Nam Moâ Boån Sö Thích Ca Maâu Ni Phaät Thaät laø moät caâu chuyeän "ñoäng taâm" khaù to lôùn" ñoái vôùi chieàu saâu tín ngöôõng cuûa taát caû moïi ngöôøi , nhaát laø ngöôøi Phaät-Töû ! Moïi ngöôøi, töùc laø nhöõng ngöôøi "ñaùng maët con ngöôøi"ñöôïc xeáp haøng trong nhöõng con "Ngöôøi" coù taâm ñaïo duø ôû toân giaùo khoâng phaûi laø Phaät-Giaùo. Coøn nhöõng ngöôøi goïi laø caàm quyeàn ôû Taliban thì hoï khoâng theå coù nhaân caùch trong phaïm truø Con Ngöôøi Nhaân Nghóa ñöôïc. Tuy hoï chaúng khaùc gì con ngöôøi !
Noùi nhö theá, coù nghóa laø chuùng ta phaûi chia chuûng loaïi Ngöôøi coù tín ngöôõng ra laøm ba haïng :
-Höõu thaàn ; maø höõu thaàn laïi coù hai . Nhaát thaàn vaø ña thaàn. (taïp linh). Caùi tính chaáp thöôøng cuûa nhaát thaàn laø Thöôøng Kieán. Nhaát thaàn laø tin vaøo moät Chuû teå duy nhaát. Caùi tín naày noù dìm maát, baûn naêng saùng taïo töï chuû cuûa con ngöôøi ! Coøn ña thaàn thì tin ñuû thöù, thaàn saám, thaàn seùt, thaàn boø, thaàn ruøa, thaân caây, thaàn löûa. v.v...Tin oâng gì oâng ñoù linh ! Tin vaät gì vaät ñoù linh!
-Voâ thaàn; thì (Duy vaät) chæ coù vaät chaát laø toái linh, toái quí. Caùi tính khuyeát thò chaáp ñoaïn cuûa duy vaät laø Ñoaïn kieán.
-Ngoaøi ra thì coù caùc "Dò giaùo" Thuû laõnh laø nhöõng ngöôøi maát baûn tính bình thöôøng taâm, trong taâm tính cuûa caùc thuû laõnh naày bò thaùi quaù nhöõng cöïc ñoan, nhö "Saùt tính cöïc ñoan, Duïc voïng cöïc ñoan, Daâm loaïn cöïc ñoan, Taø nieäm cöïc ñoan...Hoï loâi cuoán nhöõng keû ñoàng tính cöïc ñoan ñeå toa raäp haønh ñoäng voâ soá vieäc phi phaùp nhaèm thoûa maõn bao cuoàng voïng hieáu kyø cho thuù tính cuûa hoï; Tín ñieàu cuûa hoï chæ laø hö voïng, phaûn töï nhieân vaø hoaøn toaøn khoâng coù söï thaät. Nhöõng thaûm caûnh meâ môø ñaõ töøng gaây thaûm naïn cho ngöôøi xaõy ra khaép nôi treân theâ giôùi ! Hoï gieát ngöôøi, chæ cung öùng cho söï sung söôùng cuûa hoï, baát chaáp moïi ñau khoå daõ mang ñöa ñeán cho baát cöù ai ! Baát cöù nôi naøo ! Moät giaùo chuû coù quyeàn laáy taát caû nöõ giaùo höõu ! Ñaët bom ñoäc nhöõng nôi ñoâng ngöôøi ! Tieám xöng naøo laø thay maët thöôïng ñeá ! Laø Phaät giaùng theá ! Duï daãn keû ngu, uoáng nöôùc taém cuûa thuû laõnh ! Duø maét leù mieäng meùo cuõng laø phaät nhö thöôøng ! Cuoái cuøng, hoï thaáy khoù toàn taïi vôùi nhaân sinh thì cuøng oâm cheát vôùi nhau ñeå theo sao choåi! thaàn löûa .vv.vaø.vv..
Toân giaùo maø thieáu chaân chính, vì muoán nhieàu nhaân soá, thöôøng haønh söï sai traùi coá naøi eùp, duï doã thaäm chí haêm doïa, keå caû vieäc nöông theá baïo quyeàn, baét naït ngöôøi coâ theá yeáu keùm, neáu ai sôï tai hoïa, hoaëc mong kieám chuùt bô söõa, baét buoäc phaûi theo ñaïo cuûa hoï ñeå caàu söï an thaân.
-Ñaïo Phaät, thì khaùc haún, laáy Taâm cuûa con ngöôøi laøm goác cho neân Ñöùc Phaät vaø con ngöôøi cuõng nhö taát caû moïi loaøi "Chaân Taâm" ñeàu bình ñaúng nhö nhau. Chæ vì coøn mang naëng "Voâ Minh" neân coù sai khaùc theá thoâi. Ñaïo Phaät khoâng laáy Phaät laøm quyeàn naêng, Vì theá, neân chuû teå cuûa Phaät Giaùo laø Giaùc Ngoä.
Ñeå quí baïn nhaän xeùt khía caïnh nhoû veà tính cöïc ñoan cuûa ngöôøi hoài, toâi xin keå caâu chuyeän : Naêm 1987 Toâi ñöôïc moät Bònh vieän lôùn ôû Springvale môøi tham döï cuøng vôùi caùc vò laõnh ñaïo caùc toân giaùo baïn ñeå noùi veà caùch haønh leã chuyeân bieät veà toân giaùo cuûa mình ñoái vôùi ngöôøi laâm chung taïi beänh vieän theo töøng tín ngöôõng ñeå bònh vieän bieát caùch öùng xöû cho thích hôïp.
Sau khi caùc toân giaùo ñaõ trình baøy ....vò nöõ Baùc só cuûa bònh vieän, (khoâng nhôù teân) baø laø moät tín ñoà hoài giaùo, baø ngoài theo haøng gheá baùc-só baø ñöùng leân thaät laø noåi baäc , thaân baø ñen trong boä y aùo thaät traéng, baø phuû nhaän taát caû nghi thöùc cuûa caùc toân giaùo, baø ñeà nghò neân theo phöông phaùp theo ñaïo hoài cuûa baø, baø lôùn tieáng : " Caùc vò laàm caû roài, sao maø caùc vò baøy veõ laém nghi leã phieàn phöùc, bònh vieän khoù maø thöïc hieän theo quí vò ! Chæ caàn nghe toâi, laø chæ caàn quay ñaàu ngöôøi cheát veà höôùng "Caùi Maû" cuûa Abraham laø taát caû ngöôøi Cheát, ñeàu veà thieân ñaøng ! hieäu quaû 100 pt" !
Hoäi tröôøng im laëng, quí khaùch tham döï hoï ñeàu nhìn veà toâi vaø toâi hoûi baø Baùc-só hoài noåi baäc naày (qua thoâng dòch) : " Thöa BS, Nhö baø ngaøy nay thaønh Baùc-só taát nhieân baø phaûi coù hoïc veà y khoa, vaø phaûi gioûi baø môùi ñaäu baèng BS phaûi hoâng ? Khoâng coù baèng BS voâ ñaây laøm BS ñöôïc khoâng ? Baø BS Hoài khaúng gioïng : "Khoâng theå coù ñieàu ñoù ". Toâi tieáp : " Thöa Baø, theá laø baø laäp luaän sai roài ! Thieân ñaøng ñaâu phaûi laø vöôøn hoang maø taïp nhaïp nhö theá ? Ai muoán ñeán laø ñeán, baø ñeán laàn naøo maø chaéc vaäy ? Trong xaõ hoäi con ngöôøi, ngöôøi chaân chính, keû gian xaûo, ngöôøi löông thieän, keû ñieám ñaøng ... chæ coù vieäc quay ñaàu ngöôøi cheát veà ñoù laø Abraham chaáp nhaän, neáu caùi thieân ñaøng deã veà nhö theá, thì ngöôøi chaân chaùnh khoâng ai daùm theo veà, veà ñoù maø gaëp ñuû thöù ma ñaàu, xin baø tha cho, mong baø xeùt laïi ñeå ngöôøi bònh saép cheát ñöôïc thanh thoaùt." vaø ñeå cho yù nguyeän cuûa hoï töï do. Caûm ôn vaø xin loãi baø.
Hoäi tröôøng voã tay ! Baø löôøm toâi boû ra, ñi khoâng ngoù laïi. Vò thoâng dòch noùi nhoû beân tai toâi. Thaày khoâng sôï haø ?
Ngaøy nay, nhöõng keû baïo aùc A-Phuù-Haõn, haún laø hoï cuõng thuoäc vaøo nhaát thaàn nhö baø BS laøm trong bònh vieän ôû Uùc vaäy.
Toâi xem trong internet, môùi thaáy ñöôïc, raát nhieàu ngöôøi vaø ñuû moïi thaønh phaàn tín ngöôõng hoï thoáng haän, khinh bæ söï taøn aùc cuûa nhoùm ngöôøi phaù töôïng Phaät ôû Taliban, nhöõng Vò coâng chöùc naày, hoï troïng kính di saûn laâu ñôøi hoï khoâng phaân bieät baát cöù nôi naøo, xöù vaên minh, choã laïc haäu, nôi coù chaùnh trò toát, hay daõ man ñaàn ñoän, hoï ñeàu giuùp ñôû binh vöïc vaø chæ trích. Nhö lieân hieäp quoác cuõng heát loøng keâu goïi A Phuù Haõn vaø can thieäp cuøng quyeát taâm gìn giöõ nhöõng di-saûn quí giaù laâu ñôøi cho A-phuù-haõn ! Nhöng keû caàm quyeàn laïi baát chaáp söï can thieäp cao quí naày cuûa theá giôùi. Can thieäp nheï, thì boïn hoï baén suùng nheï ! Can thieäp maïnh thò Aliban laïi naõ troïng phaùo ! thaät toäi nghieäp vaø ñaùng thöông cho caùc oâng coù quyeàn ôû Taliban laém vaäy !
Luùc ban ñaàu, Toâi cuõng nhö quí aân nhaân vaø chö Phaät-Töû khaép ñoù ñaây, Nhöng, nhôù veà " Phaùp Aán Phaät " thì vì nhöùt thôøi ñau loøng môùi coù vieäc taùn ñoàng ôû kia bieåu tình, ôû ñaây phaûn ñoái ! Nhöng ñeå ñöôïc caùi gì ? boä boïn chuùng ñuùc laïi töôïng môùi hay sao ? Hay caàn hoï xin loãi ! Xin loãi ai ñaây ? Duø coù laø töôïng Phaät thieät moät traêm phaàn traêm ñi nöõa thì nhö lôøi Phaät ñaõ daïy ngöôøi Phaät Töû maø khoâng tu ba phaùp aán vaø boán phaùp aán thì quyeát khoâng bao giôø ñaït ngoä ñöôïc chaân lyù, khoâng ñeán ñöôïc nieát baøn !
Ba Phaùp aán laø : -Chö Haïnh Voâ Thöôøng –Chö Phaùp Voâ Ngaõ –Nieát baøn Tòch Tònh. Coøn boán phaùp aán laø : 1. Chö haïnh voâ thöôøng aán 2. Chö phaùp voâ ngaõ aán 3. Nieát baøn tòch tònh aán 4. Ñaïi thöøa chö phaùp thaät töôùng aán ( Duyeân khôûi taùnh khoâng).
Theo ñoù, caùi gì thöôøng coøn ñeå cho chuùng ta ñoøi hoûi, khoå saàu, tranh ñaáu, giaønh giöït ? Maø coù chaéc ñoù laø töôïng Phaät hay khoâng ? Maõi ñeán khi toâi thaáy roõ hình daïng töôïng maø treân thoâng baùo cho laø töôïng Phaät, thì toâi hôi baøng hoaøng, töôïng gioáng nhö töôïng thaàn. Neân suy xeùt, Voâ thöôøng laø leõ thöôøng cuûa vaïn vaät !
Khoâng hieåu quí vò coù cuøng suy nghó nhö toâi hay khoâng ! Caùi ñieàu maø toâi ñau loøng vaø thaät nhieàu thöông caûm chæ tieác cho nhöõng ngöôøi ñang caàm quyeàn moät thöù quyeàn baát xöùng vôùi chính toå tieân oâng cha cuûa hoï chöù khoâng aên nhaèm gì tôùi theá giôùi, tôùi Phaät-Giaùo, tôùi chuùng ta. Vì sao ?
Boïn hoï ñaäp phaù ! Phaù ai ? Ñaäp caùi gì ? Ñaäp ôû ñaâu ?
Nhöõng thöù bò boïn hoï ñaäp phaù, chính laø nhöõng di saûn quí giaù, baèng ngaøn vaïn taâm huyeát, söï kieân nhaãn, kyõ thuaät coå ñaïi tuyeät xaûo töø nôi xöông maùu oâng cha, tieàn nhaân cuûa chính hoï ! Maø hoï khoâng bieát quí troïng, baûo toàn, hoï vì taø kieán meâ môø xuùm nhau ñaäp phaù, cho boû gheùt ! Gheùt ai ? Phaät giaùo ö ?
Hoï ñaäp tan taønh ñöôïc moät khoái töôïng ! Laø hoï ñaõ ñaäp vaøo tim gan, khoái oùc tieàn nhaân cuûa hoï ! Hoï maï nhuïc neàn vaên minh cuûa chính hoï! Hoï ñaõ xem thöôøng, khinh khi ngöôøi daân ñoùng thueá cho hoï ! phung phí taøi saûn cuûa toaøn daân A-phuù-Haõn, laáy cuûa daân maø mua suùng ñaïn ñeå baén phaù vaøo caùc di tích cuûa toå tieân taïi nöôùc hoï ! Chuùng ta toäi nghieäp vaø thöông xoùt cho hoï trong caùch haønh xöû ngoã ngöôïc vôùi tieàn nhaân cuûa hoï maø thoâi ï. Chöù ñoái vôùi nhaân loaïi duø ñoù laø Phaät töôïng, chuùng coù phaù heát caû nöôùc, chuùng khoûa thaønh ñaát baèng, hoang caûnh trôû veà thôøi tieàn söû thì naøo ñaõ haïi gì cho theá giôùi. Söï maát maùt to lôùn naày, chính ngöôøi caàm quyeàn Aliban phaûi hoaøn toaøn chòu traùch nhieäm vôùi lòch söû vaên minh cuûa nöôùc hoï.
Theá giôùi can thieäp, laø muoán cho non nöôùc cuûa hoï ñöôïc phoàn thònh söï vaõng lai cuûa nhieàu lôùp ngöôøi ñeán vieáng thaêm ñaát nöôùc coù nhieàu di saûn quí giaù maø tieàn nhaân cuûa hoï ñaõ daày coâng toâ ñieåm ñoù thoâi. Hoï phaù ñi roài, thì hoang daõ ban sô laïi veà vôùi hoï thì chæ coù daõ thuù ñeán vôùi hoï vaø chaêm soùc hoï ! Tieàn nhaân cuûa hoï seõ khoùc daøi trong muø xa dó vaõng veà moät taø tín ñaùng thöông xoùt, hôn laø khinh gheùt.
Roõ raøng : Boùng toái ñaám vaøo aùnh saùng moät thoi,
Boùng toái maát tieâu baøn tay boùng toái !
Neáu maø : Aùnh saùng ñaám vaøo boùng toái moät thoi,
Theå tích boùng toái coù baøn tay aùnh saùng.Quay veà ñaát nöôùc Vieät Nam mình, Coïng ñaûng Vieät-Nam, cuõng phaù chuøa, phaù Phaät , ñoäc aùc hôn laø chia reõ ñeå trò gioáng nhö thöïc daân Taây trong giai ñoaïn baùch nieân cuûa 1945 veà tröôùc.
Coïng ñaûng VN hoï naøo coù khaùc gì nhaø caàm quyeàn Taliban, baûn chaát daân toäc VN laø baûn chaát Quoác-Hoàn vaø Quoác-Tuùy, Ñaïo lyù "Sanh Toàn Töông Trôï" laø moät nhaân baûn 4880 naêm. Di Saûn ñaëc thuø aáy, ñaát nöôùc Vieät giôø ñaây ñaõ maát döôùi cheá ñoä Xaõ Hoäi Chuû Nghóa. Ngöôøi CS thöïc söï ñaõ vong baûn hôn ai heát, lyù töôûng non soâng ñaát nöôùc, ngaøn naêm vaên vaät cuøa tieàn nhaân hoï ñaõ ñem ñaùnh ñoåi nhöõng thöù caën baõ cuûa Maùc Leâ, maø chính nôi saûn xuaát giôø ñaây cuõng khinh gheùt, vaát ñi khoâng luyeán tieác , chuû nghóa ñieân cuoàng chæ nhaèm saûn sanh ra bao thöù tham lam, gaây khoå ñau, ngheøo naøn vaø tröôûng thaønh cho baát bình ñaúng trong xaõ hoäi nhaân gian ngaøy caøng nhieàu ! Caøng ñe doïa söùc soáng yeâu thöôøng tình nghóa cuûa gioáng noøi caøng ñi vaøo huûy dieät !
Leõ ra, ngöôøi Coïng Saûn hoï phaûi tuûi thaân, nhaän thaáy söï laïc haäu ñoái vôùi theá giôùi, phaûn boäi vôùi toå tieân phuï maãu. Söï vaát boû caùi chuû nghóa loãi thôøi, nöôùc Nga baây giôø böôùc moät böôùc daøi taân tieán kòp traøo löu theá giôùi vì Nga ñaõ kòp thôøi thöùc tænh ! Taïi sao, ngöôøi CS Vieät Nam laïi khoâng thöùc tænh nhö ngöôøi Nga ? Taïi sao laïi khoâng thoáng hoái nhöõng loãi laàm phaûn boäi Quoác Toå, vôùi daân toäc ? Trôû veà vôùi baûn chaát queâ höông ñích thöïc, CS seõ ñöôïc toaøn daân tha thöù vaø quí meán hôn nöõa ! Vieät Nam chuùng ta chæ coù DUY DAÂN vaø SANH TOÀN TÖÔNG TRÔÏ gaït boû taát caû nhöõng gì, keå caû nhöõng ñaïo lyù ñaõ mang ñeán coù maùu rôi, coù löûa ñaïn, coù tan toùc treân queâ höông Vieät. Taát nhieân Vieät Nam Ta ngaøy mai seõ an bình vaø thònh vöôïng.
Quí vò caàm quyeàn Coïng Saûn tröôùc kia ñaõ sai ñöôøng theo Nga, Nay neân saùng suoát cuõng theo Nga boû ñi caùi maø Nga ñaõ boû, do chính hoï saûn sanh. Hoï khoâng nuoái tieác, vì " Noù" gaây ra tan thöông cheát choùc, ñoùi ngheøo cho Quoác-Gia hoï, thì Ngöôøi Coïng Saûn taïi sao coøn raùng trung thaønh vôùi Noù ?! Khi maø nöôùc meï ñaõ huûy dieät chuû nghóa baát toaøn aáy ?
Raát nhieàu anh em khuyeân toâi neân töôøng thuaât moät soá chuyeän veà nhöõng nhaân vaät caùch maïng coù quan heä vôùi CS Vieät nam maø toâi coù cô hoäi gaëp hoï, sôï sau naày mai moät ñi thì uoång. Nhöng caâu chuyeän laïi chaèng chòt veà nhieàu thaønh phaàn quan heä toân giaùo, quan heä chính khaùch neân toâi ngaïi ñuïng chaïm, toâi seõ vieát vaøo moät hoài kyù (VN queâ höông mình) nhöng hoâm nay taïm tieát loä caâu chuyeän vôùi hai Cuï Huyønh Thuùc Khaùng vaø Phaïm Vaên Ñoàng veà tö töôûng Vieät Nam troøng loøng cuûa caùc cuï aáy :
Ngaøy 17/5/1947, (8.3.Ñinh-Hôïi). GÑ Cuï Khaùng leân Thieân-Aán môøi Taêng ñeán tuïng kinh luùc Cuï Bònh. Toâi ñöôïc Taêng Sai ñeán caàu kinh cho Cuï Huyønh-Thuùc-Khaùng taïi tö gia laøng Thaïch Bích . (vì baáy giôø toâi tuïng kinh aâm höôûng hay laém) Cuï Khaùng nghe kinh thì khoûe, luùc nghó, boång Cuï hoûi toâi :" Thaày coù bieát gì veà Coïng Saûn khoâng ? Toâi noùi : Thöa Cuï, Chaùu khoâng maáy roõ, nhöng chaùu nghó " Noù" laø con Baïch-Tuoäc.
Cuï Khaùng cöôøi :" Thaày nghó gì laï vaäy ? Boä noù coù nhieàu raâu vaø nhieàu loa huùt, gaây tieâu dieät mau choùng vôùi taát caû ñoái töôïng maø noù nuùm ñöôïc phaûi khoâng ?
Toâi traû lôøi : daï ! vaø thöa : Thöa cuï, chaùu nhôù hoài naêm 1931, nöûa ñeâm boång trong laøng hoaûng hoát, ai ai cuõng boàng beá ruõ nhau ñi troán " CS bieåu tình ñoøi giaûm söu thueá.".. Coù vaøi nhaø chaùy xa xa, tieáng tre noå buøm buïp, chaùu ñöôïc ngöôøi ôû coûng ñi, noùi ñi, chöù thaät laø boø ! Suyùt maáy laàn chaùu teù loän ra phía tröôùc !Ai cuõng sôï vaø run laém. Maáy con choù cuõng run, ñuoâi noù quaëp xuoáng, boø ngang qua chuoàng boø, boïn boø cuõng toû veû sôï seät ! Do ñoù, chaùu nghó , CS ? laø caùi gì gheâ laém ! chaéc laø hoïa nhaø tan ngöôøi cheát nay mai khoâng chöøng. Do vaäy, chaùu tìm moät con vaät ñaët teân cho CS vaø Cha chaùu , quôû chaùu döõ laém.
Cuï Khaùng vui veû : " Coi vaäy maø thaày nghó cuõng coù lyù, sao oâng cuï thaân sinh cuûa thaày lai quôû thaày vaäy nhæ, chaéc laø cuï sôï vaï mieäng cho thaày ñoù"
Nhaân thaáy Cuï Khaùng ñôõ bònh vaø khoûe laïi vui, Toâi hoûi Cuï veà chöùc vuï cuûa Cuï , Thöa Cuï, Chaùu toø moø moät chuùt xin cuï thöù loãi cho. Cuï Khaùng vui veû gaät ñaàu .
Toâi hoûi : Thöa Cuï, Nhaø caùch maïng nhö cuï taïi sao Cuï laïi nhaän chöùc Boä Tröôûng Noäi Vuï cho Vieät Minh Coïng Saûn, Cuï coù thaáy nghóa lôùn cuûa cuï suy giaûm töø ñoù hay khoâng ?.
Cuï Khaùng u buoàn nhö noùi vôùi chính Cuï : " ÔÛ ñôøi ai cuõng coù laàm laãn, vôùi toâi laàm laãn vì tình nghóa, hoï löøa toâi maø toâi khoâng kòp nhaän ra, neân lôõ roài. Cuï ngaâm baøi thô nhö ñeå boå khuyeát vaøo choã tuaàn hoaøn maø ñôøi Cuï gian truaân vôùi non nöôùc :
Traêng khi troøn khi khuyeát, Ngöôøi ôû ñôøi sao khoûi luùc gian nan.
Ñöùng tröôïng phu tuøy ngoä nhi an, Toá hoaïn naïn haønh hoà hoaïn naïn !
Tieàn loä ñònh tri thieân höõu nhaõn, Thaâm tieâu do höõu moäng hoaøi gia,
Maáy nhieâu naêm nghó cuõng chöa giaø, Non nöôùc ñoù coøn chôø ta theâu deät.
Caûnh tuï taùn chaúng qua laø tieåu bieät, Ngöïa Taùi-oâng thaát maõ bieát veà ñaâu.
Moät mai con taïo kheùo cô caàu, Traêng kia khuyeát ñoù lai troøn. "( ngaøy qua ñaõ laâu roài, toâi khoâng nhôù coù thieáu caâu naøo khoâng, vò naøo nhôù xin boå khuyeát duøm xin ña taï)
Ñoïc heát 12 caâu thô Cuï keå chuyeän : " Naêm 46 oâng Hoà cho ba oâng Ñoàng, Duaãn vaø Chinh vaøo tha thieát môøi toâi ra Baéc ñeå cho Cuï Hoà thaêm, chöù Cuï aáy nhôù toâi maø vì vieäc nöôùc khoâng theå ñi ñöôïc, theá naøo Cuï cuõng phaûi ñi, chuùng toâi röôùc Cuï ñi, rôøi ñöa Cuï veà an toaøn xin Cuï an taâm, ñoù laø lôøi nhaén gôûi cuûa Cuï Hoà" . Ñöôøng saù baáy giôø ñi khaù khoù khaên, luùc qua phaø, coù luùc lính khieân caû chieác xe Traéc-xoân, meät nhoïc nhieàu laém.
Toâi ñeán tö dinh cuûa oâng Hoà thì coù oâng Tuøng ra ñoùn vaø cho bieát : Cuï Hoà coøn keït treân Baéc Boù coù leõ mai môùi veà. Cuï Hoà daën Cuï Khaùng ra, thì tuïi con ñeå Cuï Khaùng naèm giöôøng cuûa Cuï Hoà, caù trong ao rieâng cuûa cuï Hoà thì baét naáu chaùo cho Cuï Khaùng aên, taát caû caùi gì cuûa Cuï Chuû Tòch duøng ñeàu nhöôøng cho Cuï Khaùng duøng .
Thaät tình luùc naày toâi caûm ñoäng laém, toâi naèm treân chieác giöôøng tre chuoác, traûi neäm laù chaû, nghó ngôïi mung lung, chôït ñeå yù thaáy treân ñaàu giöôøng coù choàng ñieän tín giaáy maøu xanh nhaït, toi toø moø naâng ra moät tôø -" Vöøa qua khoûi traø khuùc, Cuï Khaùng vui veû keå nhieàu chuyeän... -" Tôø thöù hai " qua phaø taân an Cuï Khaùng vaãn khoûe ". cöù theá tieáp tuïc hôn 21 tôø ñieän tín, caùi cuoái cuøng " Haø Noäi, Cuï Khaùng hôi meät, chuùng con laøm saâm cuï duøng, ñaõ khoûe vaø saép gaëp Cuï, xin an taâm". Ñeán ñaây, toâi chaïnh nghó cuoäc ñôøi caùch maïng, bieát bao gian truaân, tuø ñaøy vì boïn thöc daân taây, chöa moät laàn nhoû leä, vaäy maø caùi tö caùch cuûa caùc oâng Ñoàng Duaãn cuøng môù ñieän naày laøm khích ñoäng ñoâi maét toâi ræ öôùt, coù leõ tuoài giaø laïi sanh ra ña caûm kieåu nöõ giôùi roài chaêng" ?. OÂng Tuøng goû cöûa böôùc vaøo baåm Cuï :" Cuï Hoà leõ ra mai môùi veà tôùi, nhöng mong gaëp Cuï sôùm, neân cuï Chuû tòch ñi ngöïa ngaõ taéc, con xin thænh Cuï aï ".
Toâi ra hieân, oâng Hoà nhaõy chaàm ñeán oâm toâi khoùc vaø noùi : " Oâi, nhôù Cuï quaù ñi thoâi ! toâi cuõng khoâng caàm ñöôïc caûm ñoäng nhöõng gì caùc oâng aáy ñaõ saên soùc taän tình vì toâi, nhöõng böùc ñieän, cheùn nöôùc saâm, chuùng hieän ra tröôùc maét toâi, nhö môøi toâi " haõy khoùc ñi cho quaõng ñôøi noâ leä ñaõ chòu moïi ñieàu chaø ñaïp, daày xeùo ta vaø daân ta döôùi goùt giaày xaêm laêng cuûa boïn thöïc daân Phaùp vaø nhöõng teân phuø thuûy tay sai cho Giaëc."
OÂng Hoà nhö nhôù ra vieäc phaûi laøm, vaø oâng ñeå nguyeân ñoâi giaày dính buøn laày treân mình oâng khoâng cho lính haàu laøm, töï tay oâng ra ao vôùt caù, roài ñaùnh vaåy, naáu chaùo vaø cuøng leân aên chung vôùi toâi" Trong khi aên oâng Hoà noùi vôùi gioïng thieát tha chöùa chan tình yeâu nöôùc : " Cuï Khaùng ôi ! thaät khoå cho toâi, laõnh ñaïo moät daân toäc coøn deã hôn tìm moät ngöôøi coïng taùc coù taøi ñöùc vaø tinh thaàn caùch maïng cao ! Toâi môøi Cuï ra ñeå toâi thaêm, nhöng mai naày moãi ngöôõi moät ngaõ, chaéc khoâng coù cô hoäi gaëp Cuï laàn sau, muoán ñöøng ñi ñaâu, ôû laïi vôùi Cuï vaøi ngaøy, nhöng vieäc nöôùc naøo coù cho pheùp. Neáu thong thaû Cuï cöù naèm ñaây coù tuïi noù haàu haï, thì toâi môùi gaàn ñöôïc ít laâu, gaëp nhau thöôøng xuyeân chæ tröø trong hoäi nghò ! oâng nhìn toâi thoån thöùc , Chaùnh Phuû coù ñuû roài, maø vò Boä Tröôûng Noäi-Vuï khoâng bieát môøi ai ! Giaù maø Cuï nhaän cho, thì haïnh phuùc cho daân toäc bieát laø bao. oâng nhìn toâi chôø ñôïi ? Tröôùc tình huoáng naày toâi chæ laëng leû gaät ñaàu ! OÂng Hoà ñöùng daäy quì xuoáng oâm toâi : " Toâi thay maët nhaân daân vaø Chaùnh Phuû ña taï loøng thöông daân thöông nöôùc cuûa Cuï, töø nay chuùng ta maõi ñöôïc gaàn nhau ."
Thaày bieát khoâng ? Neáu oâng Hoà khoâng duøng chöõ thay maët ...thì toâi thaáy söï ñoàng nhaát phuc vuï phaûi toát hôn khoâng ? oâng duøng chöõ aáy, toâi lieàn thaáy coù caùi gì lôïn côïn vaø caùch bieät trong söï chung vai lo vieäc nöôùc ! Chaùnh Phuû khoâng theå cuûa rieâng ai caû, nhaân daân laïi caøng baát khaû phaân, vaø toâi chôït bieát, hoï laäp keá "Chaân tình" ñeå daãn toâi vaø chuyeån höôùng con ñöôøng caùch maïng ñích thöïc cuûa toâi".
Cuï Khaùng xin naèm xuoáng nghó, toâi xin Cuï coù yù kieán. Toâi thöa : Kính Cuï, chaùu thaáy hoï daøn caûnh lung laïc tình caûm cuûa Cuï töø laâu, vieäc khaù baän, maø ba oâng lôùn ñeàu ñi ñoùn Cuï ? Caùc böùc ñieän leõ ra caùi tôø ñaàu tieân phaûi naèm döôùi nhaát, sao laïi naèm leân treân ? Tôø gaàn nhaát ñaùnh ôû Haø-Noäi nôi ñieåm ñeán, noù phaûi ôû treân, côù sao laïi ôû taän cuøng trong coïc ghim ? Thaáy laø caûm ñoäng, roài Cuï ñeo ñuoåi theo caûm ñoäng, vaø laán aùt moïi haønh xöû cuûa Cuï.
Cuï Khaùng vuøng daäy voã tay xuoáng giöôøng : " Taïi sao hai naêm qua roài maø toâi khoâng ñeå yù ñieåm naày. Toâi khoâng coøn soáng bao laâu ! Caûm ôn thaày coøn nhoû maø thoâng tueä nhö theá.
Thaáy Cuï khoûe, toâi töø giaõ veà Thieán-Aán, Ñeán ngaøy 21/05/1947 (muøng 8/3/ Ñinh-Hôïi tin Cuï Khaùng Töø Traàn, Taêng chuùng Chuøa Toå Ñình Thieân Aán vaø Toâi ñi ñöa ñaùm Tang cuûa Cuï (Coù oâng Thuû Töôùng Phaïm Vaên Ñoàng ñeán chuøa tröôùc chæ caùch ñaøo huyeät theo yù cuûa Chaùnh phuû oâng hoài ñoù) vaø cuøng ñi ñöa ñaùm vôùi chuùng toâi., Moä phaàn Cuï Huyønh-Thuùc-Khaùng, An taùng beân maët tröôùc nuùi Chuøa Thieân Aán. ( vaø ñaây laø cô duyeân maáy laàn sau naày toâi gaëp oâng Thuû Töôùng ) .
Xin gaùt caâu chuyeän ñoái thoaïi vôùi oâng Cuï Ñoàng , vaøo dòp khaùc, vì baøi ñaõ daøi. Maø troïng taâm laø mong taát caû ngöôøi ñeä töû Phaät, ñöøng quan troïng hoùa vuï Taliban phaù Phaät. Nhöõng vuï phaù Giaùo Lyù cuûa Phaät , do boïn ñieåu thöû trong noäi taïi môùi laø Quan-Troïng !
Vì söï yeâu caàu thuùc baùch, xin ñoäc giaû löôïng thöù neáu coù nhöõng loãi laàm ngoaøi yù muoán.
Uùc Chaâu, ngaøy 21.02.Taân Tò. VL 4880. (TL 15/3/2001)
Trang MUÏC LUÏC