GIÔÙI THIEÄU VAØI NEÙT VEÀ MAÄT TOÂNG

THAÙNH MAÕN (Ñaïi hoïc Taây Nguyeân)

Maät toâng Phaät giaùo ñöôïc truyeàn daïy vaøo Taây-Taïng bôûi Ñaïo sö Padmasambava khoaûng 500 naêm sau khi Ñöùc Phaät nhaäp Nieát Baøn. Trong quaù trình phaùt trieån ñöôïc chia laøm hai nhaùnh laø Thai Taïng Giôùi vaø Kim Cang Giôùi, nhaùnh Thai Taïng Giôùi ñöôïc truyeàn thöøa nhanh choùng xuoáng phiaù nam Chaâu AÙ nhö Trung Quoác, Nhaät Baûn, Trieàu Tieân, Vieät Nam v.v… Nhaùnh Kim Cang Giôùi phaùt trieån maïnh ôû Taây Taïng, Moâng Coå, Neâpan vaø caùc quoác gia vuøng Hy maõ laïp sôn. ÔÛ ñaây toâi chæ giôùi thieäu vaøi neùt chuû yeáu veà Kim Cang Giôùi hay coøn ñöôïc goïi laø Maät Ñieån Kim Cang Thöøa (Vajrayana Tantra).

NHÖÕNG NEÀN TAÛNG CUÛA KIM CANG THÖØA

Töø Tieåu Thöøa (Hinayana) ñeán Kim Cang Thöøa (Vajrayana) :

Tieåu thöøa Phaät giaùo coù theå coâ ñoïng tinh tuyù cuûa noù vaøo hai nguyeân lyù sau ñaây:

1. Quan saùt giôùi luaät nghieâm ngaët traùnh gaây toån thöông ñeán moïi chuùng sinh.
2. Hieåu bieát tính khoâng cuûa toaøn theå Phaùp Giôùi (ñoái töôïng nhaän thöùc) vaø voâ ngaõ cuûa nhaân sinh.

Theo phöông phaùp naøy, taát caû caùc haønh ñoäng taïo aùc nghieäp nhö : tham, saân, si, ngaõ maïn, ganh gheùt ñeàu chaám döùt, taâm thöùc laéng ñoïng vaø an truï trong Chaân Nhö. Ngöôøi ñaït ñöôïc quaû vò naøy cuûa Thieàn ñònh (theo pheùp thieàn Sathipathana) ñöôïc goïi laø moät Arhat hay coøn ñöôïc goïi laø "Ñaáng Toaøn Thaéng". Arhat ñaït ñöôïc söï giaûi thoaùt chaéc chaén khoûi Luaân hoài sinh töû (Samsara) nhöng khoâng Giaùc ngoä hoaøn toaøn nhö moät vò Phaät. Duø cho sau khi xaû boû xaùc thaân, taâm cuûa vò Arhat vaãn truï trong Chaân nhö trong moät thôøi gian daøi gaàn nhö voâ taän trong moät vaøi ñaïi kieáp (kalpas) nhöng quaû vò cuûa moät Arhat vaãn chöa hoaøn thieän ñeå ñaït ñöôïc söï Giaùc ngoä hoaøn toaøn cuûa moät vò Phaät vaø môû roäng taâm bi cuûa mình tôùi taát caû chuùng sinh ñau khoå, Arhat taùi sinh trôû laïi vaø ñi theo con ñöôøng cuûa Ñaïi thöøa Phaät giaùo (Mahayana).

Ñaïi thöøa Phaät giaùo (Mahayana)

Ñaïi thöøa giöõ laïi phaàn tinh tuùy gioáng nhö Tieåu thöøa nhöng môû roäng phaïm truø hôn :

1. Quan saùt giôùi luaät nghieâm ngaët traùnh gaây toån thöông ñeán moïi chuùng sinh, laøm taát caû moïi ñieàu toát cho söï lôïi laïc cuûa taát caû chuùng sinh.

2. Hieåu bieát tính khoâng cuûa toaøn theå Phaùp Giôùi (ñoái töôïng nhaän thöùc vaø voâ ngaõ cuûa nhaân sinh. Hieåu tính khoâng cuûa chuû theå, tính khoâng cuûa khaùch theå, tính khoâng cuûa moïi hieän töôïng.

Ñaïi Thöøa daïy raèng taát caû caùc hieän töôïng beân ngoaøi ñöôïc phaûn aùnh qua giaùc quan maø chuùng ta laàm töôûng laø toàn taïi thöïc söï chæ laø söï phaûn aùnh cuûa taâm thöùc. Neáu taâm thöùc laø Chaân nhö thì moïi hieän töôïng cuõng vaäy, khi baèng Thieàn ñònh ñaït ñöôïc Tính khoâng noäi taïi naøy (Suniata), söï baùm víu nhò nguyeân vaøo ngöôøi nhaän thöùc vaø ñoái töôïng nhaän thöïc chæ laø aûo giaùc. Hôn nöõa, ngöôøi tu taäp cuûa Ñaïi thöøa khoâng bao giôø xem söï thaønh ñaït vaø Phaät quaû cuûa mình laø haïnh phuùc duy nhaát, hoï tin töôûng raèng taát caû chuùng sinh ñau khoå ñaõ töøng laø cha, laø meï cuûa hoï trong voâ löôïng kieáp. Hoï muoán taát caû chuùng sinh naøy ñeàu ñaït ñöôïc haïnh phuùc cuûa söï Giaùc ngoä vaø Giaûi thoaùt. Vì vaäy nguyeän löïc tu haønh cuûa hoï voâ cuøng roäng lôùn. Ngöôøi thöïc haønh Ñaïi thöøa ñaõ phaùt trieån Taâm Ñaïi Bi voâ haïn ñoái vôùi taát caû, hoï laáy treân chính hoï nhöõng ñau khoå vaø baát haïnh cuûa taát caû chuùng sinh, mang laïi cho chuùng nhöõng phuùc laïc vaø nghieäp toát maø hoï ñaït ñöôïc. Döïa treân söï hôïp nhaát cuûa söï thöïc hieän Chaân nhö vaø Taâm Ñaïi bi, traûi qua nhieàu ñaïi kieáp hoï seõ huaân taäp caùc giaù trò vaø trí tueä, tònh hoùa chính hoï cho tôùi khi ñaït ñöôïc söï Giaùc ngoä hoaøn toaøn cuûa moät vò Phaät.

Kim Cang Thöøa (Vajrayana)

Giöõ nguyeân phaàn tinh tuùy cuûa Ñaïi thöøa vaø phaùt trieån saâu hôn vaø höõu hieäu hôn ôû phaàn thöïc haønh, nhöõng haønh giaû cuûa Kim Cang Thöøa nhaän thaáy raèng : baûn chaát cuûa caùc Phaùp ñeàu thanh tònh, moät chuùng sinh bình thöôøng do huaân taäp voâ soá nghieäp löïc trong voâ löôïng kieáp neân khoâng ñaït ñöôïc söï thanh tònh naøy. Gioáng nhö chuùng sinh trong saùu coõi luaân hoài, neáu chuùng sinh thöïc hieän ñöôïc söï tònh hoùa nghieäp löïc, saùu coõi Phaät seõ xuaát hieän. Khi taâm thöùc bò chìm nhaäp bôûi voâ minh vaø aùc nghieäp ñoù laø luaân hoài sinh töû, khi taâm thöùc phaù tan böùc maøn voâ minh tiïnh hoùa caùc aùc nghieäp trôû veà söï thanh tònh nguyeân sô cuûa noù ñoù laø Nieát baøn. Muïc ñích toái haäu cuûa taát caû caùc phöông phaùp thöïc haønh Kim Cang Thöøa laø phaûi laøm sao tinh hoaù ñöôïc nhöõng chuûng töû baát tònh ñöôïc huaân taäp qua thaân khaåu yù haøng ngaøy vaø qua voâ löôïng kieáp trôû neân thanh tònh.

Coù hai giai ñoaïn trong thöïc haønh Kim Cang Thöøa : Giai ñoaïn Thieàn ñònh saùng taïo vaø giai ñoaïn Thieàn ñònh hoaøn thieän.

Thieàn ñònh saùng taïo bao goàm pheùp thieàn quaùn veà naêm vò Phaät nhö Vairocana,Amogasidi, Ratnasambava, Amitabha, Akshobia. Caùc vò Phaät Kim Cang nhö Vajradara, Vajrasatva, caùc vò Phaät maãu nhö Phaät Maãu Chuaån Ñeà, Luïc Ñoä Maãu, Baïch Ñoä Maãu vaø caùc vò thaàn Yidam v.v… Vì chö Phaät laø voâ löôïng cho neân moãi haønh giaû chæ coù khaû naêng thieàn quaùn veà moät vò Phaät hoaëc Kim Cang Thaàn phuø hôïp vôùi trình ñoä vaø caên cô cuûa mình. Keát hôïp vôùi Thieàn quaùn, caùc theá tay phaûi baét caùc boä Maät aán (baét trong khaên aán) vaø caùc boä Hieån aán (khoâng duøng khaên aán) keát hôïp vôùi tuïng ñoïc thaàn chuù (Mantra), höông hoa ñöôïc söû duïng keát hôïp vôùi cuùng döôøng Mandala (moät bieåu töôïng vuõ truï) vì thaân ñöôïc ngoài theo theá hoa sen vaø tay baét aán cho neân thaân ñöôïc tònh hoùa, mieäng tuïng ñoïc thaàn chuù cho neân khaåu ñöôïc tònh hoùa, taâm quaùn töôûng saéc töôùng cuûa chö Phaät cho neân yù ñöôïc tònh hoùa, keát quaû laø ñaït ñöôïc Tam maät vieân thoâng. Thieàn ñònh saùng taïo ñöôïc ví nhö taïo neân moät caùi cung.

Thieàn ñònh hoaøn thieän ñöôïc duøng cho söï phaùt trieån trí tueä ñeå ñaït ñöôïc söï Giaùc ngoä cuoái cuøng, caùc hình thöùc cuûa Thieàn ñònh saùng taïo khoâng coøn ñöôïc söû duïng trong giai ñoaïn naøy. Haønh giaû seõ phaûi thöïc haønh phöông phaùp thieàn Ñaïi thuû Aán (Mahamudra) trong suoát phaàn ñôøi coøn laïi cuûa mình. Thieàn ñònh hoaøn thieän ñöôïc ví nhö taïo neân moät muõi teân, muõi teân lao ñeán ñích (söï Giaùc ngoä) nhanh hay chaäm phuï thöoäc vaøo söùc maïnh cuûa caây cung ñöôïc taïo neân ôû giai ñoaïn Thieàn ñònh saùng taïo, söï Giaùc ngoä trong Thieàn Ñaïi thuû aán ñaït ñöôïc chaäm nhaát laø 16 kieáp vaø nhanh nhaát sau 12 naêm nhaäp thaát cuûa moät kieáp soáng, vì toác ñoä caøng nhanh thì tai hoïa caøng lôùn neân trong giai ñoaïn naøy ñoøi hoûi phaûi luoân luoân coù moät ñaïo sö beân caïnh haønh giaû. Caùc phaùp thuaät thöôøng naûy sinh trong thöïc haønh Thieàn ñònh saùng taïo, nhieàu haønh giaû bò phaùp thuaät meâ hoaëc bieán thaønh caùc phuø thuûy hay phaùp sö möu sinh baèng thi trieãn phaùp thuaät, tieáp tuïc troâi laên vaøo luaân hoài sinh töû vaø queân ñi muïc ñích cuoái cuøng laø Giaùc ngoä vaø Giaûi thoaùt. Vì nhöõng caùm doã cuûa thaàn löïc do tu taäp, haønh giaû Kim Cang Thöøa phaûi thöôøng xuyeân quaùn veà tính voâ thöôøng cuûa cuoäc soáng khoâng gì coøn laïi khi maø caùi cheát ñaõ ñeán keå caû thaàn thoâng, hoï seõ khoâng coù khaû naêng mang theo baát cöù taøi vaät gì maø hoï ñaõ tích luõy ñöôïc trong kieáp soáng hieän taïi, ôû giaây phuùt cuûa caùi cheát chæ coù moät kho baùu noäi taïi beân trong maø hoï coù theå mang theo sang beân kia cöûa töû laø taâm thöùc ñaõ ñöôïc tònh hoùa do thöïc haønh Phaät phaùp. Ñaây laø lyù do taïi sao trong moät kieáp taùi sinh gaëp ñöôïc Phaät phaùp laø voâ cuøng quí giaù thaät laø moät yù nghó troáng roãng neáu chuùng ta mong ñöôïc taùi sinh laøm ngöôøi trong kieáp soáng töông lai maø chuùng ta laïi khoâng söû duïng moät caùch höõu ích thaân xaùc cuûa ngöôøi chuùng ta ñang coù trong hieän taïi.

Haønh giaû Kim Cang Thöøa tröôùc heát phaûi coù moät thaân xaùc khoûe maïnh vaø beàn bæ nhö moät caùnh cung, moät heä thaàn kinh theùp vaø moät tinh thaàn vöõng chaõi. Ñieàu naøy chæ coù theå ñaït ñöôïc qua luyeän taäp Yoga Tantra. Ngoaøi boán thôøi Thieàn ñònh theo qui ñònh, caùc hoaøn caûnh beân ngoaøi cuõng ñöôïc coi nhö trôï duyeân cho haønh giaû.

• Khi aên thöïc phaåm hoï quaùn töôûng nhö böõa tieäc kim cöông.
• Khi nguû saâu hoï aùp duïng caùc huaán thò veà aùnh saùng thanh tònh.
• Khi nguû chaäp chôøn hoï aùp duïng caùc huaán thò veà giaác mô.
• Trong giaây phuùt cuûa caùi cheát vaø trong coõi trung aám töï nhieân thuaàn nhaát vaø coõi trung aám taùi sinh hay coøn goïi laø caùc Bardo, saùu Dharmas cuûa Naropa ñöôïc hoï thöïc hieän.

Trong thöïc teá, nhöõng ngöôøi coù khaû naêng sieâu vieät vaø nhöõng ngöôøi coù khaû naêng trung bình, khi hoï nhaän ñöôïc söï ñieåm ñaïo tröïc tieáp töø caùc ñaïi sö veà Kim Cang Thöøa, neáu nhö hoï khoâng maát ñi söï sieâng naêng vaø cheäch höôùng trong tu taäp, luoân an truï trong traïng thaùi Taâm Baûn Nhieân cuûa pheùp Thieàn Ñaïi Thuû Aán (Mahamudra) ñeàu coù khaû naêng ñaït ñöôïc söï Giaùc ngoä hoaøn toaøn, thôøi gian ñaéc ñaïo naøy phuï thuoäc vaøo caùc chuûng töû nghieäp löïc ñaõ bò laøm cho khoâ kieät do thöïc hieän caùc Phaùp moân Tònh Hoùa Kim Cang Quaùn Ñænh.

HEÄ THOÁNG MAÄT ÑIEÅN (TANTRAS) CUÛA TAÂY TAÏNG

Kim Cang Thöøa Taây Taïng coù hai heä phaùi :

-Heä phaùi Nyingma (Coå ñieån) vaø heä phaùi Sarma (Canh Taân). Hai heä phaùi naøy gioáng nhau veà baûn chaát, nhö bao goàm caùc phaàn tinh yeáu cuûa Tieåu thöøa vaø Ñaïi thöøa chæ khaùc nhau ôû söï phaân loaïi Maät Ñieån (Tantra) vaø caùch trình baøy lôøi daïy cuûa caùc ñaïo sö.

Söï khaùc nhau veà phaân loaïi Maät Ñieån

Heä phaùi Sarma phaân loaïi Maät Ñieån thaønh boán lôùp nhö sau :

-Kriya Tantra

-Charya Tantra

-Yoga Tantra

-Anutarayoga tantra

Heä phaùi Nyingma laïi phaân loaïi Maät ñieån thaønh saùu lôùp :

-Kriya Tantra

-Uppa Tantra

-Yoga Tantra

-Mahayoga Tantra

-Anuyoga Tantra

-Atiyoga Tantra

Söï gioáng nhau coát loõi :

Maëc duø coù söï khaùc nhau veà hình thöùc phaân loaïi, hai heä phaùi vaãn coù söï thoáng nhaát trong baûn chaát coát loõi, khoâng chæ trong 3 söï phaân lôùp ñaàu tieân gioáng nhau maø phaàn Anutarayoga Tantra cuûa heä phaùi Sarma laø söï chia nhoû laøm 3 lôùp sau cuûa heä phaùi Nyingma. Chuùng coøn thoáng nhaát ôû 3 luaän ñieåm sau :

-Maät ñieån theå hieän cho thuoäc tính cuûa cha nhaán maïnh veà Phöông Tieän Thieän Xaûo.

-Maät ñieån theå hieän cho thuoäc tính cuûa meï nhaán maïnh veà Trí Tueä Baùt Nhaõ.

-Maät ñieån theå hieän cho tính voâ phaân bieät nhò nguyeân nhaán maïnh veà söï keát hôïp giöõa Phöông Tieän Thieän Xaûo vaø Trí Tueä Baùt Nhaõ.

Toùm laïi Giaùo lyù cuûa Maät toâng khoâng coù gì ñi cheäch höôùng vôùi lôøi daïy cuûa Ñöùc Phaät, coù theå trong quaù trình thöïc haønh Maät toâng coù nhöõng ngöôøi rôi vaøo söï laàm laïc, nhöng ñoù khoâng phaûi laø loãi cuûa giaùo lyù. Nhöõng lyù do cô baûn cho söï rôi vaøo taø ñaïo cuûa nhöõng ngöôøi naøy, thöù nhaát laø khoâng coù ñaïo sö thöïc veà Maät Toâng truyeàn daïy, thöù hai laø hoïc khoâng löôïng söùc löïc vaø khaû naêng cuûa mình ñeå tu taäp moät phaùp moân ñoøi hoûi nhöõng thöû thaùch voâ cuøng gian khoå veà theå chaát vaø tinh thaàn. Baûn chaát cuûa Maät toâng ñöôïc truyeàn daïy bí maät theo loái khaåu truyeàn giöõa Thaày vaø Troø, vì vaäy khoâng theå theo caùc kinh saùch in aán ñeå tu taäp, kinh saùch chæ ñöôïc duøng ñeå tham khaûo sau khi ñaït ñöôïc söï Thieàn quaùn thaâm saâu, naém vöõng ñöôïc caùc yeáu lónh trong söû duïng Maät boä chuù vaø Maät boä aán, noù gioáng nhö moät thöôùc ño ñeå haønh giaû öôùc löôïng möùc ñoä dieäu duïng cuûa taâm sau khi ñaït ñöôïc moät vaøi keát quaû trong tu taäp.

Muïc ñích toái haäu cuûa Maät toâng laø qua caùc phöông phaùp thöïc haønh nhö ñaõ neâu trong Kim Cang Thöøa, ñaït cho ñöôïc caùi giaây phuùt thaàn dieäu cuûa söï Giaùc Ngoä maø Ñöùc Phaät ñaõ ñaït ñöôïc döôùi coäi Boà-Ñeà caùch ñaây 2544 naêm, caùi giaây phuùt ñaõ taïo neân söùc soáng cuûa toaøn boä Phaät phaùp.

(Noäi San Voâ Öu)

---

Trang MUÏC LUÏC
Trang chính