GIÔÙI LUAÄT PHAÄT,
BÖÔÙC CHUYEÅN ÑOÅI PHAØM TAÊNG
PHÖÔÙC THAÉNG
Heïn gaëp nhau, laïi gaëp nhau trong röøng, anh thôï caïo, caïo toùc cho nhaø vua vaø 6 Hoaøng thaân maø phaùt run. Nhìn nhöõng trang phuïc quyù giaù treo luûng laúng treân caây, anh thôï cao giöït mình…. Anh ta töï caïo toùc roài voäi ñöoåi kòp 7 Hoaøng toäc. Ngöôøi cuøng ñinh aáy ñöôïc Ñöùc Phaät nhaän cho xuaát gia tröôùc roài môùi ñeán löôït vua Baït Ñeà… Con ngöôøi aáy, sau khi ñöôïc Ñöùc Phaät Nieát Baøn ñaõ chuû trì vieäc kieát taäp Luaät taïng taïi thaønh Vöông Xaù; Toân giaû Öu Baø Lay, moät boä nhôù ñaëc saéc… Luaät Phaät laø ñeå cho ngöôøi xuaát gia haønh trì nhöng ngöôøi xuaát gia laø ngöôøi cuûa gia ñình, cuûa xaõ hoäi, töø giaõ ngöôøi thaân, caïo boû raâu toùc ñi tu. Nhö vaäy laø töø phaøm leân Phaøm Taêng roài leân Thaùnh Taêng, con ñöôøng thoâng thöôøng laø vaäy. Boä Luaät Phaät ñuùc keát quaù trình chuyeån ñoài naøy thaønh khuoân möïc cho söï giaûi thoaùt ñöôïc xaây döïng töø moät thöïc teá cuûa loøng tham, saân, si, aùi, duïc vaø söï oâ nhieãm cuûa noù. Cho neân "Söï phaøm" trong ñôøi soáng Phaøm Taêng noùi leân ñaày ñuû baûn chaát cuûa aùc phaùp, laøm thaønh duyeân khôûi cuûa caùc giôùi ñieàu vaø haønh trì chuaån möïc caùc giôùi ñieàu naøy thì töø ñoù noùi leân ñöôïc "Lyù phaøm" cuûa thaân phaïm haïnh an aån trong lyù giaûi thoaùt. Coù bao nhieâu giôùi ñieàu quy ñònh thì coù dö hôn baáy nhieâu caâu chuyeän thaät xaûy ra cho duø söï thaät aáy nhö theá naøo cuõng khoâng che giaáu. Trích ra vaøi neùt ñaëc tröng cuûa "Söï Phaøm" trong boä Luaät Nguõ Phaàn (LNP) ñeå thaáy khía caïnh taâm lyù cuûa tham, saân, si, aùi duïc, trong tieán trình ñi leân Thieän vi dieäu, caàn phaûi saùng suoát, caûnh giaùc cao ñoä, chaän ñöùng moïi ngoõ ngaùch cuûa toäi loãi, luoân luoân coù con ñöôøng taét laø söï laäp laïi taøi tình caùc ñieàu aùc. Chaám döùt ñöôïc söï laäp laïi naøy thì seõ ñöôïc an vui trong söï chuyeån ñoåi cuûa haønh giaû.
* Baûng caám cuûa vò Thaày daãn ñöôøng
Töø vöôøn Loäc Uyeån ñeán thaønh Vöông Xaù, chæ trong moät khoaûng thôøi gian ngaén, ñöùc Phaät ñoä ñöôïc 1402 vò Tyø kheo, trong ñoù coù 152 vò A la haùn ñaõ leân ñöôøng du hoùa, töø con soá ban ñaàu naøy cho thaáy söï phaùt trieån Taêng ñoaøn suoát thôøi Phaät taïi theá lôùn laém. Khoâng phaûi khoâng coù nghó ñeán bieän phaùp nhaèm ngaên chaän oâ nhieãm phaùt sinh trong Taêng song Ñöùc Phaät baûo Xaù lôïi Phaát chöa ñuùng luùc, vì :"Trong chuùng ta chöa coù ai yû mình ña vaên, chöa heà coù ngöôøi hieän thaàn tuùc laøm cho Trôøi, ngöôøi thaáy sôû ñaéc tri thöùc aáy. Vì vaäy, khoâng phaùt sinh laäu hoaëc "(LNP, baûn dòch cuûa Ngaøi Thích Ñoång Minh)
Lyù do naøy ñaõ giöõ vöõng ñöôïc 12 naêm. Phaûi chaêng con soá coù yù nghóa Duyeân khôûi? Vaø haønh giaû naøo laàm laãn cuoán theo söï ñaûo loän cuûa nguõ uaån thì lieàn rôi vaøo voâ minh. Trong Taêng, ngöôøi ñaàu tieân bò thoái hoùa ñoù laø Tu Ñeà Na. Ñöùc Phaät quôû traùch oâng ta nhö theá naøy :"OÂng laø ngöôøi ngu si laøm ñieàu baát thieän chaúng tònh haïnh, chaúng phaûi Sa moân …OÂng laø ngöôøi ñaàu tieân môû cöûa laäu hoaëc, laøm ñieàu aùc naøy. Ma Ba Tuaàn thöôøng doø xeùt moïi loãi laàm cuûa caùc Tyø kheo, nay oâng môû cho hoï moät con ñöôøng taét xoâ ngaõ côø phaùp, xaây döïng ngoïn côø ñaàu cho ma… Vieäc aùc oâng ñaõ phaïm vónh vieãn troâi laên trong ñöôøng sinh töû, hoaøn toaøn khoâng theå nuoâi caùc phaùp laønh" (Sñd, Giôùi thöù nhaát Ba La Di). Lôøi caûnh baùo nghieâm khaéc naøy, treân töøng chaëng ñöôøng taét, ñöôïc döïng neân laøm söï chæ daãn caám ñi cuûa vò Thaày daãn ñöôøng toát nhaát cho nhöõng ai muoán traùnh hieåm nguy. Chính vì theá maø suoát lòch söû truyeàn baù Ñaïo Phaät, thôøi naøo cuõng coù Thaùnh Taêng vaø söï toàn taïi laâu daøi cuûa Phaät Phaùp cuõng naèm ngay trong yù nghóa naøy.
* Söï phaøm, vaøi neùt ñaëc tröng
Chuyeän aùi duïc laø chuyeän thöôøng tình cuûa theá gian nhöng trôû thaønh chuyeän caám kî cuûa nhöõng keû xuaát gia. Nhöng khoâng phaûi keû xuaát gia naøo, nhaát laø sau bieán coá Tu Ñeà Na, hoaøn toaøn coù ñuû taâm thanh tònh ñeå töø boû haún "moät nöûa" coøn thieáu maø theá gian phaûi ñi tìm. Töø phaøm leân phaøm Taêng laø caû vaán ñeà phaûi ñaáu tranh vôùi thaân nguõ uaån. Söï thieàn quaùn thaáp hôn con "ma" ñaûo loän cuûa nguõ uaån thì söï thieâu ñoát cuûa löûa duïc khoù beà daäp taét. Ngoïn löûa naøy theå hieän roõ neùt nôi Phaøm Taêng Öu Ñaø Di. "Thoï uaån" nôi oâng "chaùy boûng", ñaûo loän xoay tít oâng nhieàu voøng, löïc "ma" caùm doã leân ñænh ñieåm, oâng ñaët tay rôø leân "moät nöûa" maø oâng phaûi traùnh xa. Nghóa xaáu cuûa theá gian ñöôïc giaûi thích, ngöôøi nöõ aáy daïy cho oâng moät baøi hoïc :"Xöa nay choã naøy laø nôi an oån, nay ngöôïc laïi thaønh choã ñaùng gheâ sôï, löûa boác chaùy trong nöôùc chöa ñuû saùnh ñieàu quaùi gôû naøy"(Sñd,q.2 Giôùi thöù 2 Phaùp Taêng Taøn). Vaâng, baøi hoïc naøy khoâng rieâng gì cho Phaøm Taêng Öu Ñaø Di. Haõy ngaàm nghó maø xem.
Cuõng vôùi ngoïn löûa aáy, Phaøm Ny Thaâu La Nan Ñaø noùi vôùi ngöôøi "baïn" Thi Lôïi Baït khi oâng naøy ñem taùo khoâ veà cho "naøng". Thaâu La Nan Ñaø baûo vôùi "moät nöûa" thieáu kia raèng : "Ngöôøi naøo caùi Taâm bò raøng buoäc nôi choã khoâng theå haønh duïc ñöôïc thì tinh thaàn bò teo laïi nhö traùi taùo naøy" (Sñd, q.11 giôùi Ba La Di Ni). Söï teo toùp naøy khoâng rieâng gì cho "ni" Thaâu La Nan Ñaø… ñieàu quí cuûa hai vò : Ca Löu vaø Thaâu La Nan Ñaø ñaõ döøng laïi ñuùng luùc, tinh taán trong giôùi luaät ñaõ naâng mình leân ñòa vò Thaùnh Taêng.
Ñôøi soáng cuûa Taêng laø ñôøi soáng thieåu duïc, tri tuùc, sôû höõu caù nhaân laø 3y, moät baùt vaø moät vaøi tö cuï naèm ngoài, ñaõy, khaên, kim, chæ… nhu caàu vaät chaát ngheøo nhaát traàn gian. AÁy vaäy xoay quanh nhöõng giôùi haïn naøy vaãn hieän leân caùi tham, saân, si trong ñôøi soáng phaøm Taêng. Caùi kyø laï cuûa cuoäc ñôøi ai cuõng coù maùu tham nhöng khoâng thích ngöôøi khaùc tham duø laø aân nhaân ñi nöõa. Tyø Kheo Baït Nan Ñaø laø choã aân nhaân cuûa cö só. Chính vì söï lôïi duïng aân nghóa naøy maø Baït Nan Ñaø ñaõ bieán aân thaønh oaùn. Cö só maéng : "oâng naøy (Baït Nan Ñaø) tham lam quaù, laøm sao cung caáp noåi, laøm sao thoûa maõn noåi. Tuy yeâu caàu hieäp thaønh moät caùi (y) song so vôùi choã phaùt taâm chuùng toâi ñaõ taêng gaáp 5,6 laàn roài. AÁy theá maø vaãn khoâng thoûa loøng. Keû aùc naøy, khoâng ñuû toàn taïi, töø nay khoâng cho ñeán ñaây nöõa"(Sñd, q.4 giôùi thöù 8 Ny Taùt kyø Ba daät ñeà). Laïi moät baøi hoïc giaûi thoaùt khoâng rieâng gì cho Luïc quaàn Tyø Kheo.
Nuoâi döôõng 3 ñoäc thì phaùp laønh daàn daàn bò huûy hoaïi, loøng töø khoâng coøn ñaát ñeå maø sinh tröôûng. Aùc taâm, muø quaùng, ích kyû, boûn xeûn… trôû thaønh baïn ñoàng haønh vôùi tham, saân, si. Töôûng ñieàu naøy khoâng xaûy ra trong phaøm Taêng ö ? Coù ñaáy, chuyeän trong luaät ghi : Luïc quaàn ñeán sö só xin tô taèm ñeå deät laøm ngoïa cuï… Cö só ñang baän vieäc nhöng vaãn gaùc laïi, naáu keùn tröôùc maët Tyø Kheo. Tieáng nhoäng khua ñoäng coá troài leân, keùn noåi. Tyø kheo baûo cö só nhaän noù xuoáng nöôùc soâi. Cö só böïc mình maéng : "Thaày thöôøng noùi khoâng saùt sanh, nay baûo ngöôøi saùt sanh, khoâng haïnh sa moân, phaù phaùp sa moân" (Sñd, q.15, giôùi 20 Ny Taùt Kyø). Caûm ôn cö só ñaõ naëng lôøi ñeå cho söïï "giaûi thoaùt" ñôøi ñôøi nhôù ghi.
Coù leõ khoâng ai ñaùnh giaù chính xaùc. Luïc quaàn baèng Luïc quaàn. Nhöõng keû laém taøi, nhieàu taät aáy laø truøm nhöõng caâu chuyeän vöøa daïi, vöøa ngu, vöøa dôû dôû öông öông vöøa leùm lænh khoân ngoan, quyû quyeät…. Song raát thaúng thaén, gheùt giaû nhaân giaû nghóa: ngaøy aáy coù boïn cö só ñeán truù xöù cuûa Tyø Kheo Ca löu Ñaø Di tìm quaï ñeå baén, ñaøm ñaïo vôùi Ca Löu…. Tröôùc khi troå taøi baén quaï cho boïn cö só xem. Ca Löu baùo vôùi cö só : loaøi quaï coù 10 ñaëc ñieåm ñaùng gheùt : "Boûn xeûn, tham lam, sung söùc, chòu nhuïc, xaáu xí, khoâng töø bi, aûo voïng, khoâng heà bieát ñuû, chöùa ñeã, öa queân". OÂng ta laïi keát luaän : Tyø Kheo teä aùc coù ñuû 10 ñaëc ñieåm naøy (Sñd, q.8, giôùi thöù 5 Phaùp xaû ñoaï). Caùi ñoäc ñòa cuûa Luïc quaàn, haù ñaâu khoâng phaûi laø lôøi giaùo giôùi ? Laø thöôùc ño treân töøng naác thang giaûi thoaùt ?
Ñaõ bieát bao nhieâu laàn Luïc quaàn laéng nghe söï quôû traùch "ngu si" cuûa Ñöùc Phaät. Ñaønh raèng loøng thöông cuûa Ñöùc Phaät laø bình ñaúng song trong choã vi dieäu nhaát loøng thöông cuûa Ngaøi vaãn daønh cho Luïc quaàn nhieàu hôn. Ñieàu naøy ñöôïc tìm thaáy trong lôøi daïy cuûa Ngaøi : "Naøy Muïc Lieân ! Giôùi cuûa Nhö Lai thanh tònh, khoâng coù sieãm phuùc, ñaâu noùi lôøi baát thieän, choã thaáy, choã bieát thanh tònh, ñieàu noùi ra nhö phaùp, keû trí chaáp nhaän tin theo, khoâng caàn ñeä töû huøa theo che giaáu vaø khen ngôïi".
Giôùi Luaät Phaät laø neàn taûng thieän ñeå chuyeån ñoåi phaøm Taêng laø nhö vaäy.
(Noäi san Voâ Öu)
Trang MUÏC LUÏC
Trang chính