ñi giöït giaøn khoâng phaûi do lôïi maø laø vì danh döï cuûa xoùm laøng mình, bôûi moãi muøa Trung nguyeân daân anh chò caùc xoùm khaùo nhau giaät ñöôïc cho maáy chieác ñuïn coå ñeå roài ñem veà xoùm chia nhau möøng vui khoe thaønh tích chöù khoâng baùn chaùc cho ai bao giôø. Rieâng ñoàng baøo ngöôøi Vieät goác Mieân keå caû ngöôøi giaøu coù thì hoï ñi giöït giaøn khoâng caàn tranh giaønh maáy chieác ñuïn gì caû, maø chæ mang theo chieác bao toå boá luaø baát cöù khoai chuoái gì cuõng ñöôïc, mieãn nhieàu laø toát vì hoï tin raèng neáu naêm naøo giöït ñöôïc nhieàu thì naêm ñoù luùa ñöôïc muøa, gia ñình maïnh khoeû. Daân anh chò muoán giöït ñöôïc ñuïn khoâng theå ñi "cu ky" ñöôïc maø phaûi daøn ngöôøi phaân coâng moät soá leân ñaøi, moät soá ñöùng döôùi giaøn. Soá leân giaøn cuõng phaân coâng moät toáp lo giöït ñuïn phoùng xuoáng, moät toáp lo baûo che baûo veä phe mình, thaäm chí neáu caàn, cuõng khoâng ngaïi ñoäng thuû ñaùnh vôùi phe khaùc. Nhoùm döôùi giaøn cuõng chia hai toáp, moät toáp lo ñoùn maáy chieác ñuïn do phe mình giöït ñöôïc treân ñaøi cao thaûy xuoáng, moät toáp lo baûo veä nhöõng chieác ñuïn ñaõ giaät ñöôïc khoûi bò ngöôøi khaùc giaät hoâi khoûi tay ngay döôùi giaøn. Neáu giaøn naøo ñöôïc thieát laäp keá beân bôø soâng, nhö giaøn chuøa Caây Me chaúng haïn, thì daân anh chò phaân coâng caû ghe löôøn chöïc chôø döôùi meù ñeå ñoùn ñuïn, baùo haïi maáy chuù phuù lít, maõ taø phaûi heát hôi theùt ñuoåi dang xa ra bôø. Do giaøn xaây theo theå thöùc caùc thaùp nhieàu töøng maø saøn vaùn haønh lang moãi töøng de ra khoûi giaøn thaùp moät choùng tay neân ngöôøi leo giaøn phaûi coù söùc khoûe, söï kheùo leùo, kyõ thuaät vaø can ñaûm, töùc khi muoán leân moãi töøng hoï phaûi ñöa baøn tay naém laáy bìa saøn vaùn haønh lang roài ñu loän ngöôïc ngöôøi ñeå leân töøng treân. Ñaây laø moät ñoäng taùc khoâng phaûi deã coù neân coù laém anh hai tay oâm laáy bìa vaùn laéc lö roài rôi trôû laïi ñaát chöù khoâng ñu mình leân treân ñöôïc. Teä haïi hôn nöõa laø coù moät anh luùc lao leân giaøn ôû chuøa OÂng Teà bò tuoät suùt chieác quaàn "taø loûn" maø khoâng daùm buoâng tay rôi xuoáng, phaûi ñep meùp giaøn maø la laøng khieán ban toå chöùc phaûi ñem thang ra cho anh ta laàn xuoáng roài hoå theïn luøi maát trong ñaùm ñoâng, maø khaùn chuùng thì ñöôïc moät dòp cöôøi vôõ buïng. Coøn caùi khoâng khí thí giaøn thì ai coù muïc kích môùi thaáy heát caùi soâi ñoäng, haøo höùng, caêng thaúng cuûa ngöôøi ñi giöït, ngöôøi phuù lít giöõ gìn traät töï vaø ñoâng ñaûo ngöôøi ñi coi. Thöôøng thöôøng giôø xoâ giaøn ñöôïc ñònh khoaûng 2, 3 giôø chieàu thì ngay töø saùng ñoàng baøo ñaõ luïc tuïc ñem phaåm vaät cuùng döôøng tôùi vaø ñöôïc chuyeån leân ñaët treân caùc töøng ñaøi. Caùc ñuïn keïo ñöôïc chuyeån leân taän töøng treân caøng luùc caøng nhieàu khieán caùi giaøn caøng luùctroâng caøng theâm haáp daãn. Maëc duø giôø xoâ giaøn ñöôïc ñònh laø hai giôø tröa, nhöng töø sôùm ñaõ coù ngöôøi chen chuùc nhau giaønh choã ñöùng coi. Giaøn ñöôïc ngaên chaän bôûi nhieàu lôùp daây luoät giöõ ngöôøi xem, vaø daân ñi giöït phaûi ñöùng caùch giaøn chöøng möôi meùt, beân trong phuù lít, maõ taø möôi ngöôøi caàm roi caù ñuoái luoân tay quaát neït, mieäng khoâng ngöøng quaùt theùt. Sau khi xaùc oâng "xaùc" oâng Teà, oâng Thaùnh Coâng hay oâng gì ñoù tuyø theo thaàn danh moãi chuøa leân giaøn xem xeùt caùc vaät phaåm xong laø giôø xoâ giaøn saép baét ñaàu . Moät ñieàu neân ghi nhaän laø neáu chaúng may caùi ñuïn naøo do ai cuùng maø bò ngöôøi "leân xaùc" cheâ neùm boû xuoáng giaøn vì cho laø "nhô ueá" thì ngöôøi phuïng cuùng ñoù heát söùc lo sôï vaø phaûi chòu cuùng phaït. Daân ñi giöït giaøn chuyeân nghieäp nghe quen kinh neân khi tieáng tuïng kinh cuûa caùc sö beân trong chuøa saép chaám döùt thôøi kinh cuoái cuøng laø hoï ñeàu bieát neân tinh thaàn khaån tröông haún leân, da thòt run raåy nhö ngöôøi saép ra traän. Ngöôøi ta xoâ ñaåy nhau ñeå chöïc chaïy voâ giaøn cho nhanh hoaëc giaû ñeå coi cho roõ khieán quang caûnh voâ cuøng khaån tröông caêng thaúng. Vaø khi moät hoài troáng lieân hoài vang leân laø chuùng ta cæ nghe moät caùi "ì" roài thì bao nhieâu ngöôøi tranh nhau chaïy leân giaøn raùn söùc ñu ngöôøi leo leân, trì keùo, xoâ ñaåy, la heùt, giaønh giöït laøm khoai chuoái vaêng tung toùe, roài thì caûnh naùo loaïn treân ñaøi cao baét ñaàu khi daân giöït giaøn ñaõ leân tôùi cuøng luùc vôùi caûnh giaønh giöït döôùi ñaát khi ñuïn ñöôïc quaúng xuoáng. Ai coù töøng ñi coi ñaùm bieåu tình lôùn xung ñoät vôùi löïc löôïng caûnh saùt tröôùc ñaây môùi hình dung ra ñöôïc caûnh naùo nhieät giöït giaøn. Chöøng möôi phuùt thoâi laø giaøn laïi troáng vaéng, ngöôïc laïi döôùi ñaát ñoâng ngheït ngöôøi, ai cuõng oâm chaët chieán lôïi phaåm trong tay, moà hoâi moà keâ nheã nhaïi, aùo quaàn taû tôi, ôi ôùi goïi baïn beø hoûi han keát quaû cuøng hoà hôûi khoe thaønh tích cuûa mình, trong khi daân anh chò ñöôïc choøm xoùm mình hoä toáng khuaân caùc ñuïn coå daàn daàn ra khoûi ñaùm ñoâng ra veà trong chieán thaéng. Nhìn chung, ai cuõng haû heâ vaø khoâng coù gì quaù ñaùng xaûy ra. Tuy nhieân, khoâng phaûi luùc naøo cuõng eâm xuoâi nhö theá, vì coù nhieàu naêm taïi chuøa naøy chuøa khaùc, coäc vui khoâng troïn vì xaûy ra chuyeän phaù giaøn, töùc tranh nhau giöït khi chöa tôùi giôø, ñöa ñeán phaûn öùng ñaøn aùp taát nhieân cuûa phuù lít, maõ taø, nhieàu khi traàm troïng ñeán phaûi ñoå maùu nhö vuï Quaûn Ñieåu ñaùnh troïng thöông Saùu Hoå phaù giaøn chaúng haïn. Noùi ñeán Saùu Hoå, daân Baïc Lieâu khoâng ai queân ñöôïc chuyeän giöït giaøn nguoäi. Soá laø naêm ñoù, vì moät chuyeän ngoaøi yù muoán maø khi Saùu Hoå ñi gaàn tôùi thì tieáng troáng xoâ giaøn cuûa chuøa Bang ñaõ thöùc lieân hoài. Treã chuyeän giöït coâng khai treân giaøn, Saùu Hoå, tay anh chò ngöôøi xoùm Laøng ñöùng beán xe Baïc Lieâu raát maõ thöôïng, cho em uùt mình mai phuïc ñöôøng veà ñeå giöït laïi chieác ñuïn coå chöù chaúng leõ naêm nay xoùm Laøng chaúng coù ñuïn sao. Binh töôùng xoùm Gioàng Me ñang haû heâ ñöa chieác ñuïn coå veà xoùm thì bò nhoùm Saùu Hoå xoâng ra thình lình giöït phaét chieác ñuïn coå ñöa veà xoùm Laøng. Vì chuyeän naøy maø ñaõ xaûy ra ñoå maùu giöõa hai xoùm Gioàng Me vaø xoùm Laøng daèng dai caû thaùng. Xin noùi theâm moät giai thoaïi laø coù moät oâng oâng chuyeân giöït giaøn töø thôøi nieân thieáu cho tôùi nay oâng khaù giaû trôû thaønh oâng Chuû, moät chöùc haøm cuõng kha khaù thôøi ñoù. Naêm nay, gia ñình khuyeân can oâng mình ñaõ laø oâng Chuû, coù xui gia sang giaøu ñöøng ñi giöït giaøn nöõa keûo nheï theå. OÂng thaáy cuõng coù lyù neân hoâm chuøa OÂng Teà thí giaøn oâng dieän boä baø ba luïc soaïn raát sang troïng, ñaét tieàn thôøi ñoù, tay caàm caây duø Gia Ñònh ñi xem cho vui. Nhöng khi thôøi kinh cuoái cuøng saép chaám döùt, oâng caûm thaáy caû ngöôøi mình noùng ran run raåy, vaø khi hoài troáng xoâ giaøn vöøa duïc laø oâng baát thaàn buoâng duø, xoâng tôùi leo leân ñaøi ngay. Keát quaû… oâng töôi cöôøi oâm chieác ñuïn keïo nhoû giaät ñöôïc, nhöng boä baø ba luïc soaïn thì ñaõ raùch naùt, maø caây duø thì gaõy heát goïng naèm beïp dí döôùi ñaát.
… Nhöng roài moät naêm kia giaøn chuøa Bang saäp laøm cheát boán ngöôøi vaø bò thöông maáy chuïc ngöôøi khieán chính quyeàn phaûi can thieäp caám giöït giaøn maø chuyeån sang giöït theû. Giöït theû coù caùi hay laø thí vaät coøn nguyeân veïn trong chuøa khoâng söùt meû, ai giöït ñöôïc theû naøo thì tuøy theo soá theû aên vôùi soá ghi treân thí vaät maø ñeán laõnh. Tuy nhieân giöït theû coù maët khoâng toát laø ngöôøi quaêng theû coù theå thieân vò, quaêng nhieàu theû, nhaát laø caùc theû nhaän ñuïn veà phía ngöôøi thaân mình ñöùng, hoaëc naêm naøo cuõng coù lôøi ra tieáng vaøo laø caùc theû laõnh ñuïn ñeàu bò taån laïi ñeå ban toå chöùc khoûi phaùt ñuïn cho ai. Vaø ñieàu quan troïng nhaát laø ñaõ maát ñi tính haáp daãn, soâi ñoäng truyeàn thoáng.
Moät kieåu "thí giaøn" khaùc laø baøy teá vaät döôùi ñaát ñeå cho ngöôøi ta giöït. Tuy nhieân khoâng soâi ñoäng baèng thí giaøn thaät nhöng cuõng coù ñöôïc neùt truyeàn thoáng "coâ hoàn" giaønh giöït thí phaåm. Ngay thôøi coøn thí giaøn cuõng ñaõ coù hình thöùc "thí giaøn ñaát" naøy thöôøng daønh cho caùc toå chöùc sinh hoaït cuûa quaàn chuùng maø beà theá coù phaàn keùm hôn chuøa chieàn nhö chôï, beán tre, hoaëc caùc truï sôû cuûa toå thôï naøy, thôï noï. Tuy nhieân, giöït giaøn ñaát coù nhöôïc ñieåm laø raát khoù giöõ traät töï cho tôùi giôø choùt vaø chuyeän phaù giaøn thöôøng hay xaûy ra.
Cuoái cuøng xin noùi chuyeän "thí giaøn" taïi tö gia. Thöôøng thì trong thaùng Baûy ngaøy naøo cuõng thí ñöôïc, nhöng tö gia thöôøng thí cuùng vaøo ngaøy choùt trong thaùng vaø vaøo buoåi chieàu. Vaøo ngaøy naøy, treû con trong xoùm thöôøng tuï taäp haøng ñaøn haøng luõ laàn löôït giöït heát nhaø naøy sang nhaø khaùc, vaø giöït ñöôïc gì laø aên ngay taïi choã raát hoàn nhieân vui veû maø laïi mang ñaày aán töôïng "coâ hoàn soáng".
Roài chieàu ba möôi ñoùng cöûa nguïc, ma quyû bò giam nhoát trôû laïi, tieáp tuïc chòu hình phaït döôùi aâm ty, chaám döùt moät thaùng thong dong no ñuû ñeå troâng chôø muøa Trung nguyeân naêm sau.
(Tuaàn baùo Giaùc ngoä 176)
Trang MUÏC LUÏC