Sir Edwin Arnold, sinh ngaøy 10 thaùng 06 naêm 1832 taïi laøng Grevessend, Anh quoác. OÂng traûi qua thôøi tieåu vaø trung hoïc ôû caùc tröôøng daønh cho con chaùu giôùi hoaøng toäc vaø theo hoïc Ñaïi hoïc Oxford, nôi ñoù oâng ñaõ ñöôïc trao giaûi thöôûng Newdigate cho taäp thô ñaàu tay cuûa mình. Sau khi toát nghieäp ñaïi hoïc, oâng ñöôïc cöû ñeán laøm hieäu tröôûng tröôøng Cao ñaúng Sanskrit thuoäc chính quyeàn thöïc daân Anh ôû Poona, AÁn Ñoä. Sau 5 naêm phuïc vuï veà lónh vöïc giaùo duïc taïi AÁn Ñoä, oâng trôû veà Luaân Ñoân vaø trôû thaønh phaùi vieân cho tôø Daily Telegraph vaøo naêm 1861, vaø keå töø ñoù oâng laøm vieäc cho tôø baùo naøy ñeán cuoái ñôøi mình. Nhaân danh tôø baùo naøy, oâng Arnold ñaõ keát hôïp vôùi tôø Newyork Herald, saép xeáp chuyeán vieáng thaêm cuûa oâng H. M. Stanley ñeán chaâu Phi. Trong chuyeán vieáng thaêm naøy, oâng Stanley ñaõ ñaët teân cho moät hoøn nuùi ôû phía Ñoâng Baéc nöôùc Congo. OÂng Arnold cuõng ñöôïc coâng nhaän laø ngöôøi ñaàu tieân coù yù töôûng veà vieäc phoùng moät con ñöôøng xe löûa treân toaøn luïc ñòa chaâu Phi.

Nhöõng naêm sau naøy, oâng soáng moät vaøi naêm ôû Nhaät Baûn, nôi oâng ñaõ cöôùi ngöôøi vôï thöù ba, moät phuï nöõ ngöôi Nhaät. Gioáng nhö caùc baïn nhaø baùo cuøng thôøi oâng, Lafcadio Hearne vaø Rudyard Kipling, oâng Arnold raát quan taâm saâu saéc ñeán con ngöôøi vaø neàn vaên hoùa cuûa hoï ôû nöôùc ngoaøi, nhöõng nôi maø oâng coù ñöôïc moät ñaëc quyeàn soáng vaø vieát vôùi söï ñoàng caûm vaø nhaïy caûm cuûa oâng ñoái vôùi vuøng ñaát aáy. Trong cuoäc ñôøi laøm coâng taùc giaùo duïc vaø vaên hoùa cuûa mình, oâng ñaõ ñöôïc hoaøng gia Anh vaø nöôùc AÁn Ñoä trao taëng nhieàu huy chöông cao quí. OÂng cuõng ñöôïc caùc hoaøng ñeá ôû Nhaät Baûn, Ba Tö, Thaùi Lan, Thoå Nhó Kyø trao taëng nhieàu huy chöông vì coù coâng trong vieäc khoâi phuïc laïi neàn vaên hoùa coå ñaïi.

Trong thôøi gian laøm vieäc taïi AÁn Ñoä, oâng ñaõ ñeå taâm nghieân cöùu vaø hoïc hoûi nhöõng toân giaùo lôùn ôû chaâu AÙ, ñaëc bieät trong ñoù coù Ñaïo Phaät. OÂng ñaõ nghieân cöùu raát kyõ veà cuoäc ñôøi vaø söï nghieäp truyeàn baù chaùnh phaùp cuûa Ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni, vaø cuoái cuøng oâng ñaõ chuyeån nhöõng yù töôûng ñoù trôû thaønh thô ca. Keát quaû, thi phaåm "AÙnh saùng AÙ chaâu" ñaõ ra ñôøi. Ngoaøi taùc phaåm ñoäc ñaùo naøy, nhöõng cuoán saùch chính cuûa oâng laø "AÙnh saùng theá giôùi", in naêm 1891 ; "Nhöõng baøi haùt cuûa ngöôøi AÁn Ñoä", in naêm 1875 ; "Bieån vaø ñaát lieàn", in naêm 1891 ; vaø hai cuoán saùch cuoái cuøng cuûa oâng laø nghieân cöùu veà ñôøi soáng vaø vaên hoùa cuûa ngöôøi Nhaät Baûn. OÂng Edwin Arnold ñaõ coáng hieán söùc löïc cuûa mình cho söï nghieäp vaên hoùa cuûa theá giôùi cho ñeán ngaøy qua ñôøi, oâng maát vaøo ngaøy 24 thaùng 3 naêm 1904 taïi Anh quoác.

* Taàm aûnh höôûng cuûa "AÙnh Saùng AÙ Chaâu" trong ñôøi soáng tinh thaàn cuûa ngöôøi phöông Taây :

Neáu Phaät töû ôû nöôùc Phaùp thích Ñaïo Phaät qua giaùo lyù nguyeân thuûy, thì ngöôïc laïi tín ñoà taïi Anh thích Ñaïo Phaät qua taàm voùc anh huøng cuûa chính Ñöùc Phaät Thích Ca, ngöôøi khai saùng ra Ñaïo Phaät. Söï khaâm phuïc naøy ñöôïc tìm thaáy qua söï bieåu loä toät ñoä cuûa hoï khi taùc phaåm "AÙnh saùng AÙ chaâu" (ASAC) ra ñôøi. Ñaây laø moät baûn tröôøng ca veà Ñöùc Phaät, noù noùi leân tieáng noùi chung cuûa Phaät töû Anh veà ñaáng Cha laønh. Taùc phaåm naøy ñöôïc vieát trong moät vaên phong thuoäc tröôøng phaùi laõng maïn cuûa thôøi nöõ hoaøng Victoria ; tuy vaäy taùc phaåm vaãn giöõ ñöôïc phaåm chaát ñaïo ñöùc roát raùo cuûa moät ngöôøi anh huøng theo caùi nhìn cuûa ngöôøi Anh : tính ly duïc, keát hôïp vôùi töø bi, trí tueä, chaân thaät vaø nhaãn naïi. Phaåm chaát ñaëc thuø tuyeät ñoái cuûa Ñöùc Phaät ñaõ laøm taêng theâm söï caûm nhaän raèng Ngaøi gioáng nhö laø moät ñoái thuû cuûa AÁn Ñoä giaùo, vì moät ngöôøi ñaõ daùm ñi ngöôïc laïi vôùi moïi tuïc leä, taäp quaùn laâu ñôøi cuûa AÁn Ñoä giaùo. Hôn theá nöõa, söï xuaát hieän cuûa Ñöùc Phaät qua taùc phaåm cuûa Arnold laïi truøng khôùp vôùi thôøi kyø choáng ñaïo Ky-toâ taïi Anh, ñaây laø moät nguyeân nhaân taïo ra söï quyeát ñònh trôû veà vôùi PG cuûa ngöôøi Anh vaø PG ñaõ coù moät choã ñöùng vöõng chaéc trong neàn vaên hoùa cuûa daân toäc Anh.

Vaøo naêm 1890, oâng Allan Bennet (1872-1923) nhôø ñoïc taùc phaåm ASAC maø laäp töùc quy y theo PG. Sau ñoù (1902), oâng ñaõ ñeán Tích Lan ñeå xuaát gia tu hoïc. OÂng laø moät trong nhöõng ngöôøi coù coâng lôùn trong vieäc phaùt trieån PG taïi Anh trong giai ñoaïn ñaàu. Naêm 1905, oâng R. T. Jackson cuõng giaùc ngoä nhôø ñoïc qua taùc phaåm ñoäc ñaùo naøy, vaø oâng naøy ñaõ keát hôïp vôùi moät ngöôøi baïn môû moät nhaø phaùt haønh saùch PG ôû gaàn coâng vieân Regent-Luaân Ñoân, ñeå phoå bieán giaùo lyù ; vaø hai cö só naøy cuõng thöôøng xuyeân toå chöùc caùc buoåi thuyeát giaûng veà giaùo lyù Ñaïo Phaät taïi nhaø saùch cuûa mình. Naêm 1910, oâng Frederic Fletcher cuõng trôû veà vôùi PG cuõng qua taùc phaåm naøy. Vò naøy ñaõ ñeán Tích Lan xuaát gia tu hoïc vaø veà sau coù nhieàu ñoùng goùp ñaùng keå ñoái vôùi PG taïi nöôùc nhaø.

Trong khi ñoù taïi Hoa Kyø, ñaïi taù Henry Olcott nhaän ñöôïc quyeån ASAC do baø Fannie Marie Adelaide (vôï cuûa taùc giaû) gôûi taëng. OÂng Olcott sau khi ñoïc xong taùc phaåm vaø ñaõ quyeát ñònh cho taùi baûn ngay taïi Boston (ñeán nay taïi Myõ ñaõ coù hôn taùm möôi laàn taùi baûn cuoán saùch naøy vaø coù hôn moät trieäu baûn ñöôïc phaùt haønh roäng raõi treân khaép nöôùc Myõ) vôùi moät lôøi döï ñoaùn veà taùc phaåm coù moät khoâng hai naøy : "Quyeån saùch seõ taïo ra moät söï kinh ngaïc lôùn lao cho moïi giôùi vaø nhöõng caâu hoûi toø moø seõ naûy sinh trong taâm trí cuûa caùc Ky-toâ höõu noùi chung". Sau khi quyeån saùch xuaát baûn, oâng F. B. Sanborn ñaõ vieát trong phaàn ñieåm saùch treân tôø Republican nhö sau : "Tính giaù trò thô ca cuûa taùc phaåm raát lôùn, nhöng noù coù moät giaù trò khaùc lôùn hôn laø noù ñaõ ñöôïc phoâ baøy trong moät tinh thaàn caûm thoâng cuûa chaân lyù, haàu truyeàn caûm höùng loøng nhaân töø cuûa AÙ chaâu cho theá giôùi...". Ngay caû Oliver W. Holmes ñaõ haêng haùi moät caùch ñieân cuoàng ñeán noãi vieát moät maïch hai möôi saùu trang treân tôø International Review ñeå noùi leân caûm nghó cuûa oâng veà taäp thô naøy, oâng vieát : "Taùc phaåm cao quí ñeán noãi noù khoâng coù caùi khaùc ñeå coù theå so saùnh".

Vôùi soá löôïng phaùt haønh khoång loà nhö theá, taùc phaåm ASAC ñöôïc phoå bieán khaép Hoa Kyø ñaõ minh chöùng taøi ngheä thô ca cuûa Arnold. Söï khôûi ñaàu cuûa Arnold cuõng gioáng nhö caùc hoïc giaû PG khaùc nhö Spencer Hardy, Samuel Beal vaø Max Muller, nhö oâng ta ñaõ thaønh coâng, bôûi vì oâng ta ñaõ vieát moät caâu chuyeän chöù khoâng phaûi laø moät luaän aùn hay moät baûn chuù giaûi. Ñöùc Phaät trong taùc phaåm cuûa oâng laø moät söï toång hoøa cuûa moät phaàn ngöôøi anh huøng laõng maïn, moät phaàn cuûa con ngöôøi bình thöôøng vaø moät phaàn khaùc laø moät baäc thaùnh sieâu phaøm.

Cuøng luùc vieát cuoán ASAC, oâng Arnold coøn cho phaùt haønh moät taäp saùch veà tö töôûng Phaät giaùo maø ngaøy nay caùc hoïc giaû phöông Taây raát öa thích. OÂng ñaõ chuyeån thaønh thô caùc giaùo lyù cô baûn veà nghieäp, veà Töù dieäu ñeá, Baùt chaùnh ñaïo... ; ñoàng thôøi, oâng cuøng vôùi hoïc giaû Max Muller vaø nhieàu hoïc giaû khaùc nghieân cöùu vaø truyeàn baù veà giaùo lyù Nieát Baøn.

Ngoaøi vieäc vieát saùch baùo vaø dieãn thuyeát, oâng Arnold tröôùc sau vaãn laø moät ngöôøi quan taâm ñeán söï phaùt trieån cuûa chaùnh phaùp ôû phöông Taây, oâng töøng khaúng ñònh raèng : "Toâi thöôøng noùi vaø seõ noùi laïi moät laàn nöõa vaø moät laàn nöõa, raèng PG laø neàn khoa hoïc tri thöùc vó ñaïi". Gioáng nhö Phaùp sö Dharmapala vaø ñaïi taù Olcott, oâng Arnold raát ñau loøng khi thaáy nhöõng thaùnh tích PG taïi AÁn Ñoä bò laõng queân vaø bò söû duïng sai muïc ñích. OÂng ñaõ vieát nhieàu baøi baùo ñaêng treân tôø Daily Telegraph ñeå keâu goïi theá giôùi quan taâm ñeán söï huûy dieät naøy.

AÙnh saùng AÙ chaâu xöa nay vaãn ñöôïc xem laø moät taùc phaåm haøng ñaàu coù coâng trong vieäc truyeàn baù PG ôû theá giôùi phöông Taây, vaø noù seõ tieáp tuïc toûa saùng nhö moät ngoïn haûi ñaêng soi ñöôøng cho chuùng sanh treân khaép theá giôùi, ngoõ haàu giuùp hoï tìm ñeán ñöôïc beán bôø yeân vui, vaø ñaây cuõng laø muïc ñích chính khi oâng Arnold baét tay thöïc hieän taùc phaåm naøy. Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc oâng ñeà caäp trong phaàn keát luaän cuûa thi phaåm AÙNH SAÙNG AÙ CHAÂU nhö sau :