( Cuoäc phoûng vaán vôùi S.N. Goenka veà kyõ thuaät haønh thieàn cuûa Phaät Giaùo)
S.N.Goenka ñaõ coù kinh nghieäm höôùng daãn tu taäp thieàn-quaùn khoaûng 31 naêm vaø hieän ñang ñöôïc moïi ngöôøi bieát ñeán thoâng qua söï höôùng daãn thieàn taäp cuûa oâng trong caùc khoùa tu ngaén haïn ñöôïc toå chöùc mieãn phí taïi caùc trung taâm treân khaép theá giôùi, hoã trôï bôûi söï ñoùng goùp cuûa caùc thieàn sinh sinh vieân, Ñöôïc sinh ra taïi Madalay, Mieán Ñieän, vaøo naêm 1924, oâng ñöôïc moät vò Thieàn sö thieàn quaùn noåi tieáng laø Sayagyi U Ba Khin (1899-1971) ñaøo taïo raát kyõ löôõng. Sau 14 naêm ñöôïc thöïc taäp döôùi söï höôùng daãn cuûa vò Thieàn sö naøy, oâng giaûi ngheä coâng vieäc kinh doanh raát thaønh coâng cuûa mình ñeå taän taâm vaøo söï nghieäp höôùng daãn thieàn sinh tu taäp thieàn ñònh. Hieän nay, oâng ñieàu haønh moät toå chöùc goàm hôn 80 trung taâm Thieàn treân khaép theá giôùi vaø ñaõ thaønh coâng ñaùng keå trong vieäc ñöa phöông phaùp thieàn quaùn vaøo heä thoáng nhaø tuø, ñaàu tieân xuaát phaùt taïi Aán Ñoä, vaø sau ñoù taïi moät soá quoác gia khaùc taïi Chaâu Aâu vaø Chaâu Myõ. Toå chöùc naøy öôùc tính khoaûng 10.000 tuø nhaân vaø soá löôïng caûnh saùt cuõng nhö quaân ñoäi cuõng tham gia vaøo caùc khoùa tu keùo daøi 10 ngaøy.
Vaøo thaùng 8 muøa Thu roài, S.N. Goenka ñeán thaønh phoá New York ñeå tham döï Hoäi nghò Thöôïng ñænh veà Hoaø bình theá giôùi ñöôïc toå chöùc taïi truï sôû cuûa LHQ. Sau ñaây laø noäi dung cuûa cuoäc phoûng vaán :
- HELEN TWORKOV : Theo yù kieán cuûa moät soá ngöôøi, thieàn quaùn laø moät phöông phaùp Thieàn ñaëc tröng rieâng cuûa tröôøng phaùi Phaät giaùo Nguyeân thuyû : ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khaùc thì ñoù laø moät doøng Thieàn cuûa rieâng hoï . Theo oâng thì tröôøng hôïp naøo ñuùng ?
- S. N. GOENKA : Ñaây laø moät doøng Thieàn, nhöng ñaây laø moät doøng Thieàn khoâng thuoäc cuûa rieâng moät toâng phaùi naøo. Theo toâi, Ñöùc Phaät khoâng bao giôø chuû tröông thaønh laäp toâng phaùi. Khi toâi gaëp thaày toâi, Sayagyi U Ba Khin, Ngaøi chæ ñôn giaûn hoûi toâi vaøi caâu hoûi. Ngaøi hoûi toâi, neáu toâi laø moät nhaø laõnh ñaïo Aán Ñoä giaùo, thì toâi coù phaûn ñoái gì ñoái vôùi giôùi luaät (Sila). Laøm theá naøo coù theå coù söï phaûn ñoái ñöôïc ? Song, laøm theá naøo maø baïn coù theå thöïc haønh giôùi, tröø phi baïn coù söï kieåm soaùt cuûa taâm ? Ngaøi daïy : Ta seõ daïy cho con phöông phaùp thöïc haønh giôùi luaät vôùi taâm ñöôïc keàm cheá, kieåm soaùt. Thaày seõ daïy cho con thieàn ñònh (Samadhi) . Sau ñoù, thaày noùi chæ coù ñònh thoâi seõ chaúng giuùp ñöôïc gì, vaø ñònh seõ laøm cho taâm con thanh tònh ôû caáp ñoä ban ñaàu. Ñi saâu vaøo beân trong caøng phöùc taïp hôn, coù nhöõng maãu thöùc thoùi quen maø ñònh khoâng theå phaù vôõ ñöôïc. Thaày seõ daïy cho con prajna (trí tueä), tri kieán, giuùp cho con ñi saâu vaøo noäi taâm cuûa mình. Thaày seõ daïy cho con phöông phaùp ñi saâu vaøo noäi taâm nguoàn naêng löôïng maø taát caû nhöõng caáu ueá, baát tònh baét ñaàu vaø nhöõng baát tònh naøy ñöôïc caát chöùa quaù nhieàu ñeå maø con khoâng theå taåy saïch chuùng ñöôïc. Do vaäy khi thaày toâi noùi vôùi toâi : "Thaày seõ daïy con 3 con ñöôøng naøy. Giôùi – Ñònh – Tueä vaø khoâng gì khaùc hôn ngoaøi 3 phaùp treân " toâi bò aûnh höôûng, toâi noùi ñeå con thöû xem.
- Khi quaùn saùt taâm, giôùi ñöôïc vaän haønh nhö theá naøo ?
- S.N.GOENKA : Khi toâi baét ñaàu hoïc thieàn quaùn, toâi tin raèng Ñöùc Phaät khoâng phaûi laø moät ngöôøi saùng laäp toân giaùo, maø Ngaøi laø moät sieâu khoa hoïc gia. Moät sieâu khoa hoïc gia veà maët taâm linh. Khi Ngaøi daïy giôùi – luaân lyù, ñaïo ñöùc, taát nhieân, chuùng ta laø chuùng sanh, phaøm phu, nôi chuùng ta soáng laø xaõ hoäi loaøi ngöôøi vaø chuùng ta khoâng neân laøm baát cöù ñieàu gì taùc haïi ñeán xaõ hoäi chuùng ta ñang soáng. Ñieàu Ngaøi daïy raát ñuùng. Nhöng khi ñoùng vai troø laø moät nhaø khoa hoïc, Ngaøi daïy raèng khi chuùng ta laøm haïi ngöôøi khaùc, khi chuùng ta laøm nhöõng ñieàu baát thieän, thì chính chuùng ta laø naïn nhaân ñaàu tieân. Chuùng ta tröôùc tieân laøm haïi chính mình roài sau ñoù chuùng ta laøm haïi ngöôøi khaùc. Khi naøo coøn caáu ueá, baát tònh, phaùt khôûi noäi taâm, thì baûn chaát cuûa chuùng ta döôøng nhö cöù caûm thaáy khoå ñau. Ñoù laø nhöõng gì thieàn quaùn daïy toâi.
- Do vaäy, neáu oâng coù theå caûm thaáy raèng caáu ueá veà taâm linh gaây ra söï lo laéng vaø khoå ñau cho chính mình, thì ñoù coù phaûi laø söï baét ñaàu cuûa giôùi vaø cuûa loøng töø khoâng ?
- S.N.GOENKA : Neáu baïn coù theå chuyeån hoùa taâm mình, thì thöïc taïi seõ trôû neân roõ raøng hôn. Neáu thay vì taâm hoaït ñoäng vôùi saân haän, tham lam, gheùt boû, chaáp ngaõ, hoaëc sôï haõi, toâi seõ nuoâi döôõng loøng töø, bi, hyû, xaû. Sau ñoù, thieân nhieân seõ baét ñaàu ban taëng cho toâi. Toâi caûm thaáy thöïc söï an laïc, thöïc söï haøi hoøa vôùi chính baûn thaân mình. Ñoù chính laø khi toâi laøm cho taâm mình caáu ueá, baát tònh, toâi bò tröøng phaït ngay laäp töùc vaø khi toâi thanh tònh hoaù taâm mình thì toâi laïi ñöôïc thöôûng ngay töùc thôøi.
- Nhöõng gì dieãn ra trong suoát moät khoaù tu thieàn quaùn keùo daøi 10 ngaøy ?
- S.N.GOENKA : Toaøn boä quaù trình laø moät trong toång theå söï nhaän thöùc, giaùc ngoä, quaù trình cuûa söï töï nhaän thöùc, giaùc ngoä, chaân lyù theå nhaäp vaøo chính chuùng ta, bôûi chuùng ta, trong chính chuùng ta. Ñoù khoâng phaûi laø moät troø chôi thieân veà tri thöùc. Vaø ñoù cuõng khoâng phaûi laø moät troø chôi thieân veà tình caûm, caûm tính. "Ñöùc Phaät ñaõ daïy nhö vaäy vaø nhö thò… quaù tuyeät vôøi… Toâi neân chaáp nhaän". Ñoù laø moät khoa hoïc thuaàn tuùy, tinh khieát. Toâi neân hieåu nhöõng gì ñang dieãn ra trong toâi, chaân lyù gì hieån hieän ôû nôi toâi. Chuùng ta baét ñaàu vôùi hôi thôû. Noù troâng gioáng nhö moät quan ñieåm, khaùi nieäm vaät lyù, söï di chuyeån cuûa hôi thôû vaøo, hôi thôû ra. Nhöng ôû möùc ñoä saâu hôn, thì hôi thôû coù lieân heä chaët cheõ vôùi taâm, vôùi söï caáu ueá baát tònh cuûa taâm. Khi chuùng ta ñang thöïc haønh Thieàn vaø chuùng ta quaùn saùt hôi thôû, taâm baét ñaàu dao ñoäng – moät vaøi söï kieän, kyù öùc trong quaù khöù, moät vaøi tö duy trong töông lai – laäp töùc nhöõng gì chuùng ta chuù yù laø nhöõng gì hôi thôû ñaõ maát ñi tính bình thöôøng cuûa noù : noù coù theå hôi khoù moät ít, hôi nhanh moät ít. Vaø khi maø nhöõng caáu ueá bieán maát, thì noù trôû laïi söï bình thöôøng nhö ban ñaàu. Ñieàu ñoù coù nghóa laø hôi thôû coù söï lieân heä maät thieát vôùi taâm vaø khoâng chæ taâm, maø coøn nhöõng caáu ueá cuûa taâm. Do ñoù, chuùng ta ñeán ñaây ñeå kieåm nghieäm, ñeå khaùm phaù nhöõng gì ñang dieãn tieán trong ta. ÔÛ moät caáp ñoä saâu hôn, ôû caáp ñoä caûm giaùc, thì chuùng ta caûm thaáy raèng taâm chòu aûnh-höôûng cuûa cô theå vaø ngöôïc laïi.
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä)
Trang
MUÏC LUÏC
Trang
chính