NGUYỄN KHUÊ DỊCH

Ðịa Tạng Vương là một vị Bồ tát có hạnh nguyện cứu độ những sinh linh bất hạnh sa vào địa ngục, người chết yểu và lữ hành phương xa. Tương truyền, Ngài từng thị hiện làm một vị hoàng tử xứ Triều Tiên. Sau khi chết, nhục thân của vị hoàng tử này không tan rữa và được thờ trong một ngôi tháp mà hiện nay vẫn còn. Nhân mùa Vu Lan – báo hiếu, "tháng Bảy ngày Rằm xá tội vong nhân", chúng tôi tuyển dịch truyện "Ðịa Tạng Vương tìm mẹ" để chúng ta cùng suy gẫm về lòng của người mẹ và tâm hiếu của Ngài trong một tiền kiếp.

Tại Ðịa ngục điện trong đạo tràng chạm khắc trên đá ở núi Bảo Ðảnh, huyện Ðại Túc, tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) có tạc một tượng Ðịa Tạng Vương, chánh khí oai nghiêm, đôi mắt như có luồng điện. Cạnh chân tượng ấy lại tạc thêm tượng một con chó, theo truyền thuyết, đó là bà mẹ của Ðịa Tạng Vương. Sao lại có chuyện lạ như thế ?

Hồi xửa hồi xưa, xưa lắm, có một gia đình nông dân nghèo khổ ở dưới chân núi Bảo Ðảnh, huyện Ðại Túc, mẹ goá con côi nương tựa nhau mà sống. Bà mẹ tuổi gần năm mươi, đứa con mới tám, chín tuổi. Hai mẹ con đi kiếm củi sống qua ngày. Mẹ là bóng cây che chở cho con, con là gốc rễ sự sống của mẹ. Ngoài ra, trong nhà lại có nuôi một con chó mực rất lớn, trung thành giúp đỡ hai mẹ con.

Một hôm, bà mẹ thấy con bị cảm mạo phong hàn, toàn thân phát sốt, liền để nó ở nhà nằm nghỉ, phần bà thì dẫn con chó mực lên núi kiếm củi. Theo lệ thường, bà chia củi kiếm được thành hai bó, một lớn một nhỏ. Bà cột bó củi nhỏ trên lưng con chó, còn bà thì vác bó củi lớn, nhắm hướng chân núi đi xuống. Ðến lưng chừng núi thì trời đã chiều. Bỗng bà nghe có tiếng người từ trong hang đá bên đường kêu lớn : "Mẹ ơi, cứu con ! Con của mẹ còn sống đây !". Tiếng kêu rất thảm thiết. Trong một lúc, lòng bà quặn thắt lại. Bà thầm nghĩ : "Chẳng lẽ đứa con của mình đi lạc trong núi hồi nhỏ nay còn sống sao ?". Thế là và vứt bó củi xuống đất, theo hướng tiếng kêu, chạy đến trước hang núi.

Bà lão lòng như thiêu đốt, đi nhanh vào hang, xuống ba cầu thang bậc đá, qua bảy khúc quanh, thấy một tảng đá lớn tựa Thái Sơn chắn ngang lối đi như một cánh cửa bằng đá. Trên cánh cửa đá có giấy niêm phong, hai bên viết dòng chữ lớn : "Thượng Phương bảo kiếm trảm ác quỉ. Long Ðồ khâm phong tỏa yêu nghiệt". (Thượng Phương bảo kiếm chém quỉ dữ, Long Ðồ kính niêm giam yêu nghiệt) ⁽¹⁾. Trước cửa lại dựng một cái tháp hình vuông để trấn tà. Trong chỗ tối đen, ánh sáng xanh phóng ra bốn phía. Ðáng tiếc là bà lão không biết chữ, cũng không biết đó là "Thanh Sơn địa ngục" do Aâm ty giám sát Bao Long Ðồ (2) tự tay niêm phong, bị giam bên trong là yêu nghiệt ác quỉ nhân gian. Ðến nơi, chỉ nghe tiếng kêu, càng khiến bà lão thêm sợ hãi. "Mẹ ơi, hãy cứu con!". Bà vội đáp : "Con ơi, đừng kêu nữa, hãy nói mau cho mẹ biết mẹ cần phải làm gì mới cứu được con". Lúc ấy nghe tiếng đáp : "Mẹ, hãy mau xé tờ giấy niêm phong trên cửa đá và xô ngã cái tháp nhỏ bằng đá xanh, con sẽ được cứu thoát ngay".

Bà lão nóng lòng cứu con, nghe nói vậy liền làm theo. Ngờ đâu bà vừa mới lật ngã cái tháp bằng đá xanh thì cái cửa đá phát ra một tiếng và mở ngay. Tiếp liền đó, một luồng gió âm từ trong hang thoát ra, hung tợn xô ngã bà mẹ, thuận theo hướng ngọn núi ngoài hang đá mà bay mất. Bà lão khiếp sợ bất tỉnh…

Lại nói người con bị bệnh, ở nhà chờ lâu quá, đêm đã canh ba mà bà mẹ vẫn chưa về, cả con chó mực trung thành cũng không chạy về báo tin, chẳng biết đã xảy ra việc gì. Cậu ta gượng dậy khỏi giường, đốt đuốc, xông pha gió núi, vừa đi vừa thở, trèo lên núi Bảo Ðảnh. Mặt hướng vào khu rừng rậm tối om, dùng hết khí lực, tiếng này tiếp tiếng khác kêu to : "Mẹ ơi, mẹ ở đâu ?".

Bà mẹ mệt mỏi kiệt sức, trông thấy ánh lửa, nghe tiếng người con kêu, dần dần từ trong đường rừng tối tăm bước ra. Hai mẹ con dìu nhau về nhà, khóc lóc thảm thiết, chẳng biết đã đắc tội với vị thần linh nơi nào, sẽ giáng xuống tai họa gì.

Vừa qua canh năm, hai mẹ con bỗng nghe có tiếng đập cửa. Cánh cửa liếp bị đá mở ra, hai tên sai dịch của hung thần ác sát xông vào, vừa túm lấy bà lão đang nằm trên chiếu cỏ, vừa hỏi thần thổ địa đứng ngay bên cửa : "Có phải chính bà này đã thả ác quỉ ra không ?". Thần thổ địa gật đầu lia lịa bảo phải. Thế là hai tên sai dịch không hỏi trắng đen gì nữa, dùng cái xích còng tay bà lại, định đẩy ra ngoài dẫn đi. Người con thấy vậy, kêu khóc thất thanh ngã xuống giường, nắm chặït lấy chân mẹ, miệng kêu trời, đầu đập xuống đất, gào lên : "Mẹ tôi là người tốt! Trước nay chưa từng làm việc gì xấu, tôi không cho các người bắt mẹ tôi đi!". Hai tên sai dịch đạp người con, cậu ta buông lỏng tay, bà mẹ liền bị dẫn xuống âm ty địa ngục.

Bà lão kêu gào khóc lóc, quì trước mặt phán quan, sau mấy lần tra hỏi, mới biết mình đã thả một con ác quỉ, phạm phải đại họa. Con quỉ kêu cứu trong hang núi kia vốn không phải là đứa con của bà lão đã đi lạc trong núi hồi còn nhỏ, mà nguyên là một thiếu niên từng làm nhiều điều hung ác. Hắn ta cậy thế lực của cha là một vương gia họ Lưu ở miền Nam (Trung Quốc), giết người, đốt nhà, gian dâm, cướp bóc, hoành hành một phương. Sau hắn bị Bao Thanh Thiên chém đầu, âm hồn bị giam giữ trong ngục Thanh Sơn trên núi Bảo Ðảnh, vĩnh viễn không được siêu thoát. Ai ngờ tên thiếu niên hung ác kia ở dưới địa ngục mà vẫn không chịu hối cải, tìm cơ hội trốn thoát, thấy bà lão hiền lành thật thà, liền dùng quỉ kế lừa gạt bà, mượn tay bà để trốn ra khỏi địa lao. Vừa ra khỏi hang, hắn gặp thần thổ địa đi tuần trong núi, linh cơ của hắn nghĩ ngay cách nhập hồn vào con chó của bà lão, trên lưng mang bó củi, nhân ngọn gió núi, sủa mấy tiếng rồi bỏ chạy. Sự tình như vậy, bà lão thật thà làm sao biết được ? Nhưng thả cho ác quỉ trốn, tội khó tha, phải thay người chịu tội, thọ hình dưới địa ngục.

Tạm gác chuyện bà mẹ dưới địa ngục. Lại nói người con từ khi mẹ bị bắt đi, khổ sở linh đình, phải đi ăn xin. Một ngày kia cậu bé kêu oan tìm mẹ ở núi Bảo Ðảnh, được vị trưởng lão từ bi nhận vào chùa, xuống tóc làm một tiểu Hoà thượng.

Khi vị tiểu Hoà thượng đến tuổi trưởng thành, liền xin từ gĩa sư phụ, vân du bốn phương tìm mẹ. Vị trưởng lão nghĩ lòng hiếu thảo đáng khen, nên cũng không giữ lại.

Hòa thượng suy nghĩ trước hết xuống phía Nam bắt đầu tìm, ngày đi đêm nghỉ, một hôm đi hóa trai tới trước cửa phủ vị vương hầu họ Lưu ở miền Nam, bỗng trông thấy con chó mực của mình chạy lạc mất đang nằm trước cửa. Hoà thượng liền đến gần kêu khẽ một tiếng, không ngờ con chó mực kia cự tuyệt không nhìn chủ, nhe răng há mỏ, dữ tợn xông tới sủa. Hoà thượng vẫn nhỏ nhẹ gọi nó, nhưng con chó lại hung hãn xông tới, ông đành vội vàng bỏ đi, lòng thầm nghĩ : đúng là chó trông thấy người nghèo hèn, nay giàu sang không nhận chủ cũ!

Hoà thượng tiếp tục vân du, đi khắp miền Nam lại lên miền Bắc. Năm ấy gặp lúc tiết trời băng giá, Hoà thượng đến vùng Quan Ðông. Một hôm, Hoà thượng trông thấy một con chó già đang nặng nhọc kéo cái dụng cụ trượt tuyết, nước mắt ràn rụa nhìn ông. Hòa thượng cảm thấy kỳ quái khác thường, liền bước tới khua động thần khí, hai tay bắt chéo hình chữ thập, niệm "A Di Ðà Phật". Con chó nghe tiếng Hoà thượng, liền kéo cái dụng cụ trượt tuyết đến bên cạnh ông, tới thẳng người chủ cái dụng cụ trượt tuyết kêu lên một tiếng, rồi mới quyến luyến thong thả bỏ đi.

Chiều hôm ấy, Hoà thượng đến tạm nghỉ gần một ngôi miếu hoang. Ngủ đến nửa đêm, phát hiện con chó cắn đứt dây, tới gần ông, nằm xuống cạnh đầu gối ông. Trong mê hồ, ông mộng thấy con chó ấy biến thành người mẹ mà ông đã nhiều năm tìm kiếm, đem tất cả tình huống từ sai khi mẹ con cách biệt nhau kể lại. Nguyên mẹ ông thọ hình dưới địa ngục mãn hạn, vì tội nghiệt quá nặng, chỉ được đầu thai làm kiếp chó để tiếp tục chuộc tội….

Hòa thượng tỉnh dậy, đem con chó già đi đến trước cửa vị vương hầu phương Nam. Quả nhiên con chó mực kia vừa trông thấy con chó già liền nổi điên cuồng xông tới, cực kỳ hung dữ, muốn cắn xé không kể gì sống chết, hận không thể nhai nuốt đối phương. Hoà thượng nhìn thấy cảnh vong ân phụ nghĩa, lấy oán đáp ơn, liền nổi giận, ném pháp khí trong tay giết chết con chó hung dữ.

Về sau, vị Hoà thượng ấy đến chùa Bảo Ðảnh tu thành chánh quả, viên tịch lên trời, Ðức Thích Ca thọ ký làm Ðịa Tạng Vương Bồ tát, chưởng quản âm ty địa ngục.

Sau khi nhận nhiệm vụ, Ðịa Tạng Vương nghĩ đến mẫu thân từng chịu oan khuất nên thẩm tra lại để tìm sự thật của ngàn vạn vụ án oan uổng dưới âm ty, khiến cho những kẻ chịu án oan được nhìn thấy lại ánh sáng thanh thiên. Phần mẫu thân của ngài, lẽ ra lại được đầu thai làm người, vui hưởng phú quí vinh hoa, nhưng lòng mẹ già tha thiết yêu con, không muốn rời xa Ngài. Ðịa Tạng Vương chỉ biết vâng theo ý mẹ, để mẹ vĩnh viễn đi theo bên cạnh Ngài.

Về sau, vị trụ trì chùa Bảo Ðảnh là Triệu Trí Phượng cho thợ chạm khắc trong Ðịa ngục điện giai đoạn này của truyện Ðịa Tạng Vương để răn người đời.

(Theo Ðịa tạng tầm mẫu trong Trung Quốc Phật thoại, Từ Kiến Hoa và Tống Trọng Thanh tuyển biên, Văn nghệ xuất bản xã, Thượng Hải, Trung Quốc, 1994, tr.76-79).

_________

1. Thượng Phương vốn là tên một chức quan đảm trách việc chế tạo gươm dao và các ngoạn vật cho vua. Thượng Phương bảo kiếm là gươm báu của vua thường được trao cho các trọng thần để chém các bề tôi gian ác.

Long Ðồ tức Long Ðồ các, cơ quan phụ trách ngự thư, ngự chế văn tập của Tống Thái Tông và các điển tịch, đồ hoạ. Ở đây Long Ðồ chỉ Bao Chửng (thường gọi là Bao Công, Bao Thanh Thiên), vì ông từng được phong Long Ðồ các Học sĩ.

2. Bao Long Ðồ : Bao Chửng.

---

Trang MỤC LỤC VU LAN(những bài mới)
Trang MỤC LỤC VU LAN (những bài khác)
Trang chính