LAØM THEÁ NAØO ÑEÅ NUOÂI DAÏY CON CAÙI TRÔÛ THAØNH NHÖÕNG PHAÄT TÖÛ CHAÂN CHÍNH ?
JONATHAN LANDAW – TAÂM HAÈNG dòch
Ñoái vôùi toâi vieäc trôû thaønh moät ngöôøi Phaät töû khoâng phaûi laø söï baét chöôùc moät nhaân daïng ñaëc bieät naøo, hoaëc laø vaán ñeà bò xeáp loaïi nhö moät thaønh vieân cuûa "moät nhoùm toân giaùo naøy" ñoái nghòch vôùi moät "nhoùm toân giaùo kia". Treân thöïc teá, moät trong nhöõng vaán ñeà Phaät phaùp maø toâi luoân taâm ñaéc laø thaùi ñoä veà nhöõng "nhaân daïng toân giaùo" khaùc nhau cuûa chuùng ta khi xaùc ñònh chuùng ta thaät söï laø ai. Toâi töï nhieân khoâng öa thích vieäc coá taïo ra moät caûm giaùc cuï theå cuûa söï aùp ñaët trôû thaønh moät ngöôøi Phaät töû trong nhöõng ñöùa con cuûa toâi. YÙ töôûng cuûa toâi veà vieäc giaùo döôõng con caùi baèng Phaät phaùp cuõng khoâng can döï ñeán vieäc cung caáp cho chuùng moät caâu traû lôøi ñuùng luùc cho vaán ñeà "Baïn theo toân giaùo naøo?" .
Tinh thaàn coát tuûy cuûa ñaïo Phaät phaûi ñöôïc theå hieän trong caùch soáng haøng ngaøy cuûa moät con ngöôøi coù Phaät chaát chöù khoâng phaûi laø moät Phaät töû treân danh nghóa. Toâi coøn nhôù coù laàn, vò Taêng noåi tieáng yeâu caàu thính chuùng ñöøng xem Ngaøi nhö moät ngöôøi cuûa xöù sôû nôi Ngaøi sinh ra, hoaëc thaäm chí moät ngöôøi Phaät töû, maø chæ ñôn giaûn laø moät ngöôøi baïn thaân, moät thaønh vieân cuûa ñaïi gia ñình nhaân loaïi- moät ngöôøi gioáng nhö moïi ngöôøi bình thöôøng vaø chæ mong muoán ñöôïc haïnh phuùc .
Tinh thaàn Phaät giaùo khoâng coù nhöõng raøo chaén toân giaùo ngaên caùch giöõa ngöôøi naøy vôùi ngöôøi khaùc, nghóa laø moïi ngöôøi giao tieáp vôùi nhau taâm taâm töông öùng treân tình anh em moät nhaø, khoâng coù baát kyø naïn beø phaùi chia reõ laøm huûy hoaïi moái lieân laïc thaân maät giöõa nhöõng ngöôøi con bieát "aên chay thôø Phaät" nhö nhau. Vôùi loøng toân troïng tuyeät ñoái moïi chuùng sinh vaø trong söï ñôn giaûn ñaày tính chaân thaät, vò Taêng ñoù noùi "Toân giaùo cuûa toâi laø loøng nhaân aùi". Coù leõ ñieàu naøy laø moät phaàn cuûa bí maät veà khaû naêng tieáp xuùc vôùi moïi ngöôøi moät caùch töï nhieân vaø haøo höùng cuûa Ngaøi. Toâi ñaõ töøng nghe nhöõng linh muïc Thieân chuùa giaùo moâ taû veà nhöõng chuyeån bieán quan troïng trong ñôøi sau khi gaëp Ngaøi. Hoï noùi raèng chæ sau khi gaëp Ngaøi, hoï môùi hieåu ñöôïc yù nghóa thöïc söï cuûa ñaïo Thieân Chuùa .
Laøm sao taát caû nhöõng ñieàu naøy lieân heä ñeán vieäc giaùo döôõng con caùi baèng Phaät phaùp? Hình aûnh tieâu bieåu cuûa vò Taêng vaø nhöõng höôùng daãn taâm linh cuûa Ngaøi nhö gôïi yù cho chuùng ta raèng "moät ngöôøi Phaät töû toát" laø ngöôøi bieát vöôït qua nhöõng "khaùc bieät beà maët" ñaõ chia reõ moïi ngöôøi ñeå chuùng ta coù theå môû roäng con tim soáng hoaø hôïp vôùi nhau. Ñeå aùp duïng tinh thaàn naøy trong vieäc daïy doã con caùi, thì ngay töø luùc con baïn coøn nhoû, baïn phaûi thöôøng xuyeân nhaéc nhôû con mình veà coát tuûy cuûa tình thöông chaân thaät vaø söï thanh khieát ñeå nhöõng giaù trò naøy luoân ngöï trò trong con tim cuûa chuùng. Baïn phaûi giaûi thích raèng :"Phaät tính hay khaû naêng giaùc ngoä" lieân heä ñeán nhieàu teân goïi khaùc nhau trong nhöõng neàn vaên hoaù vaø toân giaùo khaùc nhau cuûa theá giôùi. Taát caû nhöõng teân goïi khaùc bieät ñoù ñeàu coù lieân heä ít nhieàu ñeán cuøng moät thöïc taïi beân trong, nghóa laø ñaèng sau nhöõng ñaùm maây haän thuø, ghen gheùt, si meâ, tham lam, ngu doát… taïm thôøi che phuû taâm thöùc laø aùnh saùng cuûa loøng töø bi, tình thöông vaø trí tueä; vaø, muïc ñích cuûa ñôøi soáng laø cho pheùp aùnh saùng naøy toûa chieáu caøng nhieàu caøng toát .
Baïn phaûi hieåu raèng taát caû treû con ñeàu ñaùp öùng nhöõng thoâng ñieäp treân trong moät phong caùch raát töï haøo. Vaø ngay trong moät neàn vaên hoaù phoå thoâng maø chuùng quen thuoäc, nôi coù raát nhieàu aûnh höôûng coù haïi, chuùng ta vaãn coù theå tìm thaáy nhöõng nhaéc nhôû caàn thieát veà caùi goïi laø "thöïc taïi aån taøng"naøy. Thí duï nhö phim hoaït hình cuûa Walt Disney maø treû em raát öa thích vaø xem ñi xem laïi nhieàu laàn coù teân laø"Ngöôøi ñeïp vaø aùc thuù". Moät trong nhöõng ñöùa con gaùi cuûa toâi khi coøn raát nhoû ñaõ thích thuù khi chæ roõ cho toâi bieát raèng maëc duø ngöôøi ñeïp Gaston (teân con ñoà to con cuûa phim) nhìn beà ngoaøi troâng coù veû nhö ngöôøi toát nhöng beân trong y haønh ñoäng nhö moät con thuù xaáu xa; vaø maëc duø aùc thuù nhìn beà ngoaøi thaät xaáu xí, nhöng taâm hoàn beân trong cuûa y thaät toát ñeïp. Vaø gioáng nhö yù nghóa veà toân giaùo thöïc söï cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma, ñieàu roõ raøng ñoái vôùi nhaän thöùc ngaây thô cuûa con toâi laø :"veû ñeïp thaät söï" thì khoâng gì khaùc hôn "moät traùi tim nhaân aùi".
Dó nhieân söï ñôn giaûn cho raèng chuùng ñaõ hieåu bieát vaø naém baét ñöôïc veû ñeïp beân trong laø chöa ñuû. Gioáng nhö taát caû ngöôøi lôùn, treû em caàn nhöõng phöông thöùc thöïc tieãn ñeå tieáp xuùc vôùi noù, ñeå khai môû khi noù bò che giaáu bôûi nhöõng khaùt khao –theøm muoán, roài ñeå khai thaùc noù nhö moät naêng löôïng tích cöïc trong cuoäc soáng cuûa chuùng. Moät trong nhöõng phöông thöùc ñöôïc chöùng minh laø maïnh meõ nhaát vaø höõu ích nhaát laø söï trì tuïng thaàn chuù –coù leõ vì noù khoâng döïa vaøo caùc tö töôûng quen thuoäc hoaëc nhöõng caáu truùc ngoân ngöõ. Chaúng haïn, nhöõng sieâu aâm cuûa thaàn chuù Phaät Maãu Tara ñaõ laø moät hieän höõu thoaûi maùi deã chòu cho con toâi, maø thaäm chí ñaõ coù töø tröôùc khi chuùng ñöôïc sinh ra. Khi chuùng coøn thô aáu thì aâm thanh thaàn chuù laø nhöõng baøi haùt ru cuûa chuùng : thaäm chí giôø ñaây, sau nhieàu naêm, neáu coù noãi sôï haõi naøo laøm cho chuùng khoâng nguû ñöôïc, thöôøng thì caùc con toâi yeâu caàu trì tuïng nhöõng baøi thaàn chuù cho chuùng nghe .
Khi maáy ñöùa con toâi lôùn leân, aâm thanh thaàn chuù trôû neân lieân heä gaén boù vôùi nhöõng hình aûnh sinh ñoäng giuùp taêng cöôøng tình thöông. Chuùng toâi may maén soáng gaàn moät ngoâi chuøa Phaät coù moät töôïng Quan AÂm Boà taùt –hay Phaät Maãu Tara theo caùch goïi cuûa Maät toâng Taây Taïng. Gaàn nhö ngaøy naøo chuùng toâi cuõng daïo quanh saân chuøa ñeå chieâm baùi Phaät Maãu vaø daâng hoa cuùng Ngaøi. Nhöõng ñöùa con toâi thích cuùng hoa cho Phaät. Chuùng toâi cuõng may maén soáng gaàn tu vieän Vajrapani –nôi coù thaùp cuûa Laït ma Yeshe cuõng nhö nhieàu di vaät thieâng lieâng khaùc. Taát caû nhöõng di vaät thieâng lieâng naøy, baát luaän laø daùng veû beân ngoaøi cuûa chuùng coù khaùc bieät theá naøo, ñeàu ñöôïc xaùc ñònh laø moät vôùi nhöõng ngöôøi giaùc ngoä beân ngoaøi ta laãn tieàm naêng giaùc ngoä beân trong chuùng ta. Hôn nöõa, taát caû nhöõng vaät ta cuùng döôøng ñöôïc baøy ra vôùi loøng mong öôùc laø taát caû chuùng sanh ñeàu ñöôïc an laïc haïnh phuùc .
Taát nhieân, söï cuûng coá nhaän thöùc veà söï thanh khieát vaø veû ñeïp beân trong chæ laø moät phaàn cuûa söï giaùo duïc taâm linh. Ñeå naém baét ñöôïc moät ghi nhaän veà thöïc taïi, con caùi baïn cuõng phaûi ñöôïc chæ daãn caùch giaûi quyeát nhöõng tö töôûng tieâu cöïc khôûi leân trong cuoäc soáng haøng ngaøy. Ñaây laø moät chuû ñeà phöùc taïp, nhöng ñieàu coát tuûy laø giuùp con caùi nhaän thöùc raèng haønh ñoäng, lôøi noùi hoaëc suy nghó xaáu khoâng phaûi laø nguyeân nhaân chính laøm cho chuùng xaáu xa, maø nhöõng taùc nhaân gaây haïi thaät söï laø tham, saân, si, haän thuø v.v…theo thoùi quen aûnh höôûng ñeán nhöõng haønh ñoäng cuûa chuùng. Nhöõng haønh ñoäng nhö phoùng sanh, cöuù vaät : loøng thöông meán thieân nhieân vaø loaøi vaät laøm cho treû em öa thích moät caùch töï nhieân. Baïn coù theå khuyeân con mình laøm moät vieäc gì ñoù cuï theå roõ raøng sao cho coù giaù trò hôn baát kyø ñieàu gì xaáu xa maø chuùng coù theå phaïm phaûi .
Cuoái cuøng ñeå ñeàn buø cho vieäc boû coâng chæ roõ cho con caùi nhöõng khuynh höôùng beø phaùi coù theå phaùt sinh khi moät caù nhaân töï khaúng ñònh mình laø "moät Phaät töû", vôï choàng toâi cöïc kyø haøi loøng khi con caùi toâi ñöôïc gaëp gôõ vaø aûnh höôûng bôûi raát nhieàu Phaät töû tích cöïc. Hôn nöõa, khi laàn ñaàu tieân chuùng toâi dôøi ñeán California, con caùi chuùng toâi ñöôïc nhieàu ngöôøi ôû ñaây thöông yeâu, chaêm soùc. Trong soá nhöõng ngöôøi chaêm soùc vaø chia xeû nhöõng giaù trò Phaät phaùp vôùi chuùng toâi laø 4 chò em nhaø Brooke, nhöõng ngöôøi noàng nhieät chaáp nhaän chuùng nhö moät phaàn cuûa gia ñình hoï. Sau ñoù caû 3 ñöùa con chuùng toâi gia nhaäp toå chöùc Tara Day Care –nôi Pam Cayton vaø Bev Gwyn ñaëc bieät chuyeån nhöõng nguyeân taéc Phaät giaùo veà loøng töø bi vaø nhaân aùi thaønh nhöõng phöông phaùp thöïc tieãn ñeå caùc Phaät töû laøm quen vaø thöïc haønh chaêm soùc nhöõng ngöôøi khaùc. Vaø keå töø luùc ñieàu naøy khôûi söï, maáy ñöùa con chuùng toâi ñaõ tham döï traïi sinh hoaït Phaät phaùp haøng naêm toå chöùc taïi tu vieän Vajrapani, nôi chuùng ñöôïc tieáp xuùc vôùi nhöõng phaùp tu thanh taåy maïnh meõ nhö thieàn quaùn Vajrasattva vaø Vajradaka. Neáu nhö vieäc phaûi caàn ñeán moät laøng ñeå nuoâi lôùn moät ñöùa treû laø söï thaät, thì chuùng toâi caûm thaáy raát may maén laø "ngoâi laøng Phaät phaùp" ñang coù ôû California ñaõ thöïc söï giuùp ñôõ cho con caùi chuùng toâi moät söï lôùn maïnh vaø phaùt trieån tích cöïc .
(Theo On being a parent – Mandala, 1-2/2000)
(Nguyeät san Giaùc Ngoä soá 51 / 2000)
Trang MUÏC LUÏC