PHAÄT HOÏC THÖÔØNG THÖÙC

HOÛI : Toâi ñoïc trong baøi saùm "Quy maïng" coù caâu : "Tam-ñoà baùt-naïn caâu ly khoå". Vaäy tam ñoà vaø baùt naïn laø nhöõng gì maø chuùng sanh phaûi chòu qua caùc caûnh khoå trieàn mieân ñoù?

TRAÀN VAÊN PHÖÔÙC BÌNH

(TP Haûi Phoøng)

1. Tam ñoà : laø söï soáng cheát laãy löøng nhö trong löûa ñang chaùy böøng, trong maùu huyeát vaø binh ñao, do con ngöôøi ñem tæ thí ñeå mong phaàn thaéng veà mình. Nhö vaäy, tam ñoà laø hoûa ñoà (ñöôøng löûa), huyeát ñoà (ñöôøng maùu) vaø ñao binh ñoà (ñöôøng ñao binh).

2. Baùt naïn : laø taùm con ñöôøng chöôùng ngaïi xaáu xa khieán chuùng sanh baát haïnh khoù khaên treân ñöôøng ñôøi. Ñoù laø :

a. Sanh vaøo ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh, cuõng goïi laø tam aùc ñaïo (3 ñöôøng aùc), ñaây laø söï khoå nhö : Chaáp chaët, baûo thuû coá chaáp khoâng boû ñöôïc ñeå khoå ñau keùo daøi trong taâm thöùc; goïi laø ñòa nguïc. Nhöõng ñoùi khaùt, ích kyû, boûn seûn, ñoá kî trong loøng goïi ñoù laø loaøi ngaï quyû; tham lam, haùo saéc maát heát nhaân tính khoâng bieát ñaïo ñöùc nhaân luaân laø suùc sanh.

b. Baéc caâu lö chaâu : coõi trôøi Tröôøng Thoï.

c. Manh, lung, aùm, aù (ñui, muø, ñieác, caâm, ngoïng) ñaây laø nghieäp duyeân cuûa kieáp ngöôøi, saùu caên khoâng troïn veïn cuõng laø moät naïn khoå.

d. Sanh tröôùc Phaät vaø sanh sau Phaät cho neân khoâng thaáy ñöôïc Phaät vaø thieáu duyeân khoâng ñöôïc nghe giaùo phaùp cuûa Phaät laø moät trôû ngaïi lôùn cho vieäc tu haønh, giaùc ngoä.

e. Chuùng ta sanh gaëp gia ñình coù theá löïc, quyeàn uy cuõng ñeàu ñöôïc xem nhö moät naïn lôùn. Vì chính söï giaøu sang theá löïc deã laøm cho con ngöôøi sanh hö hoûng, vì khoâng caûm nhaän nhöõng khoå ñau trong ñôøi soáng thì laøm sao coù thôøi gian nghó ñeán nhöõng lôøi daïy cuûa Phaät. Noùi caùch khaùc, khoâng theå giaùc ngoä chaân lyù cuoäc ñôøi do baän chaïy theo danh lôïi, tieàn taøi, theá löïc.

f. Ngöôøi naøo coù nhieàu möu meïo, trí xaûo cuõng laø moät vieäc xaáu.

g. Ngöôøi coù taøi huøng bieän gioûi vaø ngöôøi thoâng suoát moïi vieäc quaù khöù, hieän taïi, töông lai cuõng laø moät trong taùm ñieàu xaáu aùc. Thoâng minh coù hoïc nhöng sanh ra kieâu maïn töï phuï töï cao, thieáu nhaän ra ñöôïc chính mình maø chæ chaïy theo danh haõo beân ngoaøi, queân maát mình, thì laøm sao söûa ñoåi.

h. Ngoaøi ra, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi thieáu may maén, sanh nhaèm phaûi mieàn giaù buoát quanh naêm nhö mieàn Baéc cöïc vaø nhöõng keû sanh gaëp mieàn toái taêm, thieáu aùnh saùng maët trôøi thuoäc mieàn Nam cöïc thuoäc vuøng Nam thieän boä chaâu cuõng laø nhöõng vieäc thieáu may maén, vaø bò trôû ngaïi lôùn cho cuoäc soáng. Taát caû nhöõng caûnh ñoù ñeàu laø vieäc xaáu, thieáu duyeân thieáu phöôùc trong kieáp ngöôøi.

Con ngöôøi sanh ra trong ba ñöôøng maùu huyeát, ñao binh, löûa chieán tranh; roài haän thuø cöù choàng chaát daãy ñaày neân luùc naøo cuõng chôø dòp ñeå thanh toaùn laãn nhau. Duø cho keû khoân ngoan taøi trí cuõng bò ngöôøi khaùc tìm dòp haõm haïi. Do ñoù, tuïc ngöõ luoân nhaéc tôùi caâu "Cao nhaân taéc höõu cao nhaân trò".

Nhö theá, kieáp soáng cuûa con nguôøi khoâng ñöôïc baûo ñaûm chuùt naøo vaø chuùng ta luùc naøo cuõng caûm thaáy baát an, lo sôï cho sanh maïng bò ñe doa, neáu khoâng laø moät aùc naïn thì goïi laø gì ?

HOÛI : Toâi nghe nhieàu ngöôøi noùi : "Phaät trong nhaø khoâng thôø laïi thôø Thích Ca ngoaøi ñöôøng", nghóa laø gì ?

LEÂ THÒ KIEÀU OANH (TX Baïc Lieâu)

Caâu noùi treân ñaõ bao haøm nhieàu yù nghóa ñeå nhaém vaøo nhöõng ai thieáu moät caên baûn ñaïo ñöùc vaø chæ lo lao theo tieáng khen haõo, nhöõng lôøi taùn thöôûng khoâng thöïc teá. ÔÛ ñôøi coù ñuû caùc haïng ngöôøi nhö keû thích soáng khoa tröông vaø ngöôøi muoán noäi taâm phong phuù. Do ñoù, coù nhieàu ngöôøi ôû nhaø thôø hình töôïng Phaät, nhöng khoâng bao giôø thaép ñöôïc neùn höông hay doïn deïp lau chuøi gì caû. Teä hôn nöõa, ñeå nhöõng nôi thôø phöôïng buïi ñaát baùm ñaày, nhöng khoâng bao giôø chòu ñeå yù queùt töôùc cho saïch seõ, traùi laïi ngöôøi ta chæ lo ñi chuøa laø nhöõng nôi coù ñoâng ngöôøi ñeå chöùng toû cho moïi ngöôøi thaáy raèng ta ñaây laø ngöôøi tu haønh ñuùng ñaén.

Ngöôøi tu Phaät ñöøng bao giôø nghó vaø laøm nhöõng coâng vieäc thieáu thöïc teá caû. Muoán giaùc ngoä ñöôïc ngöôøi khaùc, tröôùc phaûi giaùc ngoä chính mình. Ngöôøi Phaät töû khoâng vì moät leõ gì maø khoâng töï tu söûa thaân taâm, maø muoán sanh veà Cöïc laïc thöïc quaû laø moät yù töôûng ñieân roà !

Ngöôøi naøo hieän ñôøi coøn cha meï, neân coá gaéng phuïng döôõng ñeå an uûi luùc xeá boùng veà chieàu. Boån phaän laøm con ñaõ troøn ñöôïc hieáu ñaïo ñoái vôùi ñaáng sanh thaønh, ñoù cuõng chính laø caùch baùo aân phuïng thôø Phaät Toå trong muoân moät vaäy. Bôûi leõ, "Cha meï taïi tieàn nhö Phaät taïi theá", neáu hieåu ñöôïc yù nghóa naøy, chuùng ta coá gaéng thöïc haønh Phaät giaùo ngay trong luùc maïnh khoûe vôùi moät loøng thaønh thaät, khoâng voïng ngoaïi, khoâng caàu mong ñeå töï reøn luyeän yù chí, ñaïo ñöùc laø moät moùn aên tinh thaàn cho töông lai.

Chæ khi naøo chuùng ta hoaøn thaønh ñöôïc troïn veïn Ñöùc Phaät cuûa chính mình, luùc ñoù môùi mong nghó tôùi nhöõng vieäc lôïi laønh khaùc laø ñieàu caàn thieát khoâng theå khoâng suy nghó cuûa ngöôøi Phaät töû chaân-chính.

(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä)

 

---

Trang MUÏC LUÏC
Trang chính