LIEÄU PHAÙP THIEÀN ÑÒNH PHAÄT GIAÙO CHÖÕA LAØNH MOÄT SOÁ BEÄNH ÑAËC TRÖNG CUÛA LOÁI SOÁNG HIEÄN ÑAÏI
PIYADASSI
Ñaïi Tröôûng laõo Piyadassi laø moät tu só Phaät-giaùo sinh taïi Sri Lanka, moät ñaát nöôùc coù truyeàn thoáng Phaät giaùo hôn 2300 naêm. Ngaøi daõ theo hoïc taïi Cao ñaúng Naõlandaõ, moät trong nhöõng trung taâm giaùo duïc Phaät giaùo quan troïng ôû Sri Lanka, vaø sau ñoù laø taïi ñaïi Hoïc Toång Hôïp Sri Lanka. Vaøo ñoä tuoåi 20 ngaøi ñaõ tham döï vaøo haøng giaùo phaåm Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Sri Lanka, vaø nghieân cöùu chuyeân saâu chuû ñeà toân giaùo vaø trieát hoïc cuûa ñaïo Phaät döôùi söï höôùng daãn cuûa toân ñöùc Vaji-ranaõna, ngöôøi saùng laäp cao nhaát cuûa moät trung taâm Phaät giaùo noåi tieáng taïi Colombo, thuû ñoâ Sri Lanka. Piyadassi cuõng töøng laø nghieân cöùu sinh taïi Trung Taâm Nghieân Cöùu Toân Giaùo Theá Giôùi cuûa Ñaïi Hoïc Harvard (Hoa Kyø). Ngaøi laø moät nhaø hoaèng phaùp khoâng bieát meät moûi vaø laø moät trong nhöõng tu só Phaät giaùo noåi tieáng nhaát theá giôùi. Nhieàu laàn ngaøi laø ñaïi bieåu cuûa Sri Lanka taïi caùc hoäi nghò toân giaùo vaø vaên hoùa theá giôùi.
Coù theå noùi raèng ngoaøi nhöõng phöông tieän vaät chaát quaù ñaày ñuû vaø haáp daãn ra, loái soáng trong xaõ hoäi phaùt trieån hieän ñaïi coøn ngaàm chöùa nhöõng nhaân toá nguy haò ñoái vôùi söùc khoûe con ngöôøi vaø ñaïo ñöùc xaõ hoäi. Ñoù laø nhòp soáng quaù hoái haû, oà aït vaø naùo ñoäng, gaây neân söï doàn neùn khoâng ngôùt töø nhieàu phía leân cuoäc soáng; coäng theâm söï nhuoám baån moâi tröôøng soáng, caû beân ngoaøi laãn beân trong cuûa con ngöôøi, ñöa con ngöôøi tôùi tình traïng quaù caêng thaúng taâm sinh lyù (Stress).
Tình traïng naøy ñang coù chieàu höôùng taêng nhanh theo ñaø taêng toác cuûa loái soáng hieän ñaïi. Thaät vaäy, cuoái ngaøy laøm vieäc ngöôøi ta thöôøng trôû veà nhaø vôùi taâm traïng böïc doïc, lo aâu vaø meät moûi raõ rôøi. Hoï deã bò kích ñoäng, caùu baún, hay bôùi moùc vaø deã lao vaøo nhöõng cuoäc caõi loän. Daàn daø thaân vaø taâm hoï tích chöùa nhöõng kinh nghieäm beänh hoaïn, nhöùc nhoái, ñau ñôùn vaø thöôøng bò giaøy voø gheâ gôùm bôûi chöùng maát nguû keùo daøi, thaàn kinh suy nhöôïc, huyeát aùp cao, cuøng nhieàu trieäu chöùng roái loaïn khaùc veà caûm xuùc. Tình traïng ñoù coù theå ñöa hoï ñeán thoùi laïm duïng vaø leä thuoäc vaøo thuoác, ñaëc bieät laø thuoác an thaàn. Nhieàu ngöôøi ñaõ trôû thaønh con nghieän cuûa moät soá loaïi thuoác, cuûa röôïu maïnh, thaäm chí caû cuûa ma tuy nöõa.
Ngaøy nay taïi nhieàu nöôùc phaùt trieån nhöõng chöùng beänh ñaëc tröng cuûa loái soáng hieän ñaïi ñaõ trôû thaønh moái quan taâm cuûa toaøn xaõ hoäi. Ngöôøi ta ñaõ thöû nghieäm nhieàu bieän phaùp ñeå chöõa trò caùc chöùng beänh naøy. Trong ñoù lieäu phaùp thieàn ñònh Phaät giaùo ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû ñaùng khích leä vaø gaàn ñaây ñöôïc öùng duïng roäng raõi. Baøi vieát döôùi ñaây laø trích dòch moät soá ñoaïn ñeà caäp tôùi chuû ñeà ñoù, ruùt töø cuoán Spectrum of Buddhism cuûa ñaïi tröôûng laõo Piyadassi.
Ñöùc Phaät daïy raèng : "Daãu moät ngöôøi coù theå thaéng haøng trieäu ngöôøi ôû ngoaøi chieán tröôøng, nhöng ngöôøi thaéèng chính mình môùi laø ngöôøi thaéng cao nhaát" (Dhammapada : Kinh Caâu Phaùp). Ñieàu naøy chaúng phaûi laø caùi gì khaùc söï laøm chuû chính mình, töùc laø laøm chuû taâm trí hoaëc caûm xuùc (öa vaø khoâng öa v.v.. ) cuûa mình.
Kieåm soaùr taâm trí laø chìa khoùa cuûa haïnh phuùc. Noù laø söùc maïnh ñöùng phía sau moïi thaønh coâng thaät söï. Haønh ñoäng cuûa moät ngöôøi maø thieáu söï kieåm soaùt laø haønh ñoäng khoâng coù chuû ñích. Chính do thieáu kieåm soaùt maø nhöõng xung ñoät ñuû loaïi naûy ra trong loøng chuùng ta. Vaø neáu nhö nhöõng xung ñoät ñaõ ñöôïc kieåm soaùt nhöng chöa loaïi boû ñöôïc, thì chuùng ta phaûi coù nhöõng phöông tieän ñeå ñieàu khieån nhöõng khaùt khao, nhöõng khuynh höôùng cuûa mình vaø coá gaéng soáng moät cuoäc soáng laønh maïnh vaø laøm chuû mình. Nhieàu ngöôøi ñaõ yù thöùc ñöôïc nhöõng lôïi ích cuûa vieäc reøn luyeän thaân theå, nhöng chuùng ta chaúng phaûi chæ coù thaân theå thoâi ñaâu,nhöng coøn coù taâm trí caàn phaûi trau doài (laéng loïc vaø môû mang) nöõa. Vieäc trau doài taâm trí, hoaëc thöïc haønh thieàn ñònh, chính laø chieác chiaø khoaù cho söï laøm chuû chính mình vaø cho söï baèng loøng , ñem laïi cho chuùng ta nieàm haïnh phuùc.
Trong soá caùc loaïi söùc maïnh, söùc maïnh cuûa taâm trí laø coù hieäu quaû nhaát. Noù laø moät khaû naêng töï thaân. Ñeå hieåu ñöôïc thöïc tính cuûa cuoäc ñôøi, chuùng ta caàn phaûi thaêm doø vaøo nhöõng ngoõ ngaùch beân trong taâm trí mình, maø vieäc naøy chæ coù theå laøm ñöôïc nhôø laúng laëng doõi saâu vaøo beân trong mình döïa treân neàn taûng neáp soáng laønh maïnh vaø thöïc taäp thieàn ñònh.
Theo quan ñieåm Phaät giaùo, taâm trí hoaëc khaû naêng nhaän bieát laø coát loõi cuûa cuoäc soáng. Taát caû nhöõng kinh nghieäm taâm lyù cuûa chuùng ta, nhö ñau ñôùn vaø thích thuù, buoàn raàu vaø haïnh phuùc, toát laønh vaø xaáu aùc, soáng vaø cheát v.v… chaúng phaûi laø do baát cöù söï can thieäp naøo töø beân ngoaøi. Chuùng laø keát quaû cuûa chính yù nghó cuûa chuùng ta vaø nhöõng haønh ñoäng keøm theo nhöõng yù nghó aáy.
Gaàn ñaây ngöôøi ta ñaõ quan taâm ñieàu tra vaø nghieân cöùu nhöõng hieän töôïng taâm linh. Nhöõng nghieân cöùu naøy döôøng nhö ñaõ nhaän thaáy ñöôïc nhöõng naêng löïc tieàm taøng cuûa taâm trí ngöôøi. Noãi khaùt khao cuûa con ngöôøi tìm ñeán söï höôùng daãn taâm linh – loøng mong moûi môû mang taâm trí mình – ñang gia taêng. Ñoù laø moät daáu hieäu toát laønh. Moái quan taâm cuûa ngöôøi phöông Taây ñoái vôùi tö töôûng, phöông phaùp yoga vaø thöïc taäp thieàn ñònh cuûa AÁn Ñoä ñang taêng nhanh ñeán möùc ñaùng kinh ngaïc. Lyù do chaúng phaûi laø caùi gì khaùc moät söï tìm kieám. Moïi ngöôøi treân theá giôùi döôøng nhö ñeàu coù moät caûm giaùc boàn choàn chaúng luùc naøo nguoâi, nhaát laø ôû löùa tuoåi treû. Hoï mong laøm sao nhanh choùng ñoái trò ñöôïc taâm traïng boái roái, lo aâu cuûa hoï tröôùc theá giôùi vaät chaát naøy. Hoï ñang tìm kieám moät söï eâm aû vaø vöõng vaøng.
Vaán ñeà maø tuoåi treû caàn tìm chaúng phaûi laø moät giaûi phaùp döïa treân nhöõng nieàm tin giaùo ñieàu thuoäc caùc toân giaùo truyeàn thoáng. Caâu hoûi cho theá giôùi beân trong con ngöôøi vaãn chöa coù lôøi ñaùp. Nhöõng giaù trò thuoäc lónh vöïc vaät chaát cuûa cuoäc soáng ñöôïc cung caáp bôûi con ngöôøi hieän ñaïi döôøng nhö coøn laø quaù ít vaø quaù noâng caïn ñeå ñi vaøo lónh vöïc taâm trí.
Nhöõng vaán ñeà maø ngöôøi phöông Taây (vaø taát caû nhöõng ai soáng theo loái soáng hieän ñaïi – nd) ñang gaëp phaûi chuû yeáu laø vaán ñeà veà taâm lyù. Kieán thöùc khoa hoïc vaø nhöõng bí quyeát kyõ thuaät thuaàn tuùy vaät chaát chaúng mang laïi cho loaøi ngöôøi lôøi ñaùp ñoái vôùi nhöõng vaán ñeà naøy cuûa theá giôùi vaø cuûa con ngöôøi. Loaïi kieán thöùc aáy chæ laøm traàm troïng theâm caùc vaán ñeà maø thoâi.
Nhöõng thanh nieân tröôùc ñaây ñaõ quen duøng thuoác nguû vaø tin raèng ôû thuoác nguû coù lôøi ñaùp cho taâm traïng boái roái vaø thaát voïng cuûa hoï nay ñaõ quay sang vôùi phöông phaùp yoga vaø thöïc taäp thieàn ñònh. Chaéc chaén thuoác nguû chaúng theå cho chuùng ta caùi maø thöïc taäp thieàn ñònh coù theå cho chuùng ta. Thuoác chaúng theå thay theá ñöôïc thöïc taäp thieàn ñònh trong vieäc tìm kieám moät söï yeân baèng trong loøng. Thuoác laøm yeáu taâm trí hôn laø laøm khoûe noù.
Taøi lieäu International Scala soá 11/1971 ñaõ caûnh baùo moät teä naïn môùi, moät thöù "beänh dòch" laïm duïng caùc loaïi thuoác gaây nguû, ñöa daét ngöôøi duøng chuùng vaoø moät theá giôùi mô hoà cuûa aûo giaùc. Taøi lieäu ñoù vieát : "…Haøng trieäu thanh thieáu nieân saün saøng "laây nhieãm" chöùng beänh naøy, haøng ngaøn trong soá hoï ñöôïc döï ñoaùn moät caùi cheát non, trong ñoù haøng traêm ngöôøi ñaõ maéc nghieän (noâ leä veà maët taâm lyù) vaøo moät trong soá caùc loaïi ma tuyù nheï, nhö chaát hashish (moät loaïi ma tuùy cheá töø caây gai daàu), coù haïi ñoái vôùi chöùc naêng cuûa naõo, laøm suy yeáu naêng löïc chaêm chuù vaø ñöa tôùi suy suïp tinh thaàn…"
Ñaõ coù nhöõng baèng chöùng roõ raøng noùi leân raèng thieàn ñònh coù theå taïo ra nhöõng thay ñoåi veà maët sinh lyù vaø coù nhöõng hieäu öùng keøm theo coù lôïi veà maët taâm lyù. Baùc só Herbert Benson, ngöôøi coù gaàn 10 naêm kinh nghieäm thieàn ñònh, ñaõ raát quan taâm nghieân cöùu xem nhöõng yeáu toá sinh lyù naøo taùc ñoäng ñeán nhöõng hieäu quaû vaät lyù ñoái vôùi traùi tim, huyeát aùp vaø caùc thoâng soá khaùc cuûa heä tuaàn hoaøn vaø chöùc naêng cuûa noù. Nhöõng yù töôûng vaø nghieân cöùu cuûa oâng ñaõ ñöôïc trình baøy caën keõ trong cuoán saùch "Theo Relaxation Response" cuûa oâng. Nhöõng nghieân cöùu taïi Ñaïi hoïc Harvard (Cambridge, Hoa Kyø) cho bieát haøng traêm thanh nieân töøng duøng LSD vaø huùt caàn sa ñaõ boû ñöôïc chuùng sau nhieàu thaùng thöïc taäp thieàn ñònh.
Thieàn ñònh (Bhavana) chaúng phaûi laø söï töø boû cuoäc ñôøi hoaëc laø moät thöù gì ñoù ñöôïc thöïc haønh cho kieáp sau. Thieàn ñònh neân ñöôïc aùp duïng cho coâng vieäc haøng ngaøy vaø ñaït tôùi keát quaû cuûa noù ngay baây giôø vaø taïi choã naøy. Noù chaúng taùch rôøi khoûi cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa chuùng ta. Noù tham gia vaø laø moät phaàn cuoäc ñôøi chuùng ta. Ñieàu naøy seõ trôû neân roõ raøng khi chuùng ta nghieân cöùu vaø thöïc haønh Pheùp Gaây Döïng Söùc Chaêm Chuù (Satipatthaõna; Töù Nieäm Xöù). Moäy khi ñaõ taùch khoûi söõ doàn ñaåy cuûa cuoäc soáng thaønh phoá, ñaõ taùch khoûi söï baän roän trieàn mieân vôùi theá giôùi, chuùng ta khoù coù theå ñaùnh maát söï kieåm soaùt. Baát cöù loaïi thieàn ñònh naøo maø chuùng ta thöïc haønh ñeàu seõ giuùp chuùng ta raát nhieàu trong vieäc ñôùi maët moät caùch baèng loøng tröôùc moïi chuyeän. Neáu chuùng ta khoâng bieát tôùi thieàn ñònh, thì cuoäc soáng seõ thieáu haún yù nghóa, muïc ñích vaø caûm höùng.
Ñaõ coù moät thôøi nhieàu ngöôøi cho raèng thieàn ñònh chæ thích hôïp vôùi nhöõng ngöôøi ôû aån, nhöõng nhaø yoga vaø nhöõng ngöôøi soáng moät mình trong röøng. Tuy nhieân söï vieäc ñaõ ñoåi thay, ngaøy nay ngöôøi ta ñaõ quan taâm nhieàu ñeán thieàn ñònh. Neáu nhö thieàn ñònh coù nghóa laø moät söï trau doài tinh thaàn, hoaëc laéng loïc vaø môû mang taâm trí, thì chaúng caàn phaûi noùi theâm raèng taát caû moïi ngöôøi ñeàu neân thöïc taäp thieàn ñònh, chaúng keå giôùi tính, maøu da, doøng gioáng hoaëc thaønh phaàn xaõ hoäi. Xaõ hoäi hieän ñaïi ñang coù nguy cô bò traøn ngaäp bôûi nhöõng caùm doã vaø cuoàng loaïn, maø nhöõng thöù ñoù chæ coù theå ñöôïc kieàm soaùt neáu nhö chuùng ta ñaûm baûo moät söï chuyeân caàn taäp luyeän ñeå laéng loïc vaø môû mang taâm trí chuùng ta cho thaät vöõng vaøng.
Thaät ra muoán loaïi boû haún neáp suy nghó vaø caùch öùng xöû ñaõ thaønh thoùi quen thì raát laø khoù, nhöng thöïc taäp thieàn ñònh coù theå giuùp laøm nheï bôùt gaùnh naëng phieàn naõo cuûa ñôøi ngöôøi. Muïc ñích toät cuøng cuûa thieàn ñònh Phaät giaùo laø ñaït tôùi söï saùng suoát troïn veïn, söï laøm chuû chính mình vaø söï toát laønh ñaày ñuû veà maët tinh thaàn, hay laø Nieát Baøn, thoâng qua söï vöôït thoaùt moïi nhuoám baån tinh thaàn. Ngoaøi muïc ñích toät cuøng naøy coøn coù nhöõng lôïi ích vaø nhöõng öu vieät khaùc nöõa thoâng qua thieàn ñònh. Thieàn ñònh coù theå giuùp chuùng ta môû mang trí thoâng minh, khaùm phaù nhöõng naêng löïc doài daøo vaø phaåm caùch töï nhieân cuûa chính mình. Thieàn ñònh cuõng coù theå khôi daäy nhöõng tieàm naêng cuûa taâm trí, giuùp chuùng ta suy nghó saùng suoát, hieåu bieát saâu saéc, thaêng baèng vaø laéng yeân loøng mình. Thieàn ñònh laø moät quaù trình saùng taïo nhaèm bieán ñoåi nhöõng caûm giaùc phieàn naõo vaø yù nghó xaáu aùc thaønh söï haøi hoaø vaø trong laønh taâm trí. Thieàn ñònh laø pheùp chöõa trò hieäu quaû nhaát nhöõng vaán ñeà cuûa loái soáng hieän ñaïi. Khi taâm trí ñaõ ñöôïc laéng loïc vaø môû mang thoâng qua thieàn ñònh, noù coù theå nhaän ra ñöôïc nhöõng ñieàu vöôït qua taàm nhaän bieát cuûa nhöõng giaùc quan thoâng thöôøng. Taát caû nhöõng lôïi ích naøy coù theå ñaït tôùi nhôø thoâng qua thieàn ñònh; nhöng chaúng phaûi laø coù theå ñaït ngay ñöôïc, maø laø daàn daàn, traûi qua moät quaù trình huaán luyeän vaø thöïc haønh coù heä thoáng.
Vaû laïi, thieàn ñònh cuõng coù theå coù nhöõng keát quaû coù lôïi cho cô theå vaät chaát cuûa chuùng ta. Thöïc haønh thieàn ñònh coù theå laøm thö giaõn thaàn kinh, kieåm soaùt hoaëc laøm giaûm huyeát aùp, laøm cho chuùng ta caûm thaáy vui veû nhôø loaïi boû ñöôïc nhöõng tieâu phí naêng löôïng do khoâng ngôùt bò doàn neùn, gìn giöõ vaø laøm cho söùc khoûe chuùng ta ñöôïc toát hôn. Ngaønh y teá cuõng ñaõ nhaän thaáy taùc duïng cuûa vieäc öùng duïng thieàn ñònh trong chöõa beänh. Ñieàu ñoù ñöôïc theå hieän trong baøi baùo sau ñaây cuûa Edward Arambawela ñaêng trong tôø "Sunday Observer" ngaøy 30 thaùng 5 naêm 1982 :
"Ngaøy nay moät söï thaät ñöôïc khaùm phaù laø beänh huyeát aùp cao vaø nhieàu chöùng beänh khaùc lieân quan tôùi tim maïch coù theå ñöôïc chöõa laønh deã daøng baèng thieàn ñònh Phaät giaùo. Tieán só Buddhadasa Bodhinayake – tö vaán khoa taâm thaàn thuoäc beänh vieän Harley (Essex, Anh Quoác) vaø giaûng vieân phuï ñaïo sau ñaïi hoïc cuûa Lieân Ñoaøn Y Teá Anh Quoác, phuï traùch vieäc boå nhieäm baùc só ôû ñòa baøn phía ñoâng Luaân Ñoân – cho bieát raèng Hoäi Tim Maïch Anh Quoác gaàn ñaây ñaõ thöøa nhaän hieäu quaû ñieàu trò cuûa thieàn ñònh Phaät giaùo. Tieán só Bodhinayake cho bieát raèng 68.000 beänh nhaân ngöôøi Anh hieän nay ñang thöïc taäp Thieàn Ñònh Chaêm Chuù Hôi Thôû (Anaõpaõnasati; Quaùn Nieäm Hôi Thôû). Hoï nhaän thaáy raèng lieäu phaùp thieàn ñònh Phaät giaùo ñoái vôùi hoï toát hôn duøng thuôùc. Tieán só chæ roõ raèng moïi toân giaùo ñeàu coù thöïc haønh thieàn ñònh, nhöng rieâng Thieàn Ñònh Chaêm Chuù Hôi Thôû chæ coù ôû trong Phaät giaùo. Khoâng gioáng caùc loaïi thieàn ñònh khaùc, Thieàn Ñònh Chaêm Chuù Hôi Thôû coù taùc duïng ôû caû hai baùn caàu naõo. Vaø nhö vaäy, noù coù theå mang laïi hieäu quaû ñieàu trò tuyeät vôùi cho ngöôøi beänh. Theo tieán só, 30 phuùt thieàn ñònh - 15 phuùt buoåi saùng vaø 15 phuùt buoåi toái – giuùp cho ngöôøi beänh thö giaõn cô theå töông ñöông vôùi giaác nguû khoaûng töø 6 ñeán 7 giôø.
"Ñaõ coù nhöõng baèng chöùng khoa hoïc thoâng qua vieäc söû duïng maùy chuïp ñieän naõo xaùc nhaän raèng thieàn ñònh Anaõpaõnasati coù theå laøm ñoàng boä hoaït ñoäng cuûa hai baùn caàu naõo. Nhôø ñoù laøm giaûm nhu caàu oâxy cuûa ngöôøi beänh, keát quaû laø laøm giaûm nhòp tim, aùp suaát maùu vaø toác ñoä hôi thôû, 15 phuùt thieàn ñònh Anaõpaõnasati coù hieäu quaû nhö ba vieân Aldomat 250mg cho moät ngöôøi beänh huyeát aùp cao. Tieán só noùi theâm raèng ngöôøi ta ñaõ xaùc nhaän thieàn ñònh Anaõpaõnasati coù theå giuùp loaïi boû söï "noâ leä" vaøo thuoác. Ngoaøi ra Anaõpaõnasati cuõng giuùp raát ñaéc löïc trong vieäc môû mang trí naõo, naêng-löïc suy nghó vaø söùc nhôù laâu. Ngayø nay moät soá lôùn sinh vieân thuoäc Ñaïi Hoïc Harvard ôû Myõ ñaõ thöïc haønh Anaõpaõnasati trong nhöõng kyø kieåm-tra vaø thi cöû".
HUYEÀN CÖÔNG löôïc dòch
(Taïp chí nghieân cöùu Phaät hoïc)
Trang MUÏC LUÏC
Trang chính