TÓNH LAËNG VAØ BÌNH AN
MAECHEE PATHOMWAN –DIEÄU LIEÂN dòch
Maechee Pathomwan laø moät trong nhöõng Ni tröôûng cuûa Phaät giaùo Thaùi Lan. Ni sö xuaát gia hôn 38 naêm, ñaõ giaûng daïy phöông phaùp Thieàn Vipassana (Thieàn minh saùt) trong nhieàu naêm. Sau ñaây laø nhöõng ñieàu Ni sö chia seû vôùi chuùng ta veà nhuõng kinh nghieäm tu taäp cuûa Ni sö .
Toâi xuaát gia khi môùi ñöôïc 12 tuoåi. Töø luùc coøn aáu thô, toâi ñaõ phaùt nguyeän xuaát gia, neân khi vöøa ñöôïc 7 tuoåi, toâi ñaõ xin pheùp cha ñöôïc ñi tu. Nhöng maõi ñeán naêm toâi 12 tuoåi, cha toâi môùi cho pheùp toâi ñöôïc leân ôû chuøa moät tuaàn leã, nhöng toâi cöù gia haïn töøng tuaàn moät .
Luùc treû, toâi ñaõ nhaän thaáy daàu cuoäc ñôøi theá tuïc cuõng sung söôùng thoaûi maùi, nhöng toâi vaãn thaáy coù moät caùi gì ñoù raát ñaëc bieät trong cuoäc soáng cuûa nhöõng ngöôøi xuaát gia. Hoï coù moät veû gì ñoù raát trang nghieâm, traàm tónh, laøm toâi choaùng ngôïp. Luùc ñaàu toâi chæ muoán thöû trong moät tuaàn leã, nhö ñaõ höùa vôùi cha toâi .
Tuaàn leã ñaàu tieân, toâi ñöôïc hoïc tuïng kinh coâng phu sôùm chieàu; nhöng khi thaáy ngöôøi ta toïa thieàn, toâi cuõng muoán hoïc. Toâi ñöôïc daïy phöông phaùp tu Thieàn baèng caùch theo doõi hôi thôû töø trong buïng. Baïn seõ caûm nhaän ñöôïc khoâng khí traøn ñaày loàng ngöïc, buïng phoàng leân, sau ñoù baïn thôû ra vaø buïng xeïp xuoáng. Toâi muoán bieát keát quaû cuûa vieäc thöïc taäp naøy nhö theá naøo?
Naêm naêm sau, khi ñaõ toát nghieäp tröôøng Phaät hoïc, toâi dôøi veà tu vieän Nanachat, nôi toâi ñöôïc truyeàn daïy veà boán phöông phaùp chaùnh nieäm ñöôïc coi laø caên baûn cuûa Thieàn .
Laø moät Ni coâ treû, toâi raát sôï ma, khi phaûi vaøo ôû trong moät thaát nhoû caïnh khu nghóa trang. Nhieàu phen toâi sôï ñieáng ngöôøi, nhöng quyeát ñònh tieáp tuïc ngoài thieàn ñeå traán aùp söï sôï haõi .
Tu vieän nôi toâi dung thaân coøn noåi tieáng coù raát nhieàu raén. Moät ngaøy kia, khi toâi quyeát ñònh seõ ngoài suoát 3 giôø lieàn, nhöng chæ sau 10 phuùt, toâi caûm thaáy coù gì laønh laïnh treân chaân. Vì töôûng laø ma, toâi môû choaøng maét ra. Toâi thôû phaøo khi thaáy ñoù chæ laø moät con raén ñoäc, vì theá toâi caøng ngoài yeân hôn theo lôøi daën cuûa sö phuï .
Qua thaày toâi, toâi hoïc ñöôïc caùch thieàn baèng caùch ñöa tay leân xuoáng. Tröôùc tieân trong ba ngaøy ba ñeâm toâi naâng tay leân vaø haï tay xuoáng, cho ñeán khi toâi caûm ñöôïc söï tænh thöùc naèm trong loøng baøn tay. Sau ñoù toâi thöïc taäp trong 12 ngaøy lieàn ñeå xem coi veäc gì seõ xaûy ra. Cuoái cuøng toâi nhaäp thaát trong 6 thaùng lieàn .
Coù laàn toâi quyeát ñònh ngoài suoát 3 giôø ñeå quan saùt söï leân xuoáng, phoàng xeïp cuûa buïng. Toâi raát chuù taâm, ñeán ñoä toâi caûm thaáy ngöôøi nheï laâng laâng. Khi toâi môû maét ra, sau moät luùc töôûng chöøng nhö chæ môùi 10 phuùt, toâi hoûi Ni coâ ñeán chaêm soùc toâi, ñaõ ñuû ba tieáng chöa, thì coâ traû lôøi laø toâi ñaõ ngoài suoát 10 tieáng .
Xuyeân suoát cuoäc ñôøi, toâi caûm thaáy mình ñaõ thay ñoåi tính tình raát nhieàu. Luùc coøn treû, toâi raát cöùng ñaàu. Luùc noùng giaän, toâi noùi naêng thoâ loã, ñaäp phaù ñoà ñaïc. Sau khi toâi baét ñaàu tu, daàn daàn nhöõng taùnh xaáu naøy bieán maát, taùnh tình toâi trôû neân bình tónh, dòu daøng hôn. Ñoù laø moät thaønh quaû troïng ñaïi ñoái vôùi toâi : phaùt trieån ñöôïc khaû naêng quan saùt côn giaän khi noù phaùt khôûi, roài chaám döùt noù baèng chaùnh nieäm, hieåu raát roõ raøng nguyeân nhaân töø ñaâu ra, vaø coù theå ñoái maët vôùi noù maø khoâng caàn ñeán nhöõng bieän phaùp beân ngoaøi ñeå ngaên chaän. Toâi caûm thaáy raèng chaùnh nieäm, söï tænh thöùc vaø caùi nhìn thaáu ñaùo, roõ raøng laø nhöõng yeâuù toá raát quan troïng trong cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa toâi .
Toâi baét ñaàu baèng loøng tin vaøo Phaät giaùo vaø Tam baûo. Vaø lyù do khieán toâi muoán soáng cuoäc ñôøi tu haønh laø vì muoán ñöôïc an truù trong Tam baûo(Phaät, Phaùp vaø Taêng). Daàn daàn qua nhieàu naêm thöïc taäp vôùi chaùnh nieäm, taát caû khoâng coøn chæ laø loøng meán moä, maø toâi thaät söï nhaän ra ñöôïc söï voâ thöôøng, coù khoâng cuûa vaïn vaät. Ñieàu ñoù giuùp toâi nuoâi döôõng loøng tin nôi Phaät phaùp vaø vöõng truï trong ñôøi soáng tu haønh cuûa mình .
Nhaän thaáy ñöôïc keát quaû cuûa söï tu taäp cuûa mình ngaøy moät taêng tröôûng, loøng tin vaøo Phaät phaùp cuûa toâi caøng ñöôïc cuûng coá. Loøng tin cuûa toâi nhìn döôùi moät goùc ñoä naøo ñoù khoâng thay ñoåi, nhöng nieàm tin ñoù ñaõ lôùn maïnh theâm trong toâi. Toâi caøng phaán khôûi thöïc taäp, tin raèng Nieát baøn coù theå ñaït ñöôïc baèng söï kieân trì nhaãn naïi .
Chuùng ta baét ñaàu thieàn ñònh baèng söï chuù taâm nôi muõi cuûa mình, chuù taâm vaøo hôi thôû vaøo ra ôû muõi. Con ngöôøi ta cuõng nhö moät chieác xe hôi, chuùng ta caàn moät oáng thoâng hôi ñeå thoâng thoaùt taát caû nhöõng ñau khoå, tieâu cöïc ta phaûi chòu ñöïng. Ta caàn hoïc caùch hít thôû saâu ñeå laøm laéng dòu taâm, vaø thôû caùc taïp khí trong ta ra ngoaøi, cuõng nhö khi chieác xe thaûi ra ngoaøi caùc thaùn khí (carbon monoxide) ñeå tieáp tuïc chaïy maùy .
Nhieàu vò cö só tìm ñeán toâi ñeå chia xeû tình caûm, trao ñoåi taâm tö. Moãi khi hoï noùnh giaän, toâi baûo hoï thôû ra, thôû vaøo ba laàn. Moät khi hoï ñaõ thaáy caùch thöùc naøy coù hieäu quaû trong vieäc giuùp hoï giaûm loøng saân, taêng theâm bình tónh, thì hoï taêng thôøi gian thöïc haønh leân naêm hay möôøi phuùt. Toâi taêng daàn thôøi gian cho hoï, cho ñeán khi hoï thöïc söï caûm nhaän ñöôïc nhöõng lôïi ích cuûa Thieàn coù theå mang ñeán cho hoï, luùc ñoù hoï thöôøng xin ñöôïc ngoài thieàn laâu hôn .
Sau khi ñaõ coù caên baûn, ta coù theå duy trì chaùnh nieäm laâu hôn, vaø coù theå baét ñaàu nhìn thaúng vaøo taâm. Chuùng ta coù theå quan saùt söï khôûi daäy cuûa caùc caûm thoï. Moãi caûm thoï ñeán roài qua ñi nhö theá naøo? Nhöõng caûm thoï naøo daâyù khôûi luùc ta ñang toïa thieàn? ta caàn phaûi coá gaéng nhaän bieát caùc caûm thoï ñang daáy khôûi trong ta .
Vì taâm laø nôi ta nhaän bieát caùc caûm xuùc, ñoù cuõng laø nôi daáy khôûi caùc toäi loãi. Ñoù laø nôi ta coù theå quan saùt söï daáy khôûi cuûa tham aùi. Trong moïi luùc ta caàn duy trì chaùnh nieäm ñeå coù theå hieåu ñöôïc caùc caûm thoï khôûi leân trong ta, vaø nguoàn goác cuûa chuùng .
Moät khi ta bieát caùc taïp nhieãm coù theå daáy khôûi, bieát nguoàn goác nôi xuaát phaùt cuûa chuùng, thì ta coù theå thöïc taäp baèng caùch quaùn saùt chuùng cho ñeán khi chuùng qua ñi .
Khi ta coù theå nhìn thaáu roõ caùc caûm thoï naøy, chuùng seõ bieán maát. Cuõng theá khi ta coù theå quaùn saùt loøng ham muoán ñeán, roài ñi, ta giaûm bôùt ñöôïc söï baùm viuù, chaáp chaët. Daàn daàn ñoái vôùi moïi vieäc, nhö moät phaûn xaï, ta seõ lieân töôûng ñeán voâ thöôøng, khoå vaø voâ ngaõ; moïi vieäc ñeán ñi nhö theá naøo, trong cuoäc ñôøi ta, bao ñau khoå ñaõ ñeán roài qua ñi.
Toâi thöôøng khuyeân haøng cö só neân thöïc haønh haïnh boá thí, khoâng caàn nhieàu nhöõng boá thí ôû beân ngoaøi, coù tính caùch vaät chaát, maø caàn nhöõng söï boá thí tinh thaàn nhö tha thöù cho nhau. Ta caàn phaûi bieát tha thöù ngöôøi khaùc, caàn daønh cho hoï moät khoaûng thôøi gian, moät khoâng gian naøo ñoù ñeå hoï vöôït qua nhöõng yeáu keùm cuûa hoï.
Neáu baïn khoâng vöøa loøng ngöôøi phoái ngaãu hay ngöôøi thaân cuûa mình, ñieàu quan troïng caàn laøm laø nghó ñeán nhöõng ñieàu toát hoï ñaõ laøm cho ta, ñeå caân baèng vôùi nhöõng caùi xaáu, caùi aùc hoï vöøa laøm. Vôùi loøng traøn ñaày tình thöông, ta ñeå phaùt khôûi taâm töø bi ñoái vôùi tha nhaân. Caùc xung ñoät, maâu thuaãn trong gia ñình cuõng nhôø ñoù maø ñöôïc giaûm .
Toâi cuõng thöôøng khuyeân caùc gia ñình haõy quan saùt nguoàn goác cuûa khoå ñau ngay trong cuoäc soáng haøng ngaøy, hoï seõ thaáy khoâng phaûi do caùc nguyeân nhaân ôû ngoaøi. Khi baïn caûm thaáy giaän doãi, phieàn naõo hay thaát voïng, khoâng phaûi laø do loãi cuûa ai ñoù. Thöôøng laø do chính baïn, ngöôøi ñaõ phaùt khôûi nhöõng tình caûm naøy; nguyeân nhaân ñeán töø beân trong. Haõy caån troïng trong lôøi noùi vaø haønh ñoäng. Giöõ bình tónh, haõy hieåu raèng nguyeân nhaân khieán ta ñau khoå laø do tình caûm töø beân trong ta; töø ñoù ta phaûn öùng deø daët hôn vôùi nhöõng ngöôøi soáng quanh ta.
Luùc baét ñaàu haønh thieàn, taâm ta thöôøng bò ñoäng. Vöøa baét ñaàu ngoài xuoáng chieáu thieàn, thì taâm noùi :"Neân ñi daïo". Theá laø toâi ñi. Roài taâm laïi baûo ñöùng, baûo naèm. Cuõng coù luùc noù baûo : Coâ chæ môùi 16 tuoåi, sao khoâng thuï höôûng cuoäc ñôøi tröôùc ñaõ. Ai seõ lo cho coâ luùc tuoåi giaø? v.v…v.v…
Roõ raøng laø nhöõng lôøi khuyeân naøy chaúng ñaùng nghe theo chuùt naøo. Toâi bieát raèng chæ coù moät caùch ñeå chöõa trò nhöõng lôøi noùi aùm aûnh naøy laø tieáp tuïc thöïc haønh, coá gaéng heát söùc mình, kieân nhaãn beàn bæ haønh thieàn .
Cuoái cuøng moät ñeâm kia khi ñang thieàn haønh, toâi boãng caûm thaáy moïi thöù ñeàu tónh laëng vaø trong suoát. Toâi linh caûm roõ raøng raèng neáu toâi tieáp tuïc ñi tôùi, chaéc chaén laø toâi seõ haùi ñöôïc quaû cuûa coâng phu tu taäp. Moät tieáng noùi vang leân trong toâi :"Haõy ñi tôùi, roài con ñöôøng ñaïo seõ phôi baøy tröôùc maët ñeïp ñeõ, veïn toaøn". Cho neân, trong ta khoâng chæ coù nhöõng lôøi u meâ maø coøn coù caû nhöõng lôøi ñaày trí tueä, khuyeán khích, giuùp ñôõ ta tieáp tuïc con ñöôøng tu cuûa mình .
(Trích Serenity & Stillness)
( Nguyeät san Giaùc Ngoä soá 51 / 2000)
Trang MUÏC LUÏC