MOÄT TOÅN THAÁT KHOÂNG THEÅ BUØ ÑAÉP ÑÖÔÏC
ÑOÃ CHUYEÂN
Toaøn theá giôùi ñang daáy leân phong traøo phaãn noä leân aùn phe Hoài giaùo cöïc ñoan Taliban caàm quyeàn ôû Afghanistan ra leänh phaù huyû taát caû caùc töôïng Phaät ôû khaép ñaát nöôùc.
Taïi sao phe Taliban laïi coù haønh ñoäng phaûn vaên hoùa traéng trôïn naøy ? Mullah Muchammad Omar, thuû lónh phe Taliban, noùi : "Luaät cuûa ñaïo Hoài Islam laø phaù huyû taát caû caùc töôïng Phaät. Giöõ chuùng laø moät toäi aùc vaø phi phaùp (?). Toâi khoâng quan taâm baát cöù ñieàu gì khaùc ngoaøi ñaïo Islam. Taát caû caùc pho töôïng ôû ñaát nöôùc naøy phaûi bò phaù heát vì chuùng ñaïi dieän cho chuùa teå cuûa nhöõng keû ngoaïi ñaïo".
Theo leänh cuûa Omar, chieán dòch phaù boû töôïng Phaät ôû Afghanistan baét ñaàu ñöôïc tieán haønh töø ngaøy 1-3. Ñaëc bieät nghieâm troïng laø quaân lính Taliban ñaõ phaù huyû hai böùc töôïng Phaät taïc baèng ñaù sa thaïch ôû vaùch nuùi, moät böùc cao 53 meùt, moät böùc cao 36,5 meùt taïi tænh Bamiyan ôû mieàn Trung Afghanistan. Ñaây laø böùc töôïng Phaät cao nhaát theá giôùi toàn taïi töø hôn 1.800 naêm nay tröôùc khi ñaïo Islam du nhaäp vaøo Afghanistan. Ngoaøi vieäc duøng thuoác noå, quaân Taliban coøn duøng suùng lieân tuïc baén phaù 2 pho töôïng. Chuùng khoe ñaõ phaù huûy ñöôïc hôn phaân nöûa 2 töôïng vaø taïm nghæ phaù töø ngaøy 6-3 ñeán ngaøy 10-3 nhaân ngaøy leã "hieán teá" (Ei ul-Adha) cuûa ñaïo Hoài, sau ñoù tieáp tuïc phaù noát.
Boä tröôûng Vaên hoaù Thoâng Tin Taliban, Qudratullah Jamal, thoâng baùo raèng lính Taliban ñaõ vaø ñang phaù caùc töôïng coå trong Vieän baûo taøng kabul vaø ôû caùc tænh Ghazni, Heart, Jalalabad vaø Kandahar.
Toång Thö kyù Lieân hôïp quoác Kofi Annan, Toång Giaùm Ñoác UNESCO Koichiro Matsuura, Lieân minh Chaâu Aâu EU, chính phuû nhieàu nöôùc, keå caû caùc nöôùc Hoài giaùo, ñaõ leân tieáng toá caùo, ñoøi nhaø caàm quyeàn Taliban chaám döùt ngay chieán dòch phaù huyû töôïng Phaät, keâu goò theá giôùi coù haønh ñoäng thieát thöïc cöùu vaõn caùc di saûn vaên hoùa khoâng chæ cuûa nhaân daân Afghanistan maø cuûa caû toaøn nhaân loaïi.
Tuyeân boá cuûa Hoäi ñoàng baûo an LHQ khaúng ñònh raèng haønh ñoäng cuûa Taliban laø thieáu suy nghó vaø voâ traùch nhieäm.
Uûy ban UNESCO cuûa Vieät Nam cuõng ra tuyeân boá neâu roõ raèng haønh ñoäng cuûa phe Taliban laø moät tai hoïa thöïc söï khoâng chæ ñoái vôùi nhaân daân Afghanistan maø caû neàn vaên minh cuûa loaøi ngöôøi. Söï toån thaát naøy ñoái vôùi di saûn vaên hoaù theá giôùi laø khoâng theå buø ñaép ñöôïc vaø laø söï vi phaïm Coâng öôùc quoác teá veà baûo toàn vaên hoaù theá giôùi vaø di saûn thieân nhieân.
Boä tröôûng Vaên hoaù Ñöùc Nida Ruemelin so saùnh vieäc ñaäp phaù töôïng Phaät nhö toäi aùc ñoát saùch cuûa phaùt xít Hitler trong Theá chieán thöù 2. Chính phuû Aán Ñoä toá caùo phe Taliban "thuït luøi trôû veà cheá ñoä daõ man thôøi Trung Coå". Chính phuû Iran ñeà nghò mua laïi 2 böùc töôïng Phaät ñeå "cöùu di saûn vaên hoaù cuûa loaøi ngöôøi". Caùc Chính phuû Myõ, Phaùp, Thaùi Lan, Nhaät Baûn, Ai Caäp, Sri Lanka ñoøi phaûi tröøng phaït nhaø caàm quyeàn Afghanistan. Rieâng Nhaät Baûn doïa seõ ngöøng vieän trôï nhaân ñaïo. Ngay caû Pakistan, moät trong 3 nöôùc duy nhaát treân theá giôùi coâng nhaän Taliban ( 2 nöôùc khaùc laø AÛ raäp Xeâ Uùt vaø Caùc tieåu vöông quoác AÛ raäp) cuõng phaûn ñoái haønh ñoäng phaù boû töôïng Phaät… Caùc nhaø baûo toàn vaên hoùa khaép theá giôùi caêm giaän haønh ñoäng phaù hoaïi cuûa phe Taliban, toû yù nuoái tieác söï toån thaát lôùn lao nhöõng di saûn vaên hoùa voâ giaù maø 2 böùc töôïng Phaät ôû Bamiyan laø tieâu bieåu nhaát, ñaõ töøng toàn taïi hôn 1.000 naêm vaø vaãn nguyeân veïn ngay caû sau cuoäc chinh phuïc cuûa Thaønh Caùt Tö Haõn vaøo theá kyû XIII. Ñaïi söù Pierre Lafrance, ñaëc phaùi vieân cuûa UNESCO, ñaõ tröïc tieáp gaëp Boä tröôûng Ngoaïi giao Afghanistan Ahmad Muttawakil, yeâu caàu phaûi chaám döùt vieäc taøn phaù caùc di saûn vaên hoùa.
Ñieàu ñaùng leân aùn laø boïn Hoài giaùo Cöïc ñoan Taliban ngoan coá laøm ngô tröôùc söï phaãn noä cuûa theá giôùi. Thuû lónh Omar cuûa hoï traâng traùo noùi : "Caùc böùc töôïng Phaät bò phaù huûy chæ laø 1% di saûn lòch söû cuûa Afghanistan. Giôø ñaây khi chuùng toâi ñang trieät phaù nhöõng thaàn töôïng giaû taïo (?) thì theá giôùi laïi tranh thuû ñoùng kòch (!). Nhöõng tín ñoä Hoài giaùo treân theá giôùi, ñaëc bieät laø tín ñoà Hoài giaùo Afghanistan phaûi tænh taùo". Thaäm chí trong baøi phaùt bieåu treân ñaøi phaùt thanh quaân ñoäi, oâng ta coøn noùi : "Toâi xin hoûi caùc baïn, caùc baïn muoán ñöôïc ngöôøi ta goïi laø nhöõng ngöôøi phaù töôïng hay laø nhöõng keû baùn töôïng ?" Omar noùi raèng caàn phaûi xaây döïng moät quoác gia Hoài giaùo thuaàn khieát nhaát (?). Boä tröôûng vaên hoaù thoâng tin Jamal noùi : "Taliban seõ khoâng chaáp nhaän baát cöù lôøi keâu goïi naøo ñoøi thay ñoåûi quyeát ñònh".
Haõng Reuters nhaän xeùt khaù xaùc ñaùng : "Baèng haønh ñoäng ñaäp phaù töôïng Phaät, hy voïng cuûa Taliban muoán chuyeån mình töø moät nhoùm tín ñoà Hoài giaùo cuoàng tín cöïc ñoan thaønh moät chính phuû Afghanistan ñöôïc quoác teá coâng nhaän, ñaõ tieâu tan".
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä)
Trang
MUÏC LUÏC
Trang
chính