TAÂM CHÍNH THÖÔØNG LAØ ÑAÏO
KD
Trong caùc saùch Thieàn, chuùng ta thöôøng thaáy phoå bieán caâu :"Bình thöôøng taâm thò Ñaïo"(taâm bình thöôøng laø Ñaïo) .
Thaønh thaät maø noùi, chuùng toâi heát söùc buoàn cuõng nhö thöông haïi cho vò naøo ñoù ñaõ phaùt xuaát ra caâu naøy, vì cöùu caùnh tu haønh cuûa vò aáy ñaõ rôi vaøo Ñieåm Ñen maát roài !
Xöa nay, khoâng bieát bao nhieâu ngöôøi ñaõ laäp ñi laäp laïi caâu naøy, nhöng soá ngöôøi ñöùng ra giaûi thích thaät quaû laø ít oûi (loâng phuïng söøng laân) .
Coù vò Ñaïi Ñöùc A caét nghóa theá naøy :"Nhö trong aên uoáng, chæ duøng côm thoâ rau haåm laø duï cho bình thöôøng, nhöng vaãn thöôøng xuyeân coù ñöôïc. Coøn nhöõng tieäc Vua laø caùi khoâng bình thöôøng (phi thöôøng), duø ngöôøi giaøu coù maáy, cuõng khoâng theå duøng haøng ngaøy ñöôïc".
Loái lyù luaän naøy ñaõ laãn loän "bình thöôøng" vôùi "thöôøng coøn hoaøi" (haèng thöôøng) ñem gom laïi moät choã, chaúng giuùp cho ai hieåu ñöôïc. Toân giaùo noùi chung, Phaät giaùo noùi rieâng, ñeàu luoân luoân noùi ñeán töø Ñaïo nhö : hoïc ñaïo, tu ñaïo, ngoä ñaïo, chöùng ñaïo …Nhöng Ñaïo laø caùi gì? Bieát bao ngöôøi tu haønh laâu naêm cuõng chaúng bieát traû lôøi theá naøo cho phaûi. Coù moät soá ngöôøi laïi giaûi thích moät caùch chuû quan, thaät chaúng gioáng con giaùp naøo (phi ngöu, phi maõ), chaúng dính daùng gì ñeán ñaïo chaân chính thöïc söï caû!!!
Chuyeän nghòch lyù naøy, ngöôøi vieát ñaõ chöùng kieán caùch ñaây vaøi naêm, ôû moät phaùp hoäi lôùn taïi moät chuøa ôû thuû ñoâ Thaùi lan. Toâi ñaõ hoûi thính chuùng :"Phaät giaùo chuùng ta chuû tröông tu taâm phaûi khoâng? Xin hoûi taâm ôû choã naøo".
Moïi ngöôøi vì khoâng chuaån bò tröôùc, neân toû ra boái roái, ngô ngaùc, khoâng theå traû lôøi ngay. Sau ñoù, coù moät ngöôøi ñöùng leân ñaùp :"Taâm khoâng ôû trong, khoâng ôû ngoaøi, khoâng ôû khoaûng giöõa". Toâi cöôøi vaø noùi :"OÂng ñöôïc 5 ñieåm".
Luùc ñoù toâi heát söùc thaát voïng, laïi nghó theâm :"Vaán ñeà raát giaûn ñôn nhöng voâ cuøng quan troïng naøy, giaù nhö ñem hoûi nhöõng hoïc vieân ôû caùc Vieän Phaät hoïc, coù leõ cuõng seõ gaëp caûnh luùng tuùng maø thoâi".
Caùi Ñaïo maø boán chuùng Phaät töû muoán tìm, khoâng theå thaáy ñöôïc trong 3 taïng giaùo ñieån, 12 boä Kinh. Ñoù chính laø Chaân Nhö maø trong Luaän Ñaïi thöøa Khôûi Tín ñaõ noùi ñeán :"Nhaát nieäm baát giaùc sinh Tam Teá, caûnh giôùi vì duyeân tröôûng Luïc Thoå (moät nieäm chaúng giaùc sinh 3 teá, caûnh giôùi laøm duyeân nuoâi lôùn 6 thoâ). Laø caùi maø maét thòt khoâng theå thaáy ñöôïc, nhöng noù laïi chính laø Nguoàn Goác Chung cuûa muoân vaät, Maáu Choát cuûa Vuõ truï, laø caùi Ñaïo maø Laõo giaùo ñaõ neâu ra. Coù ñöôïc caùi Chaân Nhö ñoù, ngöôøi tu môùi ñaït ñöôïc cöùu caùnh roát raùo cuûa vieäc tu Phaät .
Dó nhieân, caùi Ñaïo maø coù theå laøm meï cuûa muoân vaät, khoâng theå thuoäc veà caùi töôùng daøi ngaén vuoâng troøn, xanh vaøng ñoû traéng v.v… Noù phaûi vónh vieãn khoâng hö hoaïi (Chaân) vónh haèng chaúng ñoåi thay (Nhö). Khi naøo chuùng ta, baèng caùch naøo ñoù, trong sum la vaïn töôïng naøy maø tìm thaáy moät vaät thoûa maõn ñöôïc 2 thuoäc tính Chaân vaø Nhö noùi treân laø Ngoä Ñaïo roài vaäy .
Xem laïi caùc coâng aùn Thieàn, thaáy dieãn taû nhöõng tình huoáng, traïng thaùi Ngoä Ñaïo (khai ngoä) moãi ngöôøi moät veû : Coù ngöôøi aên moät gaäy, ngöôøi bò moät tieáng heùt, hoaëc thaáy hoa ñaøo nôû, hoaëc nghe moät caâu haùt bình daân v.v…ñeàu lieàn Ngoä Ñaïo. Thaät tình, chuùng toâi raát nghi ngôø nhöõng kieåu Ngoä Ñaïo naøy. Coù theå noùi, nhöõng lyù luaän Ngoä Ñaïo naøy cuõng laø "anh em chuù baùc" vôùi caâu" Taâm bình thöôøng laø Ñaïo" cuûa vò Ñaïi Ñöùc kia thoâi!
Taïi sao trong chuùng sinh laïi coù nieàm say meâ vôùi Ñaïo ñeán ñoä daùm hy sinh caû thaân xaùc laãn gia saûn, heát söùc mong caàu ñöôïc noù nhö theá? Chæ vì noù laø keát quaû toång hôïp cuûa muoân bieát ngaøn thoâng, laø Toång Cô Quan Aùo Bí cuûa Vuõ Truï .
Ñöùc Theá Toân Thích Ca ñaõ töøng daïy :"Taát caû chuùng sinh ñeàu coù ñaày ñuû töôùng phöôùc trí tueä Nhö Lai, chæ vì voïng töôûng che ñaäy troùi buoäc neân khoâng theå chöùng ñöôïc. Neáu dieät heát voïng töôûng, thì Trí Voâ sö, caùc naêng löïc lôùn seõ aøo aït ñeán, tha hoà laáy duøm". Chæ laáy lôøi daïy giaûn dò aáy, ñaõ giuùp chuùng ta xaùc ñònh ñöôïc nguyeân taéc, muïc tieâu cuûa vieäc haï thuû coâng phu tu Phaät vaø nhöõng lôïi ích to lôùn khi ñaït ñeán muïc tieâu naøy.
Ñoù laø muoán chöùng ñöôïc Ñaïo, phaûi dieät saïch voïng töôûng, khieán taâm linh trôû laïi chính thöôøng, nghóa laø ñuû hai thuoäc tính :"Tónh Tónh Tòch Tòch, Tòch Tòch Tónh Tónh" (Tónh Tónh maø laëng laëng, laëng laëng maø tónh tónh). Ñoù môùi laø caùi Ñaïo maø chuùng ta ñang höôùng tôùi .
Sau khi ñaõ xaùc ñònh roõ quan nieäm, nhaän thöùc chính xaùc veà Ñaïo, ta caàn phaûi baøn tieáp veà phöông phaùp vaø kyõ thuaät ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu naøy vôùi ñaày ñuû lôïi ích lôùn lao. Neáu khoâng coù ñöôïc phaùp tu chính xaùc, thì muïc tieâu cuûa Ñaïo chæ laø ñieàu coù theå höôùng ñeán, chöù khoâng theå ñaït ñeán .
Phaät daïy :"Taát caû chuùng sinh ñeàu coù Taùnh Phaät", nghóa laø treân maët lyù luaän, ai cuõng coù theå thaønh Phaät, cho duø hoï laø quan chöùc cao sang hay daân thöôøng ngheøo khoå v.v…Mieãn laø ñöøng ñi theo con ñöôøng cuûa daïy Ñaïo sai laàm taïo ra thoâi.
Thí nhö, caây mía naøo cuõng coù theå cheá bieán thaønh ñöôøng (saccarose), nhöng neáu khoâng coù phöông phaùp kyõ thuaät ñuùng, cho duø caû traùi ñaát naøy ñeàu troàng mía, chaéc chaén vaãn khoâng coù mieáng ñöôøng ngoït thôm naøo cho chuùng ta duøng ñöôïc ñaâu. Quyù vò coù ñoàng yù nhö theá chaêng .
Nhìn laïi phaùp tu cuûa 4 chuùng Phaät töû hieän nay, hoï tu nhö theá naøo, tu caùi gì? Haàu heát chæ loanh quanh trong vieäc leã laïy tuïng kinh, aên chay, trì chuù v.v…xem ra chöa chaéc gì ñaõ hôn ngoaïi ñaïo veà loøng thaønh, huoáng gì mong moûi ñaït ñeán keát quaû Ñoan Hoaëc , Tieâu Nghieäp, Dieät Khoå, chöùng Chaân Nhö ñöôïc sao???
Trong Tuyeät Ñoái luaän, chuùng toâi ñaõ phaân tích chöùng minh roõ nhöõng giaùo phaùp naøo trong Phaät giaùo rôi vaøo vieäc daïy Ñaïo sai laàm, daãn tôùi haäu quaû khoâng toát cho ngöôøi tu hoïc ngaøy nay. Chuùng toâi cuõng ñaõ keâu goïi nhöõng Phaät töû noùi chung vaø ñeä töû caùc toân phaùi aáy noùi rieâng, haõy heát söùc bình taâm saùng suoát, ñeà cao lyù trí …ñeå coù theå phaân bieät choã ñuùng, sai hoaëc hay dôû cuûa moãi phaùp tu, haàu traùnh khoûi vieäc laõng phí thôøi giôø quyù baùu trong vieäc tu .
Vieäc laøm naøy mang laïi cho chuùng toâi bieát bao thò phi, nhöng vì lôïi ích chung cho moïi ngöôøi, neân phaûi neâu leân maø thoâi .
Neáu nhö taát caû Phaät töû ñeàu xaùc ñònh, Phaät Phaùp laø moät khoa hoïc trò beänh cuûa taâm, thì haõy xem moãi Thieàn vieän, Töï Vieän, Ñaïo Traøng…laø moät beänh vieän trò taâm beänh, môùi laø thöïc söï hôïp lyù, vaø ñaõ laø trò beänh, duø laø beänh cuûa thaân hay cuûa taâm, ñeàu thuoäc veà khoa hoïc, yeâu caàu cao nhaát cuûa noù laø phöông phaùp vaø kyõ thuaät trò lieäu môùi mang tính quyeát ñònh !
Xin laáy thí duï, coù moät beänh nhaân ñau ruoät thöøa, caàn phaûi moå buïng ra ñeå caét boû. Coù vò baùc só giaûi phaãu laïi chuaån bò duïng cuï ñeå moå baép veá ngöôøi beänh. Thaáy roõ nhö theá, coù cöông quyeát ngaên vò baùc só kia laïi chaêng? Löông taâm con ngöôøi coù cho pheùp quyù vò laøm ngô maëc keä hoï laøm gì thì laøm chaêng?
Moät phaùp moân tu hoïc ñuùng sai, ñaâu theá naøo toâi ñuû khaû naêng ñeå ñoåi traéng thay ñen, laáy tay nhoû beù che kín aùnh saùng maët trôøi ñöôïc sao? Cho neân, chæ coù theå ñem so saùnh ñoái chieáu vôùi"Kính chieáu yeâu" trò taâm beänh laø laäp töùc thaáy roõ ngay giaù trò cuûa noù nhö theá naøo roài .
Cöù thaønh thaät xem laïi keát quaû mang ñeán cuûa phaùp tu aáy, trong vieäc laøm cho taâm cuoàng ñöøng nghó, ñaït bao nhieâu phaàn traêm hieäu suaát, tính khaû thi ñeå cöùu caùnh, coù ñöôïc hay khoâng? v.v…neáu thöïc söï coù keát quaû, thì ñoù laø phaùp tu toát, ñuùng, traùi laïi laø xaáu sai, phaûi maïnh daïn söûa sai chöù !
Dó nhieân neáu nhöõng ngöôøi phaûn ñoái naøy khoâng phaûi laø Phaät töû chaân chính, khoâng muoán caàu ñaïo giaûi thoaùt thaät söï, khoâng muoán ra khoûi luaân hoài…thì chaúng keå laøm gì. Chöù neáu ñuùng laø ngöôøi tu haønh chaân chính, ai laïi khoâng bieát phaûi ñaït cho kyø ñöôïc muïc tieâu "Taâm cuoàng döøng baët, tieâu dieät saïch voïng töôûng laêng xaêng". Roài trong soá ñoái töôïng tuy ñaõ xaùc ñònh ñuùng muïc tieâu, nhöng theo phöông phaùp, kyõ thuaät truyeàn thoáng maø traûi qua thôøi gian laâu, vaãn khoâng laøm gì ñöôïc vôùi nhöõng thöù voïng töôûng ñaùng gheùt, caét khoâng gôõ caøng theâm roái kia, thì hoï, neáu laø ngöôøi coù trí tueä, phaûi bieát xöû lyù nhö theá naøo roài!
Töø xöa ñeán nay, trong vaø ngoaøi nöôùc, bieát bao nhaân só tu Phaät, laáy ñôn vò laø vaïn ngöôøi, khoâng bieát bao nhieâu ñôn vò tu haønh aáy ñaõ phaûi giöông côø traéng ñaàu haøng voïng töôûng. Ñeán ñaây laïi phaân hoaù laøm hai nhaùnh, nhaùnh thöù nhaát töï löøa doái mình, chöa Voâ nieäm (chöa Ngoä ñaïo) maø tìm caùch noùi nhaêng noùi cuoäi, noùi boùng noùi gioù ñeå maäp môø ñaùnh laän con ñen, gaït ngöôøi baèng nhöõng baøi thô baøi keä, caâu noùi kieåu "Roàng thaàn chæ thaáy ñaàu chaúng thaáy ñuoâi" v.v…Nhoùm naøy, chaéc chaén seõ vaøo ñòa nguïc thoâi! Coøn nhaùnh thöù hai, boû phaùp moân naøy ñeå quay veà tu caùc phaùp. Thaäp Thieän, vôùt vaùt chuùt phöôùc baùu coõi Trôøi coõi Ngöôøi. Ñaây laø nhoùm thaät ñaùng toäi nghieäp, vì khoâng phaûi hoï khoâng muoán laøm maø chæ vì khoâng coù caùch toát ñeå laøm .
Thöïc söï maøn löôùi deät voïng töôûng voâ minh naøy coù daøy ñaëc ñeán ñoä "khoâng theå phaù thuûng" chaêng? Hay laø vì khoâng coù phöông phaùp vaø kyõ thuaät ñuùng?
Gioáng nhö caàn môû moät oå khoaù maät maõ cuûa kho baûo hieåm trong ngaân haøng neáu khoâng bieát ñöôïc maõ soá vaø caùch xoay vaën maø chæ ra söùc ñaäp phaù, lieäu coù theå môû ra ñöôïc khoâng?
Bao nhieâu naêm qua, raát nhieàu ngöôøi tu Phaät khoâng theå tìm ra ñöôïc baûn thaân. Noù cuõng töùc cöôøi nhö baûo hoï ñi tìm moät ngöôøi, khoâng roõ maët muõi, choã ôû, chæ bieát coù caùi teân khoâng thoâi. Vaäy laøm sao maø khoâng nhaàm laãn hay tìm ra ñích xaùc ñöôïc?
Thöïc ra, taâm linh tuy voâ hình nhöng khoâng phaûi laø vaät chaúng theå khoâng bieát, khoâng nhaän ra ñöôïc. Muoán thaáy vaät phaûi duøng con maét thòt, nhöng muoán thaáy haønh traïng cuûa taâm, phaûi duøng ñeán "con maét taâm"(taâm nhaõn) môùi coù keát quaû. Laøm sao söû duïng con maét Taâm?
Chæ caàn quyù vò nhaém con maét thòt laïi, con maét taâm lieàn hoaït ñoäng ngay, quyù vò xoay con maét taâm naøy höôùng vaøo beân trong thaân seõ thaáy roõ raøng ngoaøi nhöõng taäp ñoaøn maùu thòt ra, coù moät choã môø môø aûo aûo (aån aån) chôït hieän chôït maát…Ñoù laø cöûa ñeå ñi vaøo taâm ñaáy. Maáu choát quan troïng nhaát trong vieäc tu Phaät laø ôû choã ñieåm nhoû, chæ caùch gang taác ngay trong thaân naøy thoâi, chöù khoâng phaûi vaát vaû boû coâng söùc ñi tìm ôû taän khoâng gian trong hoaëc khoâng gian ngoaøi cuûa Vuõ truï .
Caùi ñieåm naøy noù ñang laêng xaêng loän xoän, truøng ñieäp khoâng ngôùt ñaây. Chuù yù theo doõi thaät kyõ noù, xem noù ñang noùi caùi gì? Neáu noù ñang ca haùt thì ta ca haùt nhaïi theo noù, noù ñang chöûi maéng ngöôøi, ta cuõng nhaïi theo maéng chöûi ngöôøi…
(Chuù yù :khi ta nhaïi theo noù, con maét taâm vaãn chuù yù soi noù)
Chæ caàn nhaïi noùi theo noù vaøi ba caâu, chaéc chaén noù khoâng noùi nöõa, trong taâm döøng laëng nhö nöôùc, Chaân Nhö hieän ra roài ñoù .
Laùt sau, neáu taâm beänh taùi noåi leân, xuaát hieän nhöõng caùi Töï ngoân töï ngöõ trong taâm, quyù vò haõy nghó nhôù ñeán, thaân naøy thuaàn baèng vaät chaát, gioáng nhö goã ñaát moät thöù, khoâng theå noùi naêng ñieàu gì ñöôïc, phaûi tuyeät ñoái im laëng (tuyeät ñoái tónh chæ moät traêm phaàn traêm) .
Ngay luùc quyù vò nhaän ra ñöôïc "caùi khoâng theå vaø chaúng neân coù naøy, sao baây giôø roõ raøng laïi coù ñaây?" thì kyø tình lieàn sinh ra, caûm giaùc thuù vò traøo daâng khoâng keàm laïi ñöôïc .
Taâm cuoàng nhieàu ñôøi cuûa quíù vò ñaõ döøng nghæ roài vaäy .
(Taïp chí Nghieân cöùu Phaät hoïc soá 4/ 2000)
Trang MUÏC LUÏC