ĐỊA NGỤC ÂM TY VÀ TÂM NGỤC THẾ GIAN PHÁP NHƯ
Mỗi năm, qua 3 tháng an cư kiết hạ, từ Rằm tháng Tư đến Rằm tháng Bảy là ngày "Tự tứ" (tự tuỳ ý). Tăng chúng tập hội nơi chánh điện, mỗi người tự kiểm hành vi sai phạm giới pháp của mình trong thời gian qua, tùy nặng nhẹ mà sám hối, đồng thời cử hành Phật sự "Vu Lan Bồn hội" siêu tiến vong linh tổ tiên các đời cùng thập loại cô hồn. Theo truyền thuyết, mẹ của Tôn giả Mục Kiền Liên (một trong 10 đại đệ tử Phật) tên Thanh Đề, sau khi chết đọa vào địa ngục "A tỳ" làm ngạ quỷ. Mục Kiền Liên tuy thần thông đệ nhất nhưng chỉ bằng vào thần lực của mình thì không thể cứu mẹ được. Phật dạy : Vào ngày Rằm tháng Bảy hàng năm cung thỉnh chư Tăng thập phương, rộng mở pháp hội "Vu Lan Bồn" để nhờ sự gia lực .
Ngày lễ Vu Lan gợi lại chuyện Mục Liên cứu mẹ bị đọa vào ngục "A tỳ", nó không những chỉ là một bài học nhắc nhở làm lành lánh dữ, hiếu dưỡng mẹ cha, mà có thể nói nó còn là một thông điệp muôn đời gởi lại cho con người ngày nay suy gẫm. Chúng ta đều biết cái cảnh giới địa ngục, ngạ quỷ đó tức địa ngục, ngạ quỷ trong tâm mỗi con người chúng ta vậy. "Khi tâm chúng ta không địa ngục, thì địa ngục âm ty mới không". Câu nói này phải chăng chỉ cho lời thệ nguyện của Địa Tạng Bồ tát :"…Chúng sanh độ tận, phương chứng Bồ đề". Địa ngục không nhất định là địa ngục sau khi chết chịu khổ, mà địa ngục vẫn có ngay trên cõi đời này. Cứ ngay trong thế giới này, mỗi con người sống trên thế gian này phải qua 4 khổ lớn : sanh, già, bệnh, chết; lại còn thường xuyên nghe, nhìn thấy những cảnh như : họa người gây ra chiến tranh sát hại nhau dã man, nước lớn trừng phạt nước nhỏ, nghèo đói, bệnh dịch, nạn cháy rừng, cháy nhà, cướp bóc, khủng bố giết người, và những thiên tai động đất, bão cuốn, lũ dâng phá hoại mùa màng v.v…Phải chăng đó là thứ địa ngục trần gian? Còn như ngạ quỷ ta thử hình dung nó như tâm tánh tham dục của con người, thể hiện qua hình ảnh một con người đói khát, dơ dáy xấu xa, bụng to yết hầu nhỏ, tứ chi gầy đét như cành củi khô, hai mắt mở thao láo, ăn uống thì nuốt không vô, thức ăn rơi rớt biến đi đâu mất hết, lúc nào cũng thấy đói khát, không làm sao thỏa mãn tham dục. Như vậy, chúng ta có thể nói địa ngục, ngạ quỷ tồn tại trong hiện thực thế gian này. Và qua kinh điển Phật giáo, Thiên Thai tông rất xem trọng tư tưởng địa ngục, theo giáo thuyết Thập giới chia ra 6 mê giới là Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh, A tu la, Nhơn, Thiên và 4 Ngộ giới là Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát, Phật. Thiên Thai tông cho là trọng tâm của giáo thuyết Thập giới là "Nhất niệm tam thiên". Nhất niệm tam thiên tức là trong một nháy mắt sát na, tâm nhất niệm có đủ sum la vạn tượng. Trong sum la (vũ trụ) vạn tượng có thập giới : 6 giới (lục đạo) thuộc thế giới mê vọng, 4 giới sau thuộc về giới giác ngộ, và theo Thiên Thai giáo nghĩa thì Thập giới không phải riêng lẻ cô lập, mà mỗi một đều có đủ thập giới, trong tâm của kẻ giết người vẫn có tâm Phật (tâm tức Phật). Trong một niệm, nếu khởi lên tham dục tức là tâm mê vọng, nếu phát từ niệm thiện thù thắng tức tâm thiên đạo, nếu phat1 từ tâm từ bi chánh trí (tịnh) tức tâm Bồ tát. Như vậy trong cái tâm niệm tạp khởi, tự có đủ các tướng của thập giới, tức là trong tâm thức của ta có đủ lục phàm tứ thánh (Thập giới) vậy .
Giờ chúng ta thử xét xem thế nào là "Nhất niệm tam thiên". Chúng ta khởi niệm trong một giới (Thập giới) ắt có đủ thêm chín giới là mười giới, mười nhân mười tức trăm(thế giới). Trong một trăm thế giới này, mỗi mỗi có đủ mười "tướng" đồng thời có đủ "ngũ ấm", "chúng sanh", "quốc độ" ba thế giới, trăm thế giới nhân mười (tướng) nhân ba(ngũ ấm, chúng sanh, quốc độ) tức là ba ngàn (tam thiên) thế giới, ba ngàn thế giới này thực đủ trong cái tâm nhất niệm của chúng ta. Do vậy, Thiên Thai giáo nghĩa dạy chúng ta hãy quán tưởng tam thiên thế giới với trí tuệ "Nhất niệm tam thiên" thoát ly mê giới vọng tưởng, tiến vào ngộ giới thanh tịnh, tức chuyển hoá tâm tham vọng khổ đau thành tâm thiện hạnh an lạc. Không gì hơn ngay từ bây giờ chúng ta hãy thay đổi quan niệm sống, thực tập phát tâm cởi mở bao dung, coi mọi sự vật đều bình đẳng, thực tập và phát triển tâm từ bi, luôn luôn quán niệm từ bi, lòng từ bi biết thương xót mọi sự vật, và phải gắng nuôi dưỡng lòng từ bi vị tha. Thiết nghĩ, muốn thay đổi quan niệm sống thập phần khó khăn, chúng ta phải có lòng tin, như Phật dạy mọi vật vô thường, chỉ có tự tánh chân trong mỗi con người. Hãy tin vào tự tánh chân, gắng đi vào con đường thiện hạnh, từ bi hỷ xả, minh tịnh thiện hành.
LỜI KINH
Trong lòng bàn tay
"Có hai hạng người, này các Tỷ kheo. Ta nói không thể trả ơn được. Thế nào là hai? Đó là mẹ và cha. Nếu một bên vai cõng mẹ, một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm cho đến trăm tuổi, nếu đấm bóp, thoa xức, tắm rửa, thoa gội, và dù tại đấy, họ có vãi tiểu tiện đại tiện như vậy, này các Tỷ kheo, cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và cha. Hơn nữa, này các Tỷ kheo, nếu có an trí cha mẹ vào quốc độ với tối thượng uy lực, trên quả đất lớn với bảy báu này; như vậy cũng chưa làm đủ hay trả ơn đủ mẹ và cha. Vì cớ sao? vì rằng, cha mẹ đã làm nhiều cho con cái, nuôi nấng, nuôi dưỡng, giới thiệu chúng vào đời này ".
(Kinh Tăng Chi Bộ I, lược)
(Nguyệt san Giác ngộ số 53 / 2000)
*** Chân thành cám ơn cô Quỳnh Hoa đã phát tâm đánh máy lại bài viết này.
(Lotus Productions, 12 tháng 8-2000)
Trang MỤC LỤC VU LAN(những bài mới)