ÑAÏO PHAÄT VÔÙI SÖÏ PHAÙT TRIEÅN

CAÂN ÑOÁI HAØI HOØA GIÖÕA VAÄT CHAÁT VAØ TINH THAÀN

TS LEÂ HÖÕU TUAÁN

Ngaøy nay, thôøi ñaïo maø moïi giaù-trò vaät chaát bieán ñoåi nhanh chöa töøng coù theo luaät voâ thöôøng. Thöïc teá maø nhìn, chuùng ta phaûi coâng nhaän raèng tieán boä veà vaät chaát ñaõ taùc ñoäng vaøo moïi maët cuûa ñôøi soáng tinh thaàn xaõ hoäi. Noù ñaõ taïo ra nhöõng böôùc nhaûy voït mang laïi nhieàu giaù trò tinh thaàn, ñöa con ngöôøi vöôït qua khuùc quanh cuûa lòch söû, höôùng tôùi haïnh phuùc chaân thaät.

Thaùnh Ñöùc thaùi töû Nhaät Baûn coù noùi : "Gioáng nhö phaùp ñaéc taøi (1) laø tònh maïng (2) nghóa laø söï giaøu coù veà vaät chaát seõ laøm trong saïch sinh maïng. Tuy nhieân vieäc laøm giaøu ôû ñaây phaûi laø keát quaû cuûa haønh vi phuïng söï cho xaõ hoäi, giuùp ích cho moïi ngöôøi.Laøm giaøu laø caàn thieát tröôùc tieân seõ laøm sung tuùc nhu caàu cô baûn cho moïi ngöôøi, nhöng phaûi höôùng noù vaøo muïc ñích phuïc vuï vieäc saùng taïo ra giaù trò thieän. Neáu moïi ngöôøi chæ truy caàu söï giaøu coù maø queân ñi maët ñaïo ñöùc thì hoï seõ rôi vaøo caùi voøng tham lam, xaõ hoäi töï noù seõ ñi ñeán choã baêng hoaïi. Trong Phaät giaùo, coù caâu "taøi saûn laø caùi do nhaân duyeân maø taïm thôøi ñöôïc göûi nôi mình". Töø lôøi daïy naøy, chuùng ta neân duøng taøi saûn nhö giaù trò "lôïi" ñeå ban phaùt, taïo haïnh phuùc cho tha nhaân, hay ít ra cuõng taïo neân cô sôû sinh toàn keû khaùc. Chæ coù soáng moät cuoäc ñôøi vì söï sung tuùc "nhu caàu cô baûn" cuûa moïi ngöôøi – vì giaù trò thieän cuûa toaøn nhaân loaïi, môùi coù ñöôïc chaân cuûa haïnh phuùc. Trong kinh Phaùp Hoa Phaät daïy : "tri theá (3) saûn nghieäp (4) khaép theá gian ñeàu khoâng ngoaøi thöïc töôùng (5). Chæ trong chính trò, kinh teá vaø sinh hoaït haøng ngaøy, "thöïc töôùng" hay laø phaùp cuûa chaân nhö môùi hieån loä. Chæ coù thoâng qua quan heä vôùi moïi ngöôøi chuùng ta môùi coù theå hieåu ñöôïc phaùp lyù toái cao. Minh sö Nhaät Lieân ôû theá kyû thöù XIII ñaõ noùi : "Hieåu thaät thaáu ñaùo caùi Phaùp trò khaép theá gian môùi laø trí giaû ñöôïc".

Trong moïi sinh hoaït cuûa con ngöôøi, hoaït ñoäng kinh teá laø cô baûn. Vì vaäy, truy caàu giaù trò coù tính kinh teá laø yeáu toá quan troïng trong haïnh phuùc ñôøi ngöôøi. Chæ khi naøo chuùng ta coù moät ñôøi soáng vaät chaát sung maõn nhôø vaøo "phaùp" thì seõ laø coù duyeân treân con ñöôøng thaêng tieán tinh thaàn. Hình aûnh Thieän Taøi Ñoàng Töû trong kinh Hoa Nghieâm maø Phaät neâu ra chính laø maãu ngöôøi nhôø giaøu coù maø oâng trôû thaønh Boà Taùt.

Theo Phaät, giaøu coù theo "phaùp" laø moät phuùc baùu. Giaøu coù seõ laø nhöõng ñieàu kieän caàn thieát cho taâm an vui, thaân khoûe maïnh. Ñoù chính laø nhaân duyeân ñöa ta ñeán chaân haïnh phuùc Nieát Baøn. Ngöôøi hieàn laønh roäng löôïng, coù haèng saûn seõ coù nhieàu baïn toát, laøm ñöôïc nhieàu vieäc, nhaän thöùc thöôøng khoâng sai laàm. Nhôø vaäy, cuoäc ñôøi toát ñeïp ñi leân. Khi hoïa ñeán thì trí khoâng coøn thoâng minh, quyeát ñònh sai laàm thöôøng ñöôïc kinh Phaät dieãn taû laø hoa treân ñaàu chö thieân bò heùo taøn. Vì quyeát ñònh sai, taøi saûn bò maát thì ngöôøi coäng taùc cuõng sa vaøo ngheøo ñoùi, baát maõn choáng ñoái, ta phaûi ñoái phoù, sinh taâm buoàn böïc, ñau khoå, ngaõ beänh vaø cheát.

Tieàn cuûa coù ñöôïc nhôø "phaùp" seõ laø nhaân duyeân cuûa nhieàu phöôùc baùu khaùc. Coù phuùc baùu cuûa caûi töï tìm ñeán. Khi phuùc baùu khoâng coøn, cuûa caûi töï ra ñi, cuoäc ñôøi cuõng theo ñoù maø xuoáng doác.

Tröôûng giaû giaûi thoaùt ñöôïc Phaät minh thò trong kinh Hoa Nghieâm laø maãu ngöôøi giaøu coù nhôø phöôùc baùu. Giaøu coù, luoân nghe phaùp Phaät, oâng nhìn thaáy söï vieäc chính xaùc ñeå quyeát ñònh ñuùng. Kinh Hoa Nghieâm chæ roõ : "tröôûng giaû giaûi thoaùt do söùc thieän caên quaù khöù, do söùc oai thaàn cuûa Phaät, do nieäm löïc cuûa Vaên Thuø Sö Lôïi Boà Taùt, maø nhaäp Boà Taùt tam muoäi teân laø "voâ bieân trieàn ñaø la ni nhieáp taát caû coõi Phaät" (Phaåm Nhaäp Phaùp giôùi, kinh Hoa Nghieâm).

Trong ñaïo Phaät, nghóa chöõ ñaø la ni raát roäng, coù khi noù ñöôïc goïi laø "phaùp", coù khi goïi laø " phaùp moân", coù khi laø caâu thaàn chuù, coù khi laø moät khaû naêng taâm thöùc, moät dieäu ñöùc. Khi moät haønh giaû tu trong taøng thöùc laâu roài, thì taøng thöùc nôû ra nhieàu thöù dieäu ñöùc, nhö moät cuïm hoa ñeán thôøi kyø nôû vaäy. Dieäu ñöùc laâu roài trôû thaønh moät löïc goïi laø dieäu löïc, chaúng haïn nhö khaû naêng chæ noùi moät lôøi, coù theå khieán taâm thöùc ngöôøi khaùc thaáy maùt meû, bôùt giaän, hoaëc nghe taát caû ngöõ ngoân chuùng sinh, ñoù cuõng goïi laø "ñaø la ni".

Tröôûng giaû giaûi thoaùt vaøo trong "voâ bieân trieàn ñaø la ni, nhieáp taát caû coõi Phaät" coù nghóa laø khaû naêng taâm thöùc cuûa Ngaøi coù theå xoay chuyeån taát caû : "Thaàn thoâng bieán hoùa, taát caû ñaïi nguyeän" (Phaåm nhaäp Phaùp giôùi, Kinh Hoa Nghieâm).

Khôûi moät nieäm laø oâng bieát taát caû : "Neáu ta muoán thaáy theá giôùi an laïc, ñöùc A Di Ñaø Nhö Lai thôøi tuøy yù thaáy lieàn. Neáu ta muoán thaáy chieân ñaøn theá giôùi, Kim Cang Quang Minh Nhö Lai, dieäu höông theá giôùi, Böûu Quang Minh Nhö Lai, Baûo Lieân hoa theá giôùi, Baûo Lieân Hoa Quang Minh Nhö Lai, dieäu kim theá giôùi, Tòch Tònh Quang Nhö Lai… taát caû chö Nhö Lai nhö vaäy ñeàu tuøy yù lieàn thaáy. Nhöng chö Nhö Lai chaúng ñeán ñaây, ta cuõng khoâng qua ñoù…. Bieát taát caû chö Phaät cuøng taâm ta ñeàu nhö moäng. Bieát taát caû saéc töôùng cuûa Chö Phaät vaø taâm mình ñeàu nhö huyeãn. Bieát taát caû Phaät vaø taâm minh thaûy ñeàu nhö vang (Phaåm Nhaäp phaùp giôùi, kinh Hoa Nghieâm).

ÔÛ ñaây, tröôûng giaû giaûi thoaùt ñaõ thaønh töïu ñaït ñeán söï vieân dung cuûa taâm thöùc. Töø trong taâm thöùc, taát caû theá giôùi ñeàu hieän leân : "Ta bieát nhö vaäy, öùc nieäm nhö vaäy, chö Phaät ñöôïc thaáy ñeàu do töï taâm. Thieän nam töû, phaûi bieát Boà taùt tu nhöõng Phaät phaùp, tònh nhöõng Phaät ñoä, tích taäp dieäu haïnh, ñieàu phuïc chuùng sinh, phaùt ñaïi theä nguyeän, nhaäp nhaát thieát trí tö taïi du hí baát tö nghì moân giaûi thoaùt, ñöôïc Phaät boà ñeà hieän ñaïi thaàn thoâng, qua khaép taát caû möôøi phöông phaùp giôùi, duøng vi teá trí nhaäp khaép caùc kieáp, taát caû nhö vaäy ñeàu do töï taâm " (Phaåm Nhaäp phaùp giôùi, kinh Hoa Nghieâm).

Hình aûnh tröôûng giaû giaûi thoaùt giaøu coù theo "phaùp" thaønh Boà Taùt cöùu ñôøi laø moät minh thò cho tinh thaàn Phaät phaùp nhaäp theá cöùu ñôøi. Thôøi Phaät taïi theá, coù oâng Caáp Coâ Ñoäc, moät vò tröôûng giaû noåi tieáng daønh thì giôø nghe Phaät thuyeát phaùp, doác taát caû taøi saûn ñeå cuùng döôøng maø phuùc baùu vaãn taêng tröôûng, cuûa caûi khoâng bò caïn kieät.

Ñaïo Phaät ra ñôøi phuïng söï con ngöôøi ñaït ñeán an bình haïnh phuùc. Khoâng mang laïi haïnh phuùc cho con ngöôøi, ñaïo Phaät maát söù maïng.

Soáng trong xaõ hoäi hieän ñaïi caøng thaáy roõ hôn nhöõng nguyeân lyù vaø phöông phaùp maø Ñöùc Phaät daïy. Giaùo lyù nhö laø phöông tieän ñem vaøo cuoäc ñôøi laøm sung maõn vaät chaát vaø tinh thaàn, laøm cho ñôøi soáng ñaït tôùi traïng thaùi hoaøn myõ thoáng nhaát giöõa linh hoàn vaø theå xaùc.

Ngaøy nay, ñöùng treân quan ñieåm Phaät giaùo, ñeå ñaït ñöôïc moät ñôøi soáng an bình vaø haïnh phuùc, soáng moät cuoäc ñôøi sung maõn, chuùng ta phaûi höôùng veà saùng taïo giaù trò trong ngheà nghieäp cuõng nhö trong sinh hoaït haøng ngaøy. Soáng vaø laøm vieäc nöông theo "phaùp" con ngöôøi môùi coù theå tìm ñöôïc söù maïng ñích thöïc cuûa mình trong cuoäc soáng. "Phaùp" ôû ñaây laø caùi coù tính phoå bieán, tính toân giaùo ngaàm chaûy trong maïch soáng cuûa taát caû moïi ngöôøi. Ñoàng thôøi ñaây cuõng laø "phaùp" noái lieàn con ngöôøi vôùi thieân nhieân bao la voâ taän ñaïi vuõ truï. Phaùp phoå bieán ngaàm chaûy vaø noái lieàn sinh maïng vôùi vuõ truï.

Nhöõng giaùo huaán cuûa Ñöùc Phaät cho moät ñôøi soáng haïnh phuùc ñaõ vaø ñang chæ daïy cho con ngöôøi thoaùt khoûi khoå ñau trong chính kieáp soáng naøy.

Lôøi daïy cuûa Ngaøi soi saùng con ñöôøng, nhôø ñoù nhaân loaïi coù theå vöôït thoaùt moät theá giôùi ñaày khoå ñau, ñeå töø ñoù ñeán moät theá giôùi hoaøn myõ caû tinh thaàn vaø vaät chaát, ñôøi soáng ñaït ñeán an bình vaø haïnh phuùc.

Traûi qua hai möôi laêm theá kyû, lôøi daïy xa xöa cuûa Ngaøi vaãn coøn ñuû maïnh ñeå ñöông ñaàu vôùi bieát bao nhieâu thöû thaùch cuûa theá giôùi ngaøy nay. Giaùo lyù naøy khoâng maâu thuaãn vôùi söï phaùt trieån cuûa ñôøi soáng vaät chaát, nhöõng thaønh quaû cuûa khoa hoïc hieän ñaïi.

Theo ñuùng giaùo lyù naøy, chuùng ta tin raèng baát cöù ai cuõng coù theå coù moät ñôøi soáng sung maõn caû tinh thaàn vaø vaät chaát neáu hoï bieát haønh ñoäng theo "Phaùp". Chính noù seõ taïo ra moät neàn taûng vöõng chaéc ñeå giuùp nhaân loaïi höôùng veà moät cuoäc soáng tích cöïc vaø toát hôn.

Chuù thích :

  1. Ñaéc taøi : Thu hoaïch taøi saûn baèng saûn xuaát kinh doanh

  2. Tònh maïng : Laøm trong saïch maïng soáng.

  3. Trò theá : Taát caû moïi hoaït ñoäng phi saûn xuaát ñeå oån ñònh xaõ hoäi.

  4. Saûn nghieäp : Taát caû moïi hoaït ñoäng coù tính saûn xuaát.

  5. Thöïc töôùng : Chaân dung thöïc cuûa xaõ hoäi, vaïn vaät vaø vuõ truï.

(Taïp chí nghieân cöùu Phaät hoïc)

 


bullets08.gif - 0.2 K Trang MUÏC LUÏC
bullets08.gif - 0.2 KTrang chính