NHÖ VAÄY LAØ TÍN
TAÂM THANH
Ngöôøi xöa ñaõ coi troïng chöõ tín voâ cuøng vaø xem ñieàu naøy laø cuûa baùu cuûa quoác gia – "Tín giaû quoác gia chi baûo". Ñoái vôùi ñaïo Phaät khoâng nhöõng coi ñaây laø phaåm chaát, ñaïo-ñöùc, nhaân caùch cuûa moãi caù nhaân maø coøn naâng Tín leân thieän phaùp haøng ñaàu trong caùc thieän phaùp ñeå thaâm nhaäp vaøo bieån Phaät phaùp. Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc ñöùc Phaät vaïch ra cuï theå nhö sau : "Bieån Phaät phaùp thì meânh moâng nhöng coù ai Tín thì vaøo ñöôïc, ai coù trí thì vöôït qua ñöôïc".
Taïi sao thieän phaùp tín laïi coù taàm möùc khaù cao nhö vaäy ñoái vôùi keû caàu ñaïo? Kinh ñieån ñaõ giaûi thích khaù roõ, ôû ñaây möôïn lôøi phaân tích cuûa Duy thöùc hoïc ñeå laøm roõ vaán ñeà :"Tín thuoäc thieän taâm sôû, baûn tính cuûa Tín laø hieàn laønh laøm lôïi cho chuùng sanh, tuaân theo nhöõng ñieàu chaân thaät. Haønh ñoäng, taïo taùc cuûa Tín luoân luoân höôùng ñeán ñieàu thieän, ñoái trò laïi baát tín, nhaèm laøm cho taâm ñöôïc thanh tònh".
Nhö theá con ñöôøng ñi cuûa keû tín laø nhaèm laøm cho taâm ñöôïc thanh tònh. Coù ñöôïc taâm naøy thì lieàn töông öùng vôùi bieån thanh tònh Phaät phaùp maø haønh giaû höôùng ñeán ñeå tìm caàu.
Ngay töø buoåi ñaàu xaùc ñònh ñieàu naøy; duø cho caên cô cuûa chuùng sanh, nhaát laø ñoàng loaïi cuûa Ngaøi, coù cao thaáp, sai bieät theá naøo ñi nöõa thì thieän phaùp tín vaãn laø moät chuûng töû thieän maø kheùo khôi daäy thì chuùng sanh deã daøng ñeán vôùi Phaät phaùp. Ngaøi ñaõ vui möøng tuyeân thò lôøi sau:
Nay ta môû loái cam loà vò
Neáu keû coù Tín seõ vui möøng
ÔÛ trong loaøi ngöôøi maø thuyeát phaùp
Khoâng naõo loaïn ai maø thuyeát giaûng.
(Luaän Ñaïi Töù Ñoä)
Nhö vaäy vaán ñeà ñöôïc Ñöùc Phaät ñaët ra laø loaïi boû moïi phaøm truø suy dieãn, coá chaáp, meâ hoaëc… Taát caû caùc ñieàu naøy xaûy ra hoaøn toaøn sai vôùi tinh thaàn cuûa Tín. Ngaøi ñaõ noùi : "Phaùp cuûa Ta laø phaùp khoâng tranh chaáp". Cho neân söï thuyeát phaùp cuûa Ngaøi khoâng nhaèm naõo loaïn, ñieân ñaûo trong söï tranh chaáp, suy luaân quanh co maø nhaèm thaúng vaøo taâm thanh tònh kheùo tröïc tín kia ñeå mang laïi cho söï an vui, giaûi thoaùt, giaùc ngoä nhö "keû nghe nhìn thaúng nhö uoáng nöôùc". Taïi vöôøn Loäc Uyeån, ñaâu phaûi naêm anh em Kieàu Traàn Nhö laø khoâng chuû quan kieâu ngaïo, laø khoâng tranh chaáp, ñoá kî song taát caû ñeàu im baët tröôùc dieäu töôùng trang nghieâm giaûi thoaùt cuûa Phaät. Naêm vò ñaõ ñaët 5 traùi tim chaân thaønh cuûa mình leân dieäu töôùng ñoù vaø roài cam loà vò Töù dieäu ñeá töø Phaät thuyeát giaûng ñaõ nhanh choùng laøm cho caùc vò giaùc ngoä, chöùng quaû. Baùnh xe phaùp luaân vaän haønh vaø phaûi chaêng löïc taùc ñoäng ban ñaàu khoâng laø tín löïc ?
Ñaïo Phaät coi söï phaùt thieän taâm laø ñieàu cô baûn quan troïng ñeå caàu ñaïo Boà Ñeà. Cho neân, keû coù tín taâm chính laø keû bieåu loä ñöôïc ñieàu sô phaùt thieän taâm cuûa mình. Ñieàu naøy trong khuyeân phaùt Boà ñeà taâm, ngaøi Thaät Hieàn ñaõ tha thieát baøy toû nhö sau : "Toâi (ngaøi Thaät Hieàn) ñaõ töøng nghe cöûa chính yeáu ñeå nhaäp ñaïo thì söï phaùt thieän taâm laø ñöùng ñaàu, vieäc khaån caáp tu haønh thì laäp nguyeän ñöùng tröôùc. Nguyeän coù laäp thì chuùng sanh ñoä noåi, taâm coù phaùt thì Phaät ñaïo thaønh ñöôïc" (Luaät Sadi dòch giaûi taäp 1, trang 168, XB 1973 cuûa Thöôïng nhaân Thích Trí Quang).
Taâm phaùt, nguyeän laäp ñoù laø lyù töôûng muïc ñích, roõ raøng cuûa ngöôøi caàu ñaïo. Töø ngaøn xöa cho ñeán nay vaø maõi maõi veà sau, ñaïo Phaät toàn taïi phaùt trieån vöõng chaéc cuûa chính töø hai vaán ñeà ñoù. Tín taâm cuûa con ngöôøi luoân luoân phuø hôïp vôùi thöïc teá giaùo lyù cuûa ñaïo Phaät. Vaø caøng thaâm nhaäp saâu vaøo bieån Phaät phaùp nhaát ñònh keû tín môùi trôû thaønh keû Trí – Lòch söû chöùng tu trong voâ soá haøng ñeä töû cuûa Phaät ñaõ chöùng minh cho söï khaúng ñònh naøy.
Tuy nhieân, vaán ñeà ñaët ra laø, keû giaû tín coù ñeán ñöôïc vôùi ñaïo Phaät khoâng ? Vaãn coù, thôøi Phaät Ñeà Baø Ñaït Ña laø moät ví duï. Ñaõ laø baát tín thì thöôøng gaén lieàn vôùi haønh ñoäng phaù hoaïi – Truøng sö töû aên thòt sö töû – Song nhö treân ñaõ giaûi thích laáy tín ñoái trò laïi baát tín vaø bieän phaùp saâu saéc nhaát laø laáy söï "im laëng maø ñuoåi vaø traùnh xa". "Traùnh xa keû xaáu, thaân caän ñöôïc ngöôøi hieàn, toân kính baäc ñaùng kính, laø phöôùc ñöùc lôùn nhaát" (Kinh Phöôùc Ñöùc). Chính vì söï phöôùc ñöùc aáy maø Ñöùc Phaät thaúng thaén noùi ra ñieàu naøy: "Neáu ai khoâng coù tín thì ngöôøi aáy khoâng theå vaøo bieån Phaät phaùp ñöôïc, nhö caây khoâ khoâng theå sanh hoa traùi, ngöôøi aáy khoâng chöùng quaû sa moân, tuy caïo ñaàu, maëc aùo caø sa, ñoïc ñuû caùc loaïi kinh, kheùo vaán naïn, kheùo traû lôøi maø vôùi Phaät phaùp thì luoáng coâng chaúng ñöôïc gì" (Boà Taùt Long Thoï daãn lôøi Phaät daïy trong luaän Ñaïi trí ñoä).
Lôøi daïy tuy töø toán, nheï nhaøng song khoâng maát ñi tính nghieâm khaéc cuûa noù. Söï nghieâm khaéc naøy caàn thieát, laø ñuùng phaùp bôûi vì sinh maïng cuûa Phaät phaùp naèm trong sinh maïng tín taâm cuûa chuùng sanh – Ñaùnh maát ñi thieän phaùp naøy thì khoâng nhöõng töï huûy theå trong sa ñoïa, toäi loãi maø coøn laøm toån thöông ñeán Phaät phaùp, ñeán söï tröôøng toàn cuûa ñaïo Phaät.
Seõ khoâng coøn ngaïc nhieân khi lôøi môû ñaàu cuûa 12 boä kinh maø Ñöùc Phaät thuyeát giaûng ñeàu ghi "Toâi nghe nhö vaày". Vaø nhö vaäy chính laø hình töôùng cuûa Tín, cuûa Thieän, vaø cuûa Phaùp khoâng tranh chaáp.
Do hình töôùng ñaõ ñöôïc Ñöùc Phaät xaùc ñònh roõ nhö vaäy maø lôøi kinh laø suoái nguoàn cuûa söï an laïc, giaûi-thoaùt vaø roài ñaïo Phaät trôû thaønh gaàn guõi, gaén boù vôùi chuùng sanh treân suoát caû hai chieàu thôøi gian vaø khoâng gian.
(Noäi San Voâ Öu)
Trang MUÏC LUÏC
Trang chính