Thoat Kho

ÑAÏO PHAÄT CON ÑÖÔØNG THOAÙT KHOÅ

THÍCH GIAÙC THOÏ

Cuoäc ñôøi laø beå khoå, nöôùc maét chuùng sinh trong Ta-Baø theá giôùi baèng nöôùc boán beå ñaïi döông nhö lôøi Phaät daïy ñuû noùi leân söï ñau khoå cuûa kieáp ngöôøi. Taát caû haïnh phuùc cuûa ngöôøi ñôøi ñeàu tieàm aån söï ñau khoå beân trong, con ngöôøi caûm nhaän ñöôïc söï ñau khoå töø thuôû môùi chaøo ñôøi.
"Thaûo naøo khi môùi choân nhau

Ñaõ mang tieáng khoùc ban ñaàu maø ra"

(OÂn Nhö Haàu – Nguyeãn Gia Thieàu)

Thi só Ñoaøn Nhö Khueâ cuõng nhìn nhaän veà cuoäc ñôøi :
"Beå khoå meâng moâng soùng luït trôøi

Khaùch traàn cheøo moät chieác thuyeàn chôi

Thuyeàn ai ngöôïc gioù, ai xuoâi gioù

Xem laïi cuøng trong beå thaûm thoâi"

Cuoäc ñôøi laø moät chuoãi khoå ñau, neáu laø con ngöôøi tænh giaùc ai cuõng muoán vöôït thoaùt khoûi beå khoå cuûa kieáp ngöôøi.

Luaän veà söï khoå cuûa theá gian thì khoâng bao giôø cuøng. Theo kinh Phaät coù theå phaân ra taùm thöù khoå : sanh khoå, laõo khoå, beänh khoå, töû khoå, yeâu thöông xa lìa khoå, thuø oaùn gaëp gôõ khoå, caàu khoâng toaïi nguyeän khoå, naêm aám thaïnh haønh khoå ? Ñaïo Phaät nhìn cuoäc ñôøi laø khoå nhöng khoâng bi quan maø chính töø söï nhaân thöùc ñuùng thöïc traïng cuûa cuoäc ñôøi ñeå töø ñoù töøng böôùc tu taäp vöôït thoaùt khoå ñau. Dagpo Rimpoche, moät vò sö Taây Taïng nhaän ñònh quan ñieåm cuûa Ñaïo Phaät ñoái vôùi khoå ñau cuûa cuoäc ñôøi thaät laïc quan thoâng thaùi :
"Khoå laø caùi phaûi dieät noù. Taát nhieân phaûi thöïc teá, ai cuõng naèm döôùi luaät Khoå. Theá thì, thay vì ñeå cho khoå daãm naùt, ta haõy duøng khoå ñeå vöôn leân duøng khoå nhö laø moät khí cuï ñeå hoïc caùch hieåu mình hôn vaø hieåu ngöôøi khaùc hôn. Söûa ñoåi beân trong cuûa mình toaøn veïn, lìa ra khoûi khoå, ñieàu ñoù raát caàn thieát ñeå phaùt trieån töø bi vaø coù leõ sau ñoù moät thaùi ñoä vò tha giuùp ngöôøi khaùc thoaùt khoå".

Ñöùc Phaät thò hieän ra ñôøi ñeå cöùu ñoä chuùng sinh, chæ ñöôøng cho chuùng sinh ñeán nôi giaûi thoaùt, an vui töï taïi. Chính vì vaäy, taát caû chuùng sinh, heã coù duyeân laønh ñeán vôùi Ñaïo Phaät ñeàu höôûng ñöôïc höông vò giaûi thoaùt. Trong kinh Phaùp Hoa phaåm Thaûo duï, Ñöùc Phaät daïy : "Chuùng sanh ñoàng tu maëc duø caên taùnh khoâng ñoàng nhöng roài cuõng seõ ñöôïc quaû vò nhö nhau, nhö caùc loaøi thaûo moäc tuy lôùn nhoû khaùc nhau vaãn ñöôïc thaám nhuaàn nöôùc cuûa côn möa lôùn". Kinh Phaùp Cuù Ñöùc Phaät laïi daïy :
"Sanh trong caûnh ngöôøi thaät laø hy höõu

Ñôøi soáng cuûa chuùng sanh quaû laø khoán khoå

Chôù ñeå lôõ maát cô hoäi naøy"

Ñoù laø cô hoäi ñeán vôùi Ñaïo Phaät, ñeán vôùi con ñöôøng thoaùt khoå maø ñaáng Giaùc Ngoä ñaõ phaùt minh ra. Haõy laéng nghe lôøi coå ñöùc nhaén nhuû :
"Thaân naøy chaúng tính ñôøi nay ñoä

Coøn ñôïi khi naøo môùi ñoä thaân?"

Giaùo Phaùp cuûa Ñöùc Phaät daïy chuùng ta cuoäc ñôøi laø khoå. Khi nhaän dieän cuoäc ñôøi laø khoå Phaät giuùp ta tìm ñöôïc nguoàn goác söï khoå, bieát ñöôïc coäi nguoàn söï khoå. Phaät daïy ta phöông phaùp ñoaïn tröø khoå vaø caûnh giôùi an vui sau khi ñaõ ñoaïn taän khoå. Ñaây laø phaùp töù Dieäu Ñeá. Baøi Phaùp Ñöùc Phaät thuyeát laàn ñaàu tieân cho naêm anh em Kieàu Traàn Nhö ôû vöôøn Loäc Uyeån. Ñaây laø boán chaân lyù chaéc thaät, quyù baùu, laø giaùo lyù caên baûn cuûa Ñaïo Phaät. Nöông theo phaùp Töù Ñeá maø tu haønh tinh taán duõng maõnh chaéc chaén haønh giaû seõ ñi ñeán quaû vò giaûi thoaùt, vónh ly moïi khoå aùch.

Giaùo lyù Töù Ñeá goàm :

1. KHOÅ ÑEÁ : laø söï thaät ñuùng ñaén, vöõng chaéc veà söï khoå ôû theá gian. Söï thaät naøy noù roõ raøng minh baïch khoâng ai coù theå choái caõi ñöôïc.

2. TAÄP ÑEÁ : laø söï thaät ñuùng ñaén, vöõng chaéc veà nguyeân nhaân cuûa nhöõng noãi khoå ñaõ chöùa nhoùm tích tröõ laâu ñôøi , laâu kieáp trong moãi chuùng sanh. Ñoù laø söï thaät veà coäi goác cuûa sanh töû luaân hoài, cuûa beå khoå traàn gian : do phieàn naõo meâ laàm, nhöõng duïc voïng xaáu xa, nhöõng yù nieäm sai quaáy laøm naõo loaïn thaân taâm chuùng ta.

3. DIEÄT ÑEÁ : laø söï thaät ñuùng ñaén veà hoaøn caûnh toát ñeïp maø moïi ngöôøi coù theå ñaït ñöôïc khi ñaõ dieät heát moïi phieàn naõo meâ môø, laø quaû vò giaûi thoaùt maø moät ngöôøi tu haønh coù theå chöùng ñöôïc.

4. ÑAÏO ÑEÁ : Goàm ba möôi baûy phaåm trôï ñaïo nhöng quan troïng, caên baûn vaø chính yeáu nhaát laø Baùt Chaùnh Ñaïo vì noù bao goàm caùc phaùp moân khaùc cuûa Ñaïo Ñeá.

Baùt Chaùnh Ñaïo laø taùm con ñöôøng ngay thaúng ñeå giaûi thoaùt khoå ñau, laø taùm phöông tieän maàu nhieäm ñöa chuùng sanh ñeán ñòa vò Thaùnh goàm :

Chaùnh kieán : thaáy bieát chôn chaùnh

Chaùnh tö duy : Suy nghó chôn chaùnh

Chaùnh ngöõ : lôøi noùi chôn chaùnh

Chaùnh nghieäp : vieäc laøm, haønh ñoäng chôn chaùnh.

Chaùnh maïng : ñôøi soáng chôn chaùnh

Chaùnh tinh taán : chuyeân caàn, sieâng naêng chôn chaùnh.

Chaùnh nieäm : nhôù nghó chôn chaùnh.

Chaùnh ñònh : taäp trung tö töôûng chôn chaùnh

Neáu moïi ngöôøi chuyeân tu theo taùm ñöôøng chaùnh naøy thì söûa ñoåi ñöôïc moïi haønh vi baát chính, toäi loãi trong ñôøi soáng hieän taïi. Nhöõng nhaân gaây ñau khoå nhö : yù nieäm meâ laàm, ngoân ngöõ ñaûo ñieân, haønh vi sai quaáy ñöôïc ñoaïn tröø ñöa ñeán cuoäc soáng chôn chaùnh, lôïi laïc, thieän laønh an vui, ñaát nöôùc ñöôïc thanh bình thònh trò.

Ngöôøi chuyeân tu theo Baùt chaùnh Ñaïo cuûa Phaät Giaùo ñôøi hieän taïi ñöôïc yeân vui gaây taïo ôû ngaøy mai moät töông lai töôi saùng bôûi ñang gieo troàng haït gioáng Boà Ñeà, ngaøy sau chaéc chaén seõ haùi ñöôïc quaû Boà Ñeà Voâ Thöôïng, giaûi thoaùt moïi khoå aùch, höôûng Nieát Baøn tòch tònh yeân vui.

Möôøi phöông Chö Phaät, ban ñaàu ñeàu nhôø caùc phaùp moân naøy tu taäp maø ñöôïc vieân thaønh Phaät quaû. Chuùng ta laø con Phaät haõy mau mau caát böôùc leân con ñöôøng thoaùt khoå maø Ñöùc Phaät ñaõ daøy coâng doïn saün.

Haõy böôùc leân ñöôøng ñeå ñöôïc giaûi thoaùt ñeán choán an vui töï-taïi.
____________

Taøi lieâu tham khaûo :

Phaät hoïc phoå thoâng cuûa Hoaø thöôïng Thích Thieän Hoa.

(Noäi San Voâ Öu)

Trang MUÏC LUÏC
Trang chính