ÑAÏO PHAÄT LEÂ HÖÕU TUAÁN
Ñaïo Phaät xuaát hieän treân theá giôùi coù chieàu daøi lòch söû nhieàu ngaøn naêm vaø phaùt trieån ôû Vieät Nam cuõng gaàn hai möôi theá kyû. Töø tröôùc ñeán nay ñaõ coù raát nhieàu taøi lieäu vaø coâng trình nghieân cöùu ñeå lyù giaûi, tìm hieåu saâu saéc veà ñaïo Phaät ñöôïc coâng boá vaø xuaát baûn. Tuy nhieân, do tính phöùc taïp cuûa vaán ñeà, nhöõng nghieân cöùu treân vaãn coù nhieàu ñieàu caàn phaûi laøm tieáp, ñeå goùp phaàn laøm saùng toû hôn nhöõng vaán ñeà Phaät hoïc then choát, ngöôøi vieát baøi naøy xin ñöôïc trình baøy nhöõng vaán ñeà sau :
I. ÑÖÙC PHAÄT VAØ CON NGÖÔØI :
- Ñöùc Phaät vaø con ngöôøi.
- Trí tueä töø bi vaø ñaïi löïc.
Ñaïo Phaät ñöôïc khai saùng bôûi con ngöôøi ñeå phuïc vuï con ngöôøi. Ñaïo Phaät laáy con ngöôøi laøm goác. Toân giaùo naøy laøm thoûa maõn taát caû nhöõng nguyeän voïng cao quyù vaø saâu xa cuûa con ngöôøi, vaø noù coøn coù theå chòu ñöïng ñöôïc caêng thaúng vaø nhieãm oâ cuûa ñôøi soáng haøng ngaøy, noù giuùp hoï tieáp xuùc vôùi ñoàng loaïi, ngoaøi ra coøn ñöa ra moät muïc ñích soáng. Noù khoâng gieo raéc noãi sôï haõi trong loøng ngöôøi "caùi toát seõ mang ñeán caùi toát vaø caùi xaáu seõ ñem ñeán caùi xaáu". "Moãi haønh vi ñeàu coù haäu quaû cuûa noù" (every action has its reaction). Ñoù laø nhöõng quy luaät töï nhieân. Toân giaùo naøy hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi quy luaät ñoù, theo ñoù con ngöôøi "gieo nhaân gì thì seõ gaëp quaû naáy". Moïi khoå laïc cuûa con ngöôøi trong cuoäc soáng naøy khoâng phaûi do aûnh höôûng töø beân ngoaøi maø laø do haønh ñoäng töø chính con ngöôøi taïo ra trong thôøi hieän taïi hoaëc trong moät kieáp tröôùc.
Tinh thaàn nhaân baûn cuûa ñaïo Phaät ñöôïc bieåu loä khoâng nhöõng ôû giaùo lyù, maø coøn ôû thaùi ñoä soáng cuûa con ngöôøi. Ñöùc Phaät khoâng phaûi laø moät nhaân vaät huyeàn thoaïi maø laø moät baäc Ñaïi Ñaïo sö ñaõ töøng soáng thaät trong theá giôùi naøy. Tröôùc khi thaønh Phaät, Ñöùc Thích Ca coù teân laø shiddharta ñaõ coù gia ñình. Vôï laø coâng chuùa Da Du Ñaø La vaø moät ngöôøi con teân laø La Haàu La.
Ñöùc Phaät khoâng bao giôø tìm caùch töï xöng mình laø moät baäc sieâu nhaân maø laø moät con ngöôøi ñaõ chöùng ñaéc chaân lyù, caùi bí maät cuûa cuoäc soáng vaø caùi nguyeân nhaân thöïc söï cuûa haïnh phuùc vaø khoå Ñau. Töø ngöõ Phaät (Buddha) chæ coù nghóa laø con ngöôøi giaùc ngoä chaân lyù vaø ñem chaân lyù aáy giaùc ngoä cho keû khaùc ñeå mong söï nghieäp giaùc ngoä vieân maõn. Ngaøy nay, Baäc ñaïo sö naøy khoâng nhöõng ñöôïc toân vinh bôûi haøng traêm trieäu ngöôøi tín ñoà maø coøn ñöôïc moïi ngöôøi coù vaên hoaù vaø kieán thöùc treân theá giôùi naøy kính troïng. Baäc giaûi thoaùt naøy cho ta nieàm phaán khôûi veà ñôøi soáng cao thöôïng, ñaõ an uûi con ngöôøi vöôït qua moïi khoå ñau. Ngöôøi ñaõ giuùp ñôõ nhöõng keû ngheøo khoå bò laõng queân. Ngöôøi laøm taêng theâm söï cao quyù trong cuoäc soáng nhöõng keû meâ laàm vaø laøm trong saïch cuoäc soáng suy ñoài caû nhöõng keû phaïm toäi. Ngöôøi khuyeán khích nhöõng keû yeáu heøn, lieân keát nhöõng ngöôøi chia reõ, khai ngoä keû si meâ, soi saùng keû theo thuyeát thaàn bí, daãn daét keû ngu toái, naâng cao phaåm giaù keû haï lieät vaø toân vinh ngöôøi cao thöôïng. Caû ngöôøi giaøu laãn ngöôøi ngheøo, caû thanh nhaân vaø toäi phaïm ñeàu toân kính nhö nhau. Nhöõng minh quaân khoâng nhö baïo chuùa, nhöõng vöông toân coâng töû noåi tieáng vaø voâ danh, nhöõng nhaø trieäu phuù haøo phoùng laãn keo kieät, nhöõng hoïc giaû khieâm toán laãn cao ngaïo, nhöõng ngöôøi baàn cuøng, nhöõng ngöôøi aên xin bò chaø ñaïp v.v… taát caû ñeàu ñöôïc lôïi ích nhôø lôøi daïy traøn ñaày loøng töø bi vaø trí tueä cuûa ngöôøi.
Taám göông cao caû cuûa Ñöùc Phaät laø moät nguoàn caûm höùng cho taát caû moïi ngöôøi, lôøi daïy veà hoaø bình vaø loøng khoan dung cuûa ngöôøi ñaõ ñöôïc taát caû moïi ngöôøi ñoùn nhaän vôùi nieàm haân hoan vaø khoâng ngöøng laøm lôïi ích cho baát cöù ai coù cô hoäi nghe thaáy ñöôïc vaø thöïc haønh noù, yù chí saét ñaù, trí tueä, tình thöông, loøng töø bi voâ bôø, voâ ngaõ, söï thanh tònh hoaøn toaøn, nhöõng phaùp moân göông maãu ñöôïc söû duïng vaø truyeàn baù giaùo lyù vaø thaønh quaû toái haäu cuûa ngöôøi – taát caû nhöõng yeáu toá ñoù ñaõ thuùc ñaåy ba con ngöôøi toân vinh Ñöùc Phaät nhö laø moät baäc ñaïi sö toái thöôïng. Ñöùc Phaät ñaõ hy sinh nhöõng thuù vui cuûa traàn gian vì noãi khoå cuûa con ngöôøi roài ñi tìm chaân lyù, roài vaïch ra con ñöôøng thoaùt khoå. Ngöôøi laø moät nhaø khoa hoïc hoaøn haûo trong lónh vöïc cuoäc soáng hoaøn haûo ñeán ñoä lôøi daïy cuûa ngöôøi ñaõ ñöôïc khaúng ñònh laø giaùo lyù duy nhaát coù tính ñaïo ñöùc. Ñöùc haïnh cuûa ngöôøi laø bieåu tröng toái thieän. Ngöôøi laø khuoân maãu toaøn bích cho ñöùc tính maø ngöôøi ñaõ thuyeát giaûng Cuoäc soáng cuûa Ñöùc Phaät khoâng bò moät veát oâ nhieãm naøo caû.
Ñöùc Phaät ñaõ chæ ra con ñöôøng ñöa ñeán hoøa bình, haïnh phuùc vaø cöùu ñoä cho moïi ngöôøi. Con ñöôøng cuûa Ngaøi thaät bao dung roäng raõi, hôïp lyù coù theå hieåu ñöôïc vaø höôùng ñeán giaùc ngoä. Giaùo lyù cuûa ngöôøi coù theå ñoùng goùp phaàn toát ñeïp nhaát vaøo haïnh phuùc con ngöôøi. Lôøi daïy cuûa Ñöùc Phaät soi saùng con ñöôøng, nhôø ñoù con ngöôøi coù theå vöôït thoaùt khoûi söï khoå ñau ñeå ñi ñeán moät cuoäc soáng traøn ñaày aùnh saùng, thöông yeâu, yeân bình vaøhaïnh phuùc.
Daïy ñaïo giaûi thoaùt cho con ngöôøi, Ñöùc Phaät laøm moät ngöôøi thaày, moät ngöôøi baïn, soáng cuøng vôùi con ngöôøi, hieåu bieát con ngöôøi vaø thaém thieát tình ngöôøi.
Con ngöôøi khoå ñau vì con ngöôøi soáng xa baûn tính, soáng ngöôïc baûn tính. Con ngöôøi khoâng yù thöùc ñöôïc cuoäc soáng cuûa chính mình, khoâng hieåu ñöôïc mình laø gì. Con ngöôøi khoâng coù ñöôïc moät nhaän thöùc roõ reät hieän höõu vaø baûn chaát cuûa hieän höõu. Ñöùc Phaät ñaõ khaùm phaù treân böôùc ñöôøng trì haønh nhöõng phöông phaùp giuùp ngöôøi ñi ñeán söï thöïc hieän giaù trò vaø baûn chaát cuûa hieän höõu. Tieáp xuùc thaúng vôùi doøng sinh löïc nhieäm maøu aáy, taâm linh ngöôøi ñoät nhieân trôû thaønh cao caû, saùng toû, nhaân caùch cuûa ngöôøi trôû thaønh sieâu tuyeät vó ñaïi. Vaø treân lòch söû con ngöôøi ñaõ troâng thaáy doøng sinh löïc kia hieån loä sung maõn vaø linh hoaït nôi con ngöôøi Ñöùc Phaät.
Suoát hôn hai nghìn naêm traêm naêm lòch söû, ñaïo Phaät luoân gaén vôùi con ngöôøi khai môû cho con ngöôøi moät nguoàn soáng ñaày tính nhaân baûn. Ñöùc Phaät laø ngöôøi khôi môû nguoàn soáng aáy, khôi môû chöù khoâng phaûi laø hoaù dieän vaø taïo döïng. Chính caù nhaân con ngöôøi môùi tieáp nhaän soá phaän vaø tieàn ñoà cuûa mình, ngöôøi coù nhaân caùch ñoäc laäp, töï chuû (khoâng leä thuoäc vaøo baát cöù ai) coù nhaân caùch ñoäc laäp töï chuû môùi coù theå noùi ñeán loøng töï toân vaø töï tin. Khoâng coù moät ñaáng thaàn linh naøo coù quyeàn naêng cöùu roãi ñöôïc con ngöôøi. Phaät töû theo lôøi Phaät daïy, phaûi töï mình thaép ñuoác maø ñi. Con ngöôøi phaûi töï cöùu laáy mình. Chuùng ta tin raèng baát cöù ai cuõng coù theå höôûng ñöôïc nieàm haïnh phuùc thieân giôùi neáu hoï thöïc söï loái soáng chaân chính.
Ñaïo Phaät nhö laø ngoïn haûi ñaêng höôùng daãn con ngöôøi ñi ñeán hoøa bình, an laïc vaø haïnh phuùc. Con ngöôøi phaûi ñi ñeán möùc ñoä nhaän thöùc raèng söï phaùt trieån veà ñaïo ñöùc theo lôøi Phaät daïy seõ laø ñieàu kieän caàn thieát ñeå laïi an laïc vaø haïnh phuùc cho con ngöôøi.
II. TRÍ TUEÄ TÖØ BI VAØ ÑAÏI LÖÏC
Muïc ñích cuûa söï thöïc haønh ñaïo Phaät laø ñeå ñaït tôùi nhaän thöùc saùng toû veà thöïc taïi (trí), tình thöông roäng lôùn vôùi moïi ngöôøi vaø moïi loaøi (bi) vaø yù chí beàn vöõng ñeå thaønh töïu ñaïi nguyeän giuùp ñôøi (duõng). Ñaïo Phaät khoâng phaûi laø moät toân giaùo ñaët con ngöôøi vaø soá phaän cuûa hoï döôùi söï ñieàu khieån cuûa thaàn linh, thöôïng ñeá. Ñaïo Phaät ñoøi hoûi ngöôøi Phaät töû thöïc hieän trí tueä, tình thöông vaø yù chí nôi baûn thaân mình vaø ngoaøi xaõ hoäi. Ñaïo Phaät laø ñaïo giaûi thoaùt vaø giaùc ngoä. Chæ coù trí tueä (panna) môùi laø phöông tieän duy nhaát ñöa con ngöôøi ñeán bôø giaûi thoaùt vaø giaùc ngoä.
Trong kinh Xaø duï, Ñöùc Phaät töøng daïy : "Nhôø tueä quaùn… neân ñöôïc giaûi thoaùt. Trong söï giaûi thoaùt khôûi leân söï hieåu bieát : "ta ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt" vò aáy bieát : "sanh ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ thaønh vieäc neân laøm ñaõ laøm, khoâng coøn trôû lui traïng thaùi naøy nöõa" (trung I, 138b).
Trong Ñaïi kinh maõ aáp, ñoái töôïng caàn phaûi tueä quaùn laø khoå vaø caùc laäu hoaëc. Vì haønh giaû caàn phaûi tueä Tri : "Ñaây laø khoå" ; "Ñaây laø khoå taäp"; "Ñaây laø khoå dieät" ; "ñaây laø con ñöôøng ñöa ñeán khoå dieät" "Ñaây laø nhöõng laäu" hoaëc "Ñaây laø laäu hoaëc taäp khôûi"; "Ñaây laø nhöõng laäu hoaëc ñoaïn dieät" ; "Ñaây laø con ñöôøng ñöa ñeán laäu hoaëc dieät" nhôø tueä chí nhö vaäy, hieåu bieát nhö vaäy, taâm cuûa vò aáy thoaùt khoûi duïc laäu, thoaùt khoûi höõu laäu, thoaùt khoûi voâ minh laäu. Ñoái vôùi töï thaân ñaõ giaûi thoaùt, khôûi leân söï hieåu bieát : "ta ñaõ giaûi thoaùt". Vò aáy bieát "sinh ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ thaønh, nhöõng vieäc neân laøm ñaõ laøm, sau ñôøi hieän taïi, khoâng coù ñôøi soáng naøo khaùc nöõa" (Trung I, tr 279).
Ñaïo Phaät laø moät toân giaùo tröôùc heát döïa vaøo lyù trí cuûa con ngöôøi. Noù xuaát hieän nhö laø moät ñaïo lyù döïa vaøo lyù trí. Trí tueä chieám vò trí then choát trong moïi lôøi daïy cuûa Ñöùc Phaät. Vai troø cuûa trí tueä ñöôïc Ñöùc Phaät daïy :
"Taát caû haønh voâ thöôøng
Vôùi tueä, quaùn thaáy vaäy,
Ñau khoå ñöôïc nhaøm chaùn,
Chính con ñöôøng thanh tònh.
Taát caû quaùn voâ ngaõ,
Vôùi tueä quaùn thaáy vaäy
Ñau khoå ñöôïc nhaøm chaùn
Chính con ñöôøng thanh tònh
(Phaùp Cuù 277, 278, 279)
Thaáy khoå vaø khoå taäp
Thaáy söï khoå vöôït qua
Thaáy ñöôøng thaùnh taùm ngaønh,
Ñöa ñeán khoå naõo taän"
(Phaùp Cuù 191)
"Maét thòt aáy chö thieän
Voâ thöôïng maét trí tueä,
Caû ba loaïi maét aáy
Ñöôïc baäc voâ thöôïng nhaân
Ñaõ tuyeân boá trình baøy….
Töø ñaây trí khôûi leân
Tueä nhaõn laø ñoái töôïng
Ai chöùng ñöôïc maét aáy
Giaûi thoaùt moïi khoå ñau"
( Phaät thuyeát nhö vaäy, tr 457-458)
Con ngöôøi muoán thoaùt khoûi söï ñau khoå vaø sôï haõi thì haõy luyeän taäp trí tueä vaø töø bi, ñaïo Phaät coi trí tueä nhö moät thanh göôm – Göôm trí tueä, vaø chæ noù môùi chaët ñöôïc keû thuø – ñoù laø voâ minh. Boà taùt Vaên Thuø Sö Lôïi laø hình aûnh cuûa tueä giaùc ñaïi trí vaø bieän taøi voâ ngaïi (kinh duy ma).
Nhö vaäy laø ñaïo Phaät ñaët vai troø cuûa trí tueä chieám moät vò trí then choát. Chæ coù trí tueä, con ngöôøi môùi duyeät ñöôïc khoå, ñem vui cho moïi loaøi, daãn ñeán an laïc vaø haïnh phuùc.
Maëc duø trí tueä raát caàn thieát ñeå ñaït ñeán giaûi thoaùt, chính noù cuõng seõ khoâng ñuû. Noù phaûi keát hôïp vôùi töø bi. Töø bi coù theå so saùnh nhö moät chieác xe chôû con ngöôøi ñeán ngöôõng cöûa giaûi thoaùt, nhöng chìa khoaù thaät söï môû laø trí tueä.
Loøng töø bi ñem ñeán söï haïnh phuùc lôùn nhaát cho con ngöôøi, ñôn giaûn chæ vì loøng töø bi vöôït leân treân taát caû nhöõng caùi khaùc. Nhu caàu tình thöông naèm trong söï soáng coøn cuûa con ngöôøi. Ñoù laø keát quaû cuûa söï phuï thuoäc vaøo nhau khoâng theå thieáu ñöôïc, khaû naêng vaø kyõ naêng cuûa moät caù nhaân coù ñoù, nhöng hoï soáng rieâng leû thì hoï seõ khoâng toàn taïi. Söï phuï thuoäc laãn nhau laø moät quy luaät cô baûn cuûa töï nhieân. Khoâng chæ nhöõng sinh vaät cao caáp maø nhöõng coân truøng nhoû nhaát ñang soáng treân haønh tinh naøy ñeàu phaûi nöông töïa vaøo nhau ñeå toàn taïi. Chính vì theá, söï hieän höõu cuûa con ngöôøi quaù phuï thuoäc vaøo söï giuùp ñôõ cuûa ngöôøi khaùc ñeán noãi nhu caàu tình thöông cuûa con ngöôøi laø yeáu toá quyeát ñònh cho söï toàn taïi cuûa hoï. Vì vaäy, ôû baát cöù nôi naøo, luùc naøo, tình thöông laø dinh döôõng quan troïng nhaát trong taát caû.
Chuùng ta ñaõ bieát con ngöôøi töøng hieän höõu töø haøng traêm nghìn naêm nay. Ngaøy nay daân soá theá giôùi ñang taêng voït hôn bao giôø heát, duø caùc cuoäc chieán tranh vaãn coøn. Ñieàu naøy ñaõnoùi leân raèng loøng töø bi luoân troäi hôn caùc thöù khaùc.
Con ngöôøi duø ñeïp xaáu ñòa vò xaõ hoäi khaùc nhau nhöng ai cuõng muoán haïnh phuùc vaø khoâng muoán khoå ñau. Hôn nöõa, quyeàn cuûa hoï laø vöôït qua nhöõng khoå ñau vaø ñaït ñöôïc haïnh phuùc. Ñeán ñaây chuùng ta coù theå nhaän ra raèng taát caû moïi ngöôøi ñeàu bình ñaúng veà möu caàu haïnh phuùc, vaø hoï coù quyeàn chieám ñöôïc noù. Nhaän ra ñieàu ñoù, loøng töø bi seõ phaùt trieån. Loøng töø bi laø muoán giuùp ngöôøi thoaùt khoûi caûnh chöôùng ngaïi khoå ñau. Loøng töø bi laø ñöùc tính töø aùi, hieàn hoaø yeân bình trìu meán, caûm thoâng… Coù theå noùi loøng töø bi laø caùi gì ñoù laøm cho loøng ta eâm dòu, laø loøng mong öôùc cho taát caû moïi ngöôøi, soáng yeân laønh vui veû laø ñoäng löïc laøm cho taâm rung ñoäng tröôùc söï ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, nhö vaäy, loøng töø bi laø caùi gì quaù to lôùn, quaù maïnh meõ vaø quaù vó ñaïi. Khao khaùt thöïc haønh haïnh töø bi laø ñeå giuùp ñôõ ngöôøi khaùc, quan taâm vì söï yeân bình cuûa keû khaùc, phuïc vuï hoï, keát baïn nhieàu hôn. Neáu queân haïnh phuùc cuûa ngöôøi khaùc, thì chính baïn cuõng theo thôøi gian ñoù maø bò ngöôøi khaùc laõng queân.
Trong thôøi ñaïi ngaøy nay, khi maø con ngöôøi coù tieàn baïc, quyeàn löïc, khi moïi söï treân ñôøi naøy dieãn ra toát ñeïp thì con ngöôøi thöôøng coù caûm giaùc ít caàn ñeán baïn.
Nhöng khi ñòa vò vaø söùc khoeû suy giaûm, con ngöôøi nhanh choùng nhaän ra söï caàn thieát cuûa nhöõng ngöôøi baïn. Tình caûm con ngöôøi laø quan troïng hôn heát, vaø haønh tinh nhoû beù naøy chính laø maùi nhaø chung cho taát caû con ngöôøi. Moät khi chuùng ta xem moïi ngöôøi trong maùi nhaø naøy ñeàu laø anh em thì cuõng deã daøng côûi boû ñi nhöõng ñoäng cô cao ngaïo, chia reõ vaø cuõng deã daøng xa laùnh söï löøa doái vaø laïm duïng giöõa ngöôøi vôùi nhau. Chìa khoaù ñoái vôùi moät theá giôùi yeân bình vaø haïnh phuùc laø söï lôùn maïnh cuûa loøng töø bi. Con ngöôøi ngaøy nay, hôn bao giôø heát ñang caàn ñeán loøng töø bi. Chæ coù töø bi môùi laø chieác xe chôû con ngöôøi ñeán bôø giaûi thoaùt. Töø bi laø ñoäng löïc laøm cho taâm rung ñoäng tröôùc söï ñau khoå cuûa keû khaùc, laø caùi gì thoa dòu loøng ñau khoå cuûa ngöôøi.
Ñaïo Phaät laø ñaïo giaûi thoaùt ñöa con ngöôøi vöôït qua beå khoå luaân hoài cuûa kieáp nhaân sinh. Trong ñau khoå con ngöôøi ñuû taâm trí vaø can ñaûm ñeå cheá ngöï noù. YÙ chí vöôït qua moïi khoå ñau laø moät naêng löïc tinh thaàn, söùc khoeû cuûa noäi taâm, laø söï noã löïc khoâng ngöøng söï hoaït ñoäng tích cöïc cuûa taâm trí vaø moïi haønh ñoäng nhaèm vaøo muïc ñích giaûi thoaùt cho mình vaø cho keû khaùc. Con ngöôøi phaûi caàn coù yù chí ñeå vöôït qua moïi trôû ngaïi, chöôùng ngaïi, nghòch caûnh chæ coù theå laøm cho ngöôøi Phaät töû theâm nghò löïc vaø yù chí phaán ñaáu. "Khoâng neân soáng thuï ñoäng trong lo aâu sôï seät, hay chôø mong moät tha löïc naøo ñeán cöùu vaõn. Phaûi luoân luoân kieân trì, phaán ñaáu lieân tuïc cho ñeán kyø cuøng ñeå töï giaûi thoaùt laáy ta".
Coù theå thaáy raèng, trí tueä töø bi hieäp vôùi yù chí nôi baûn thaân mình ngoaøi xaõ hoäi ñaõ taïo thaønh moät naêng löïc voâ cuøng troïng yeáu coù theå hoaøn taát moïi vieäc ñeå giaûi thoaùt khoûi khoå ñau ñöa con ngöôøi ñaït ñeán an laønh vaø haïnh phuùc.
Trí tueä, töø bi hieäp vôùi yù chí saét ñaù laø nhöõng phaåm chaát cao quyù cuûa ngöôøi Phaät töû. Noù giuùp con ngöôøi trôû neân hoaøn thieän vaø coù ñöôïc moät loái soáng an bình vaøhaïnh phuùc, neáu moãi ngöôøi ñeàu coá gaéng vôùi yù chí saét ñaù ñem trí tueä vaø taâm töø bi phuïc vuï con ngöôøi, thì theá giôùi naøy seõ trôû thaønh moät thieân ñaøng maø taát caû chuùng sinh ñeàu ñöôïc soáng an vui trong tình huynh ñeä vaø moãi ngöôøi trôû thaønh moät coâng daân lyù töôûng trong moät theá giôùi hoaø bình.
Trong phaïm vi haïn heïp cuûa baøi vieát naøy, chuùng toâi chæ gôïi yù vaøi neùt sô löôïc veà ñaïo Phaät vôùi con ngöôøi vaø moät soá phaåm chaát caàn thieát cuûa ngöôøi Phaät töû.
Trong kho taøng giaùo phaùp voâ cuøng phong phuù cuûa Ñöùc Phaät ñeå laïi coù giaù trò vöôït thôøi gian vaø khoâng gian, chuùng toâi coù theå khaúng ñònh raèng tröôùc ngöôõng cöûa cuaû theá kyû 21 nhöõng tö töôûng veà töø bi, trí tueä vôùi yù chí saét ñaù cuûa hoïc thuyeát Phaät giaùo vaãn tieáp tuïc laø chieác chìa khoaù môû ra höôùng giaûi quyeát toát ñeïp cho loaøi ngöôøi, xaây döïng moät theá giôùi phaùt trieån, thanh bình, an vui thaät söï, traøn ñaày tinh thaàn nhaân aùi, nhö noù ñaõ töøng thöïc hieän trong nhieàu ngaøn naêm lòch söû .
(Taïp chí nghieân cöùu Phaät hoïc soá 3/2000)
Trang MUÏC LUÏC