THIEÀN ÑÒNH TRONG ÑÔØI SOÁNG HAØNG NGAØY
THÍCH PHÖÔÙC ÑAÏT
Ngaøy nay Thieàn ñònh khoâng nhöõng ñöôïc bieát bôûi caùc Thieàn sö chöùng ngoä qua nhöõng coâng aùn bieät truyeàn "dó taâm truyeàn taâm", maø noù coøn thöïc söï ñi saâu vaøo ñôøi soáng tu taäp noäi taâm cuûa moãi ngöôøi. Baèng chöùng laø qua caùc khoùa tu taäp Thieàn ñònh ngaén ngaøy, daøi ngaøy daønh cho chö Taêng Ni, Phaät töû ñöôïc toå chöùc khaép nôi töø caùc thieàn ñöôøng, tu vieän, tònh thaát ôû trong vaø ngoaøi nöôùc. Theo daáu chaân ñoù, neáp soáng haønh Thieàn ñaõ ñi vaøo caùc moâi tröôøng soáng vaø laøm vieäc ôû moïi luùc, moïi nôi töø gia ñình ñeán coâng sôû, hay treân caùc neûo ñöôøng maø ngöôøi ta muoán höôùng ñeán. Ñaây thöïc söï nhö trôû veà neáp soáng tu taäp Thieàn ñònh ñeå chuyeån hoùa taâm thöùc, nhaèm ñem laïi söï bình an noäi taïi nhö Ñöùc Phaät töøng daïy :
"Ñeä töû Gotama
Luoân luoân töï tænh giaùc
Khoâng luaän ngaøy hay ñeâm
YÙ vui tu thieàn ñònh"
(Phaùp Cuù 301)
Thaät vaäy, trong bieån ñôøi meânh moâng, thieàn ñònh thöïc söï trôû thaønh con ñöôøng trôû veà nöông töïa chính mình vaø nöông töïa phaùp, tònh hoaù taâm thöùc, dieät tröø saàu bi khoå öu naõo, laø con ñöôøng ñeå ñeán an laïc, Nieát baøn. Taïi ñaây, taát caû nhöõng vaán ñeà nan giaûi phöùc taïp cuûa cuoäc soáng bình nhaät seõ ñöôïc giaûi quyeát trieät ñeå khi con ngöôøi bieát thöïc taäp ñôøi soáng thöïc haønh Thieàn ñònh. Dó nhieân baïn phaûi bieát ñieàu chænh taâm thöùc nhö theá naøo ñoù ñeå taâm ñöôïc tónh laëng, nhö maët nöôùc hoà thu, ñeå quaùn saùt ñoái töôïng dieãn ra nhö thaät laø chính noù. Coù nhö vaäy, baïn môùi coù theå böôùc ra ngoaøi vuøng taâm lyù roái loaïn cuûa nhöõng ñònh kieán sai laàm, tö duy voõ ñoaùn, nhöõng taùc nhaân beân ngoaøi thöôøng xuyeân kích ñoäng vaø quaáy nhieãu taâm thöùc. Chính söï thöïc taäp laøm cho taâm tónh laëng moät caùch ñeàu ñaën ôû moïi luùc moïi nôi ñaõ goùp phaàn laøm laéng ñoïng vaø taåy röûa moïi daáu veát nhô, taïo neân söï bình laëng cuûa taâm hoàn.
Haún baïn cuõng bieát caâu chuyeän ngaøi Trieäu Chaâu röûa baùt trong giai thoaïi Thieàn maø "Voâ Moân Quan" ghi nhaän. Moät vò Taêng hoûi Trieäu Chaâu :
"Toâi môùi vaøo chuøa, xin Ngaøi chæ daïy".
Sö hoûi :"Aên chaùo chöa?"
Taêng ñaùp :"Aên chaùo roài".
Sö noùi : "Röûa baùt ñi!"
OÂng Taêng lieàn ngoä.
Thieàn ñònh coù maët ngay trong ñôøi soáng sinh hoaït haøng ngaøy. Baïn phaûi vôõ ra raèng khoâng chæ ôû choán thuyeàn laâm ñaïi chuùng, hay nôi coâ lieâu vaéng veû môùi chöùng ngoä yeáu chæ cuûa Thieàn, maø thaäm chí ngay caû trong caùc vieäc voâ cuøng giaûn dò nhö aên chaùo, röûa baùt, queùt nhaø, gaùnh nöôùc, böûa cuûi …. neáu giöõ taâm tónh laëng, chaùnh nieäm tænh giaùc thì cuõng hoäi nhaäp vaøo con ñöôøng Thieàn ñònh. Ñieàu naøy ñöôïc Ñöùc Phaät minh chöùng trong nhieàu kinh Nikaøya raèng : khi baát cöù haønh giaû naøo bieát nhieáp taâm chaùnh nieäm tænh giaùc trong boán oai nghi haønh xöù thì cuõng ñi vaøo con ñöôøng Thieàn ñònh. Coù theå söï ngoä cuûa vò Taêng ôû ñaây laø söï giaùc tænh caàn coù trong ñôøi soáng sinh hoaït haøng ngaøy, duø ôû ñaâu vaø laøm gì cuõng thöïc hieän chaùnh nieäm tænh giaùc ñeå ñi saâu vaøo con ñöôøng Thieàn ñònh.
Vôùi chaùnh nieäm tænh giaùc thöôøng xuyeân coù maët thì taâm thöùc ñöôïc laéng ñoïng. Ñoù laø phöông caùch ñeå taåy saïch caùc haït gioáng chaát chöùa söï nhieãm oâ, thu goùp toaøn boä naêng löïc nhaèm ñaït ñeán söï tónh laëng saùng taïo, lieãu ñaït. Dó nhieân moät caùi taâm thöùc trong saùng nhö theá seõ vaän haønh theo moät chieàu höôùng môùi taïo ra moät loaït chuoãi haønh ñoäng, lôøi noùi, yù nghó toát laønh.
Thaät laø voâ ích vaø chaúng hyû laïc gì khi böôùc vaøo ñôøi soáng noäi taâm, ôû ñoù khoâng coù söï bình an noäi taïi ñeå quaùn saùt, thaåm thaáu chaân lyù. Caàn coù neáp soáng haønh Thieàn thöôøng xuyeân môùi coù theå chuyeån hoùa caùc haït gioáng phieàn naõo coøn chaát chöùa trong taâm thöùc. Nhö moät taám göông trong suoát phaûn chieáu moïi ñoái töôïng khi ñöôïc soi roïi vaøo maø khoâng heà dính moät chuùt maûy may buïi traàn, cuõng vaäy, baïn phaûi thöôøng xuyeân quaùt saùt söï vaän haønh cuûa taâm trong chieàu höôùng thanh tònh, taùch ly vaø huyû dieät nhöõng taùc nhaân gaây nhieãu loaïn taâm thöùc, töø ñoù taâm thöùc ñöôïc khai phoùng vaø thoaùt ra khoûi lôùp söông muø aûo giaùc giöõa caùi ngaõ vaø chaân lyù.
Trong kinh Giaùo giôùi La Haàu La, Ñöùc Phaät ñaõ khuyeân daïy toân giaû La Haàu La caàn phaûi phaûn tænh vaø phaûn tænh nhieàu laàn ñeå ñieàu chænh taâm thöùc tröôùc khi laøm, ñang laøm vaø sau khi laøm, ngoõ haàu thieát laäp söï vaän haønh taâm thöùc ñuùng vôùi hieäu quaû toát laønh xaûy ra maø khoâng heà coù söï lo aâu sôï haõi. Ñaây chính laø phöông phaùp tònh hoùa ba nghieäp, duø baïn ôû ñaâu, laøm gì, luùc naøo cuõng coù theå thöïc haønh.
Laïi nöõa, ñi vaøo Thieàn ñònh laø ñi vaøo con ñöôøng ñình chæ söï xung ñoät cuûa caùc maâu thuaãn noäi taïi, taïi ñoù caùi ngaõ khoâng coøn coù cô hoäi ñeå len loûi khaép nôi. Nhö La Haàu La, sau khi phaûn tænh nhieàu laàn veà ba nghieäp tröôùc, ñang, sau khi laøm thì moïi haït gioáng baát thieän ñaõ vôõ tan khoâng coøn maàm moáng ñeå ñaâm choài. Cuõng theá, vôùi moät taâm tónh laëng giaùc tænh, baïn seõ coù söï caân baèng noäi taïi, moät traïng thaùi taâm lyù thoaûi maùi vaø hoaøn toaøn töï do.
Vaán ñeà ñaùng noùi maø baïn caàn phaûi löu taâm laø chuùng ta ñang tieáp caän moät ñôøi soáng trong xu höôùng toaøn caàu hoùa. Naêng löïc taâm thöùc bò chi phoái vaø deã ngaït thôû tröôùc söï bieán chuyeån, bieán ñoäng khoâng ngöøng. Moïi taâm lyù dao ñoäng ñeàu xuaát phaùt töø söï voäi vaøng, noân noùng vôùi nhöõng keát luaän khoâng vöõng vaøng, thaäm chí ñöa ñeán quyeát ñònh voõ ñoaùn chuû quan daãn ñeán haäu quaû sai laïc traàm troïng cho chính mình vaø ngöôøi khaùc. Baïn seõ khoâng deã daøng kieåm soaùr taâm thöùc, laøm chuû töï thaân tröôùc nhöõng ham muoán thöôøng xuyeân vaây haõm. Trong nhöõng tröôøng hôïp hoaøn caûnh nhö vaäy, baïn caàn phaûi tónh taâm, ñieàu chænh taâm thöùc ñeán möùc ñoä giaûm thieåu trieät ñeå. Cuoái cuøng, chính baïn laø ngöôøi keát thuùc cuûa moät quaù trình vaän haønh taâm khoâng coøn coù söï phaân bieät giöõa söï yeâu thích ñieàu naøy hay khoâng thích ñieàu kia. Ñaây chính laø maûnh ñaát ñöôïc toâ ñaép theâm phuø sa laøm taâm thöùc hoaù hieän nhöõng caùnh ñoàng ngaùt thôm muøi höông luùa môùi. Baïn seõ vöôn ñeán taàm töï do khi böôùc ra ngoaøi vuøng kieåm soaùt cuûa söï troùi buoäc aên saâu trong tieàm thöùc. Chính söï quaùn saùt ñoù môùi taïo ra caùi nhìn thaáy roõ hôn veà baûn chaát caùc phaùp. Thaät laø haïnh phuùc khi baïn nhaän ra raèng baûn chaát cuûa taâm voán linh dieäu voâ cuøng. Cuoäc soáng seõ toát ñeïp hôn khi töï thaân khaùm phaù ra nhöõng ñieàu môùi meû ñaày saùng taïo. Noù khoâng chæ laøm tan ñi noãi lo aâu, caêng thaúng trong ñôøi soáng haøng ngaøy thöôøng ñem ñeán, maø coøn taïo ra söï dòu ngoït cuûa taâm thöùc tónh laëng. Thieàn ñònh laø chìa khoùa vaïn naêng hoùa giaûi nhöõng böùc xuùc trong taâm vaø beân ngoaøi ñôøi thöôøng. Roõ raøng Thieàn ñònh goùp phaàn thuùc ñaåy nguoàn soáng theâm xanh töôi, ñöa neáp soáng vaên hoùa öùng xöû leân ñænh cao nhaát trong caùc moái quan heä giöõa con ngöôøi vaø con ngöôøi, vaø giöõa con ngöôøi vôùi thieân nhieân, hay roäng ra laø chuùng sanh ñöôïc tieáp caän moâi tröôøng soáng an laønh.
Töø ñoù, nguoàn hyû laïc ñöôïc tuoân chaûy vaøo ñôøi soáng vaø töï thaân kinh nghieäm soáng moãi ngöôøi ñaït ñöôïc. Chính söï tuøy hyû seõ taïo ra voøng tay noái keát khoâng coøn söï ñoái ñaõi, giaän hôøn, ganh tî maø chæ coøn söï yeâu thöông vaø toân kính moïi ngöôøi vaø moïi loaøi vaät. Moät thaùi ñoä soáng ñaày traùch nhieäm caù nhaân vaø söï chia seû laøm cho baïn saün saøng duõng maõnh giaùp maët taát caû moïi ngöôøi moïi tình huoáng xaûy ra moïi nôi.
Daáu aán taâm linh ghi nhaän nhöõng keát quaû nghieäp laønh maø baát cöù ai cuõng coù theå ñaït ñöôïc, ôû ñoù khoâng coøn söï heä luïy hay troùi buoäc naøo cuûa khaùt aùi vaø chaáp thuû.
Theá neân, vaán ñeà duy nhaát vaø coù tính khaû thi nhaát trong böôùc ñaàu hoäi nhaäp Thieàn ñònh laø taâm tónh laëng ñeå môû roäng ñoùn nhaän moät nguoàn soáng yeâu thöông ñaày hieåu bieát. Moãi böôùc ñi Thieàn ñònh trong ñôøi soáng haøng ngaøy, töø vieäc sinh hoaït ñôn giaûn nhaát nhö aên maëc, nguû nghæ cho ñeán vieäc lôùn nhaát cuûa moät ñôøi ngöôøi ñeàu ñaït ñöôïc haïnh phuùc toái thöôïng. Noù khoâng chæ coù giaù trò ñöôïc thieát laäp ôû ñôøi soáng hieän taïi maø coøn coù theå xoaù tan daáu veát ñen xì töø trong quaù khöù soùt laïi, döï phaàn baùo hieäu keát quaû toát ñeïp cho töông lai.
Vôùi neáp soáng haønh Thieàn nhö vaäy, taát nhieân haïnh phuùc seõ coù maët maø baát cöù ai ñi vaøo con ñöôøng naøy cuõng ñeàu ñöôïc laõnh hoäi. Phaät giaùo xaây döïng haïnh phuùc baèng taát caû nieàm tin nhaän chaân söï thaät khoå ñau vaø ñoaïn taän khoå ñau. Neáp soáng Thieàn ñònh laø neáp soáng coù giaù trò thieát thöïc hieän taïi, ñeán ñeå maø thaáy. Coát loõi cuûa moät ñôøi soáng haïnh phuùc noù coù maët ngay trong ñôøi soáng bình nhaät khi moät taâm thöùc coù nhaân caùch hoaøn myõ, taâm hoàn trang traûi loøng töø ñoái vôùi moïi loaøi, khoái oùc ñöôïc soi roïi baèng trí tueä voâ bieân.
(Nguyeät san Giaùc Ngoä soá 57/2000)
Trang MUÏC LUÏC
Trang
chính