CHAÂN LYÙ PHAÄT GIAÙO LAØ GÌ ?

(Trích Phaät giaùo Chính Tín)

Phaåm "Du giaø chaân thöïc nghóa" goïi chaân-lyù laø chaân-thöïc, chia laøm 4 loaïi lôùn, goïi laø boán loaïi chaân thöïc.

1. Theá gian cöïc thaønh chaân thöïc : chæ cho nhöõng chaân thöïc thöôøng thöùc, tuyø loaïi vaø tuøy tuïc. Laïi chia laøm 2 loaïi :

    1. Chaân thöïc phi theá gian, khoâng thuoäc nhaân loaïi.

    2. Chaân thöïc theá gian, thuoäc nhaân loaïi, do töï nhieân hay do taäp quaùn, huyeãn giaùc maø thaønh.

2. Ñaïo lyù cöïc thaønh chaân thöïc : Chæ cho nhöõng chaân thöïc, coù tính lyù luaän, do caùc hoïc thuaät gia nghieân cöùu, suy dieãn ra, laïi chia thaønh 4 loaïi :

    1. Chaân thöïc do caùc khoa hoïc gia thöïc nghieäm maø coù ñöôïc.

    2. Chaân thöïc do caùc trieát gia tö bieän maø coù ñöôïc.

    3. Chaân thöïc do caùc nhaø thaàn giaùo tín ngöôõng, caûm öùng maø chöùng ñaéc.

    4. Chaân thöïc do caùc nhaø tu ñònh ngoài thieàn maø chöùng ñaéc.

3. Chaân thöïc do trí tueä thanh tònh ñaõ ñoaïn tröø phieàn naõo chöôùng chöùng ñaéc. Ñoù laø chaân thöïc do caùc baäc thaùnh xuaát theá duøng trí tueä giaûi thoaùt maø chöùng ñöôïc. Laïi chia laøm 2 loaïi :

a. Chaân thöïc ngaõ khoâng do haøng Thanh vaên Duyeân giaùc, töùc laø caùc baäc Thaùnh Tieåu thöøa chöùng ñaéc.

b. Chaân thöïc moät phaàn ngaõ khoâng do caùc baäc Thaùnh Ñaïi thöøa chöùng ñöôïc.

4. Chaân thöïc do trí tueä thanh tònh ñaõ ñoaïn tröø sôû tri chöôùng, chöùng ñöôïc. Ñoù laø chaân thöïc phaùp khoâng do caùc baäc thaùnh Ñaïi thöøa giaùc ngoä chính bieán tri, chöùng ñöôïc. Chia laøm 2 loaïi :

    1. Chaân thöïc phaùp khoâng do Boà Taùt chöùng ñöôïc moät phaàn.

    2. Chaân thöïc phaùp khoâng do Phaät chöùng ñaéc moät caùch vieân maõn, troøn ñaày.

Phaät giaùo khoâng bao giôø phuû ñònh chaân lyù cuûa ngöôøi khaùc moät caùch vuõ ñoaùn vaø noâng noåi. Phaät giaùo chæ saép xeáp caùc chaân lyù thaønh loaïi vaø ñaúng caáp, thöøa nhaän caùc loaïi chaân lyù ñoù ñeàu coù vò trí vaø giaù trò cuûa chuùng.

Coù moät loaïi thaàn giaoù ngoaïi ñaïo, thöôøng maït saùt taát caû moïi giaù trò, khaùc bieät vôùi nhöõng giaù trò maø mình thöøa nhaän, chuïp cho chuùng caùi muõ ma quyû. Phaät giaùo quyeát khoâng coù thaùi ñoä ñoäc ñoaùn nhö vaäy. Nhö treân neâu roõ, Phaät giaùo chaáp nhaän coù 4 loaïi chaân thöïc, töùc laø chaân lyù, chuùng chæ coù söï phaân bieät theo naëng nheï, cao thaáp maø thoâi.

Söï thöïc, caùi goïi laø chaân lyù theá gian, chaân lyù thöôøng thöùc, thöôøng laøkhoâng chòu ñöïng noåi khaûo nghieäm. Chaân lyù thöôøng thöùc thôøi coå ñaïi, sang tôùi caùc ñôøi sau, trôû thaønh caâu chuyeän boâng ñuøa. Chaân lyù thöôøng thöùc ôû xöù A, ñeán xöù B chæ laø chuyeän suoâng tình ! Coøn caùi chaân lyù do caùc hoïc giaû phaùt minh ra, thì hoaëc laø do hoùa nghieäm maø coù, hoaëc laø do suy lyù maø ñöôïc, hoaëc laø do caûm öùng thaàn linh, hay laø do reøn luyeän thaân taâm, ngoài thieàn ñieàu hoaø hôi thôû maø chöùng ñaéc, duø chæ laø nhöõng chaân lyù boä phaän, taïm thôøi, huyeãn giaû, cuïc voä, giaû thieát chöù khoâng phaûi laø chaân lyù vónh haèng baát bieán.

Chaân lyù cuûa Phaät giaùo laø keát quaû ñaït ñöôïc, sua khi ñaõ chöùng Ngaõ khoâng vaø Phaùp khoâng. Chöùng ñöôïc ngaõ khoâng thì ñoaïn tröø heát phieàn naõo chöôùng, chöùng ñöôïc phaùp khoâng thì tröø heát sôû tri chöôùng. Sau khi chöùng ngaõ khoâng thì giaûi thoaùt khoûi sinh töû. Sau khi chöùng phaùp khoâng thì khoâng truï ôû Nieát Baøn. Kinh Kim Cöông vieát : "Khoâng coù ngaõ töôøng, nhaân töôùng, chuùng sinh töôùng, thoï giaû töôùng". Ñoù laø caûnh giôùi Ngaõ khoâng. Coøn "phieàn naõo töùc Boà ñeà [ chính giaùc] "sinh töû töùc Nieát Baøn [ Tòch dieät]. Ñoù chính laø caûnh giôùi phaùp khoâng. Caûnh giôùi trung ñaïo dieäu lyù phi khoâng phi höõu, khoâng thieân chaáp beân naøo thì cuõng coù nhöõng ngöôøi chöùng ñöôïc phaùp khoâng môùi töï mình theå nghieäm ñöôïc.

Chaân lyù roát raùo cuûa Phaät giaùo töùc laø chaân lyù Ngaõ khoâng vaø Phaùp khoâng – khoâng phaûi laø phaùp theá gian, khoâng theå moâ taû baèng lôøi noùi, chaân lyù ñoù "Xa lìa töôùng danh ngoân, taâm tö cuõng khoâng nghó baøn ñöôïc". Ñoù laø chaân lyù roát raùo, maø tính Phaät mieãn cöôõng goïi laø "Chaân phaùp giôùi" laø "Lyù chaân nhö". Theá nhöng, chaân lyù roát raùo ñoù cuûa Phaät giaùo, tuy laø khoâng ñaët teân ñöôïc, khoâng nghó baøn ñöôïc, nhöng noù vaãn khoâng taùch rôøi muoân vaøn hieän töôïng theá gian, vaø moãi moät hieän töôïng theá gian laø moät boä phaän cuûa chaân lyù roát raùo ñoù. Vì vaäy, maø ñaïi sö Toå Hueä Naêng cuûa Thieàn toâng noùi raèng : "Phaät phaùp laø ôû theá gian, khoâng taùch rôøi theá gian maø giaùc ngoä ñöôïc; neáu taùch khoûi theá gian ñi tìm ñaïo Boà ñeà, cuõng khoâng khaùc gì ñi tìm söøng thoû vaäy". Muïc ñích cuûa Phaät giaùo laø giaûng lyù khoâng; xoaù boû phieàn naõo chöôùng cuûa ngaõ chaáp, xoaù boû sôû tri chöôùng cuûa phaùp chaáp, chöù khoâng phaûi phuû ñònh vaïn töôïng cuûa theá gian. Chaân lyù Phaät giaùo naèm trong chöõ "giaùc ngoä". Chæ coù töï-giaùc môùi thoaùt khoûi sinh töû. Chæ coù töï-giaùc giaùc-tha môùi coù theå ñoä chuùng sinh; chæ coù giaùc haønh vieân maõn môùi coù theå thaønh Phaät.

(Taïp chí nghieân cöùu Phaät hoïc)


 


bullets08.gif - 0.2 KTrang MUÏC LUÏC
bullets08.gif - 0.2 KTrang chính