ÑAÏO PHAÄT TRONG GIA ÑÌNH NGUYEÂN TÖÛ, LEÂ ANH thöïc hieän
Cuøng vôùi hoïc ñöôøng vaø xaõ hoäi, gia ñình laø moät moâi tröôøng vaên hoùa-giaùo duïc quan troïng trong vieäc hình thaønh vaø phaùt trieån nhaân caùch con ngöôøi. Ñaïo Phaät coù yù nghóa nhö theá naøo trong vieäc giuùp caùc baäc cha meï ñònh höôùng nhaân caùch cho con caùi? Sau ñaây laø phaùt bieåu cuûa moät soá baäc phuï huynh Phaät töû veà vaán ñeà naøy.
TRAÀN VAÊN LUYEÁN (vieân chöùc nghieân cöùu khoa hoïc, 2 con) :
Caùc baäc cha meï phaûi ñaûm traùch phaàn reøn luyeän nhaân caùch cho con caùi. Theo luaät nhaân quaû cuûa Phaät giaùo, ta gieo nhaân naøo thì gaët quaû ñoù…
-Laøm cha meï ai maø khoâng mong con caùi mình thaønh ñaït… Töø luùc chöa sinh ra ñôøi, caùi maàm soáng aáy ñaõ ñöôïc chaêm baüm vôùi tình yeâu thöông voâ haïn. Cuøng vôùi thôøi gian nieàm vui söôùng ñöôïc nhaân leân theo moãi böôùc ñi, moãi tieáng noùi ñaàu ñôøi cuûa con caùi. Roài con nhoû bieát noùi, ñi hoïc, vaø khi hieåu ñöôïc yù nghóa cuûa lôøi noùi thì cuõng laø luùc coâng vieäc daïy doã con caùi baét ñaàu mang moät saéc thaùi vaø yù nghóa môùi. Chuùng ta baét ñaàu höôùng daãn con caùi baèng nhöõng caâu chuyeän coå tích vôùi nhöõng nhaân vaät thieän vaø aùc, toát vaø xaáu, hieàn laønh vaø döõ tôïn, chaêm chæ vaø löôøi bieáng v.v… Nhöõng caëp nhaân tình ñoái choïi nhau daïy cho con caùi bieát thöông yeâu nhöõng con ngöôøi toát, bieát gheùt nhöõng keû xaáu. Nhaø tröôøng daïy beù chöõ nghóa, ngheà nghieäp vaø nghóa vuï coâng daân. Nhöng ñeå beù tröôûng thaønh laø moät con ngöôøi thì chính chuùng ta, nhöõng baäc phuï huynh phaûi ñaûm traùch laáy phaàn reøn daïy nhaân caùch cho con caùi. Theo luaät nhaân quaû nhaø Phaät, ta gieo nhaân naøo thì seõ gaët quaû ñoù .
Coù laàn toâi gaëp söï trôù treâu vaø bò hieáp ñaùp bôûi moät vaøi ngöôøi khoâng töû teá. Baïn beø toâi raát baát bình ñoøi phaûi thanh toaùn soøng phaúng. Nhöng toâi tin vaøo loøng töø bi, vò tha trong moãi con ngöôøi seõ mang laïi söùc caûm hoaù voâ bieân ñoái vôùi ngöôøi coù haønh vi baát thieän, ñieàu maø Ñöùc Chí Toân ñaõ daïy Phaät töû cuøng chuùng sinh :"Laáy oaùn baùo oaùn, oaùn oaùn choàng chaát; laáy aân baùo oaùn, oaùn seõ tieâu tan". Sau naøy cuõng chính nhöõng ngöôøi ñoù ñaõ töôûng thaønh daàn daàn veà maët nhaân caùch. Toâi cho raèng ñaáy laø moät phaàn thöôûng quyù giaù cho söï nhaãn nhòn cuûa toâi vaø laø moät minh chöùng cho lôøi daïy cuûa Ñöùc Phaät. Kinh nghieäm naøy toâi thænh thoaûng keå laïi cho caùc con toâi nghe döôùi daïng nhöõng caâu chuyeän nguï ngoân vöøa vôùi söùc tieáp thu cuûa treû .
Trong cuoäc soáng ñôøi thöôøng hoâm nay, caùi thaät vaø caùi giaû, caùi toát vaø caùi xaáu, söï löông thieän vaø thoùi ñaïo ñöùc giaû laãn loän raát deã gaây ra taâm lyù chaùn chöôøng, baát caàn, daãn tôùi bi quan nôi con treû. Raát khoù khaên ñeå trôû thaønh nhöõng con ngöôøi chaân chính, nhöng laïi raát deã daøng sa ngaõ tröôùc nhöõng caùm doã taàm thöôøng. Chuùng ta phaûi taïo cho con treû bieát caùch nhìn nhaän cuoäc ñôøi töø nhöõng ñieàu ñôn giaûn ñeán vieäc hình thaønh moät nhaân caùch; neáu khoâng chuùng ta seõ chòu moät giaù ñaét khi gaët ñöôïc nhöõng quaû ñaéng treân chính nhöõng caây mình troàng tæa vaø chaêm soùc .
Nöõ Phaät töû HOA QUANG (tieåu thöông, 9 con, trong ñoù 8 ngöôøi ñaõ laäp thaân, laäp nghieäp):
Môû taâm hoan hyû ñoái xöû vôùi con caùi. Caùc con ñöôïc caûm hoaù chính töø nhaân caùch laøm ngöôøi cuûa cha meï .
-Töø khi ñeán vôùi ñaïo Phaät, toâi coá gaéng aùp duïng tinh thaàn Phaät phaùp vaøo trong ñôøi soáng gia ñình. Tu laø töï söûa mình, môû taâm hoan hyû ra ñoái xöû vôùi choàng con. Nhaân caùch cha meï coù aûnh höôûng lôùn ñeán con caùi, laø taám göông cho con caùi noi theo. Caùc con ñöôïc caûm hoaù ngay chính töø nhaân caùch laøm ngöôøi cuûa cha meï. Trong nhaø Phaät, ñieàu naøy ñöôïc chæ roõ qua loái giaùo duïc baèng thaân giaùo. Ñöøng ñeå caùc con mình thaát voïng tröôùc hình töôïng beà treân. Ñieàu naøy vöøa khoù nhöng khoâng phaûi laø khoâng thöïc hieän ñöôïc. Ngöôøi tu Phaät yù thöùc vieäc giöõ gìn thaân taâm mình laø maáu choát quan troïng. Chính vì hieåu ñieàu naøy maø trong suoát thôøi gian qua, chuùng toâi ñaõ taïo ñöôïc moät gia ñình hoaø thuaän vaø ñaày tình thöông .
Phaät töû HOA TAÂM (coâng chöùc, 2 con):
Trong vieäc nuoâi daïy con caùi, cha meï chuû yeáu duøng lôøi hay leõ phaûi cuûa ngöôøi ñi tröôùc, laáy taâm töø bi ñeå daïy baûo.
-Gia ñình toâi coù truyeàn thoáng Phaät giaùo nhieàu ñôøi. Toâi vaø caùc con ñeàu ñaõ thoï tam quy, nguõ giôùi. Thaät haïnh phuùc khi chuùng toâi cuøng ñeán vôùi ñaïo, moä ñaïo vaø yù thöùc moät cuoäc soáng höôùng veà aùnh saùng ñaïo giaùc ngoä .
Toâi hoïc ñöôïc ôû ñaïo Phaät ñöùc tính khieâm töø vaø phöông phaùp ñoaïn tröø phieàn naõo. Trong cuoäc soáng, vieäc xaây döïng moät neàn taûng ñaïo ñöùc raát quan troïng. Ngöôøi coù taâm töø bi chaéc chaén laø ngöôøi ñaïo ñöùc toát. Toâi ñaõ daïy con caùi toâi phaûi bieát thöông yeâu moïi ngöôøi. Hai con toâi ñang theo hoïc ngaønh y khoa neân toâi nhaéc nhôû caùc chaùu phaûi giöõ vöõng y ñöùc ñeå sau naøy phuïc vuï beänh nhaân. Toâi ñaõ noùi vôùi caùc chaùu caùi ñöùc trong ngaønh y cuõng gioáng nhö taâm töø bi cuûa nhaø Phaät. Ñöøng bao giôø laøm traùi vôùi löông taâm ngay thaúng cuûa mình. "Quy moâ" gia ñình toâi cuõng nhoû thoâi, caùc con laïi ngoan neân vieäc nuoâi daïy coù nhieàu thuaän lôïi .
Phaät töû PHAÙP ÑAÏO (ngheä só, 4 con ñaõ laäp nghieäp):
Cha meï phaûi gaàn guõi, hieåu roõ taâm tính töøng ñöùa con ñeå roài tuyø duyeân maø daïy doã .
-Ñaïo Phaät vôùi tính bình ñaúng, hoaø hôïp "vì nhaân duyeân tröôùc sau moãi ngöôøi seõ thaønh Phaät". Nöông vaøo tinh thaàn ñoù, toâi thöôøng baûo ban caùc con neân bieát soáng haøi hoaø vôùi moïi ngöôøi xung quanh, baét ñaàu trong caùch ñoái xöû vôùi nhöõng ngöôøi thaân cuûa mình .
Trong phaïm vi moät gia ñình, tính hoaø hôïp, hoaø aùi giöõa moïi ngöôøi laø raát caàn thieát. Cha meï neân gaàn guõi vôùi con caùi, quan taâm ñeán ñôøi soáng cuûa con nhö vieäc chaêm soùc moät caây non vaäy. Neân xoaù boû nhöõng ngaên caùch vaø ruùt ngaén khoaûng caùch trong quan heä giöõa vôï choàng, cha meï vaø caùc con. Con caùi seõ raát sung söôùng khi ñöôïc "naèm" trong voøng tay thöông yeâu, chôû che cuûa cha meï. Coù ñöôïc moät khoâng khí, moät moâi tröôøng, moät loái öùng xöû giöõa caùc thaønh vieân trong gia ñình theo tinh thaàn kinh Chaân haïnh phuùc laø moät nhaân toá tích cöïc ñeå xaây döïng moät gia ñình haïnh phuùc. Con caùi seõ an vui, töï do vaø kính tín nhöõng giaù trò mang laïi töø moâi tröôøng ñaày ñaïo vò ñoù .
Tröôùc ñaây, chuùng toâi raát nghieâm khaéc, khaét khe vôùi nhöõng loãi laàm cuûa con caùi. Khi ñaõ hieåu ñaïo, toâi boû bôùt thaùi ñoä ñoù. Toâi thöôøng duøng giaùo lyù nhaân quaû nhaø Phaät ñeå daïy caùc chaùu. Chuùng toâi cuõng thöôøng ñöa con caùi ñi chuøa, vaø laàn hoài caùc chaùu ñaõ hieåu ñaïo. Khi ñaõ hieåu ñaïo roài thì seõ bieát caùch soáng toát hôn thoâi …
(Nguyeät san Giaùc Ngoä soá 51/ 2000)
Trang MUÏC LUÏC