conduong-4.jpg - 40.2 K

 

IV. Buoâng thaân.

Trong thôøi gian haønh-giaû trì tuïng Kim-Cang kinh, ngoaøi hai thôøi sôùm khuya chuoâng moõ, coøn coù theå laáy baát cöù moät caâu noùi naøo cuûa Phaät hoaëc cuûa Ngaøi Khoâng-Sanh trong kinh maø mình caûm thaáy hay nhöng khoâng keùm phaàn khuùc maéc, nhö :

duøng laøm thoaïi ñaàu, coâng aùn maø tham hoûi.
Ngoaøi luùc haønh trì kinh keä, haønh-giaû neân töï tham hoûi moät trong nhöõng caâu töông töï nhö vaäy chöùa ñöïng trong kinh; töï taâm cöù hoûi ngaøy, hoûi ñeâm, hoûi cho ñeán trí cuøn, thöùc kieät, chaúng keå thaân mình seõ ra sao; ñoàng thôøi gaït boû, chaúng caàn quan taâm gì ñeán nhöõng söï deøm pha, nhaïo baùng, cheâ traùch cuûa ngöôøi khaùc (neáu mình töï thaáy coøn coù thöùc yù phaân bieät) , cöù quyeát taâm quyeát chí moät hình moät boùng, töï noã löïc xoâng leân maø hoûi.
Coâng vieäc chính cuûa mình baây giôø laø chæ chaêm baúm coät buoäc taâm yù mình vaøo moãi moät ñoái töôïng maø mình ñang tham hoûi ñoù, khoâng rôøi lìa khoûi noù, nhö meøo rình chuoät ñeå hoøng ñaäp tan, phaù vôõ, loät voû caùi cuïc nghi tình ñoù. Neáu ngöôøi naøo töï thaân kham noåi vieäc naøy trong choã thaønh kyø taâm, thaønh kyøø yù, cuõng coù nghóa laø duõng maõnh buoâng thaân maø khoâng töï doái loøng, thì cuõng coù luùc khoái nghi töï beå naùt, töï chaùy tieâu, töï vuïn vôõ; cuõng chính laø beå naùt voâ minh cuûa töï thaân, chôn taâm töï nhieân hieån loä, cuõng laø ngay ñoù maët thaät xöa nay cuûa mình, cuõng laø töï Phaät hieän tieàn.
Moät khi voâ minh ñaõ trieät tieâu, chôn taâm töï hieån loä, töùc toû ngoä töï taùnh thì haønh giaû töï thaáu suoát toaøn boä caùc "coâng aùn Thieàn" trong kinh, töùc nhöõng lôøi Phaät daïy maø tröôùc ñaây haønh giaû coøn coù ñieàu ngôø, khoù tin, khoù hieåu, thì baây giôø môùi bieát chuùng ñeàu laø nhöõng lôøi chôn thaät, khoâng hö,khoâng doái maø Phaät ñaõ taïm möôïn duøng ñeå chæ veõ töø huyeãn caûnh maø nhaän ra chôn taâm. Cuõng ngay ñoù haønh giaû töï coù choã thaáy bieát caùch roõ raøng raèng, nhöõng lôøi naøy cuõng chæ laø phöông tieän giaû laäp nhöng hy-höõu, vi dieäu maø chæ coù trí Phaät môùi coù theå quyeàn bieán ñöôïc maø thoâi. Cho neân coù theå noùi raèng, trí hueä Kim-Cang thaät laø thaäâm dieäu, thaät laø hy höõu, khoâng theå nghó baøn vaäy.
Ñeán luùc ñoù môùi thaáy raèng, trong kinh Phaät ñaõ chæ thaúng, noùi thaúng moät caùch quaù roõ raøng, maø do tröôùc ñaây chuùng ta ñang trong meâ neân khoâng theå töï khaùm phaù; do voïng thöùc meâ môø, ñieân ñaûo, neân töï taâm troùi buoäc, chaáp tröôùc nôi hình-töôùng hö huyeãn trong caùi thaáy bieát cuûa voâ minh, neân töï chuùng ta chaúng theå toû roõ ñöôïc "Phaät thaät", cuõng laø maët muõi xöa nay cuûa chính mình. Trong kinh Kim-Cang, coù ñoaïn gaàn nhö Phaät daïy chuùng ta haõy töï ñaäp beå naùt caùi oâng Phaät trong taâm trí, trong yù töôûng cuûa moãi ngöôøi, cuõng chaúng khaùc naøo phaù vôõ caùi taâm chaáp ngaõ, thì ngay ñoù aét roõ "Phaät Thaät" cuõng nhö ngay ñoù töï roõ "Thaät Ta" cuûa chính mình, ñoàng moät vôùi phaùp giôùi taùnh nhö Phaät khoâng khaùc, maø chaúng coøn caàn coù tu, coù chöùng. Bôõi moät khi ñaõ toû roõ Phaät taùnh, töï soáng moät "chaân thaät" vôùi chính noù thì coøn noùi gì tu, gì chöùng nöõa. Bôõi ai tu, ai chöùng ñaây; coøn tu caùi gì vaø coøn chöùng caùi gì trong caùi thaät höõu roång rang, thanh tònh, baát bieán, voâ ñoái ñaõi, cuøng laø "moät" vôùi chôn taâm. Soáng chaân-thaät trong noù, cuõng laø soáng troïn moät trong chaùnh nieäm, cuõng laø khoâng khôûi moät voïng nieäm troùi buoäc naøo vôùi traàn lao nhôn quaû hö huyeãn kia, töùc laø chôn-tu roài ñaáy thoâi.
Baèng coù ngöôøi cöù oâm, cöù coät Phaät vaø Phaùp cuûa Ngaøi baèng caùi taâm huyeãn sanh, huyeãn dieät maø khoâng töï bieát, laïi coøn töï haøo veà caùi bieát thoâng kim, baùc coå, laøu kinh thuoäc ñieån cuûa theá trí bieän thoâng, töùc cuõng laø töï nuoâi lôùn voâ-minh, troùi buoäc vôùi nhôn quaû thì bieát ñeán bao giôø môùi roõ ñöôïc töï Phaät ñaây ?
Vôùi söï vi dieäu khoâng theå nghó baøn cuûa Baùt-nhaõ Kim-Cang, ta chæ coù theå thaáu toû leõ ñaïo khi khoâng coù tai ñeå maø nghe nhöng vaãn nghe, khoâng coù maét ñeå maø thaáy, nhöng vaãn thaáy roõ raøng, thaân chaúng bieát ñaët ôû choã naøo, cuõng chaúng coù choã ñeå nöông vin, baùm víu maø vaãn cuøng khaép trong choã nhö nhö baát ñoäng nhö hö khoâng, nhöng noùi khoâng theå tôùi, vì voâ ñoái ñaõi.

Vieát ñeán ñaây thaân taâm toâi xuùc ñoäng, thoån thöùc, traøo nöôùc maét.
Quaû thaät phaùp cuûa Toå, Phaät quaù hy höõu, cao sieâu, voâ cuøng linh-dieäu, khoâng theå nghó baøn. Coâng-ñöùc cuûa Toå, Phaät quaù lôùn lao, quaù to taùc khoâng sao noùi heát vaø cuõng khoâng laøm sao coù theå baùo ñeàn noåi.
Moät hoâm sau khi toâi nguû tröa thöùc daäy, ngoài moät mình baát ñoäng treân chieác chieáu traûi döôùi neàn gaïch; con toâi ñöa cho toâi moät mieáng baùnh traùng nöôùng vaø moät mieáng côm soï döøa giaø baèng nöûa baøn tay. Toâi ngoài nhai nhai, thaân taâm baát ñoäng, nhai hoaøi maø khoâng heát, vì baùnh traùng daøy ñaõ cöùng maø döøa giaø thì caøng cöùng hôn, raêng coû toâi laïi seäu-saïo, khoù nhai khoù nuoát.
Baát chôït toâi thaáy moät con giaùn ôû döôùi saøn nhaø, beân keït cöõa ñang gaëm moät caùi cuøi khoai saén. Toâi toø moø chaêm chuù nhìn noù aên, loøng voâ tö löï, maø mieäng mình thì vaãn cöù ñang nhai nhai moät caùch voâ vò.
Boãng toâi cöôøi vang leân nhö vôõ caû nhaø, cöôøi maø nöôùc maét nöôùc muõi tuoân chaûy roøng roøng. Toâi môùi chôït nhaän ra moät ñieàu kyø laï, thuù vò maø töø xöa ñeán nay toâi chöa töøng thaáy bieát.

Toâi noùi vôùi con toâi :- Ba bieát roài .
Con toâi hoûi laïi : - Ba bieát caùi gì ?
Toâi cöôøi noùi moät caùch vui veû, sung söôùng nhö chöa töøng coù nieàm vui vaø sung söôùng naøo hôn ôû trong ñôøi :- Ba bieát ba ñang aên.
Con toâi cöôøi noùi : - Ba ñang aên, thì ba phaûi bieát ba ñang aên chöù.
Toâi traû lôøi :- Khoâng, töø hôn naêm möôi naêm nay, baây giôø ba môùi thaät bieát ai aên.

Con toâi cöôøi cöôøi roài boû ñi. Coù leõ noù nghó ba noù bò "maùt" naëng roài.

Toâi gôõ tôø lòch, saün buùt laøm ngay moät baøi thô boán caâu veà con giaùn aên khoai, maø caû nhaø toâi, ai ñoïc cuõng töùc cöôøi ñeán chaûy nöôùc maét, nghó chaéc laø oâng cuï ñaõ bò beänh "maùt" ñeán giai ñoaïn traàm kha roài.

Ngoài xem con giaùn aên khoai,
Theá gian cuõng vaäy, chaúng sai khaùc naøo.
Cuõng nhai roài cuõng nuoát vaøo,
Maáy ai töï bieát ngöôøi naøo aên khoai.

Coù leõ khoâng rieâng gì caùc thaønh vieân trong gia ñình toâi maø caû baïn beø nöõa, hoï khen noù coù yù vò ñieân khuøng vaø coøn hay hôn baøi thô con coùc.
Coøn rieâng toâi thì toâi thaáy hoï, roõ raøng ai cuõng ñeàu ñui muø heát, ñui muø töø thuôû môùi sanh.
Trong thôøi-gian tham hoûi coâng aùn, , y theo lôøi daën doø cuûa Thaày, toâi khoâng heà xem saùch vôû, baùo chí; nghóa laø haõy ñeå cho thöùc yù (cuõng laø theá trí) nguû yeân maø khoâng neân ñaùnh thöùc noù daäy.
Moät hoâm toâi tình côø thaáy quyeån saùch cuûa Thaày vieát; toâi laät laät maáy trang ñaàu, nhìn thaáy moät coâng aùn Thieàn, trong ñoù Phaät daïy ngoaïi ñaïo buoâng hoa, buoâng tay, buoâng thaân, maø qua coâng aùn naøy, keû ngoaïi ñaïo kia hoát nhieân ñaïi ngoä.
Toâi thaáy ngoà ngoä maø cuõng kyø kyø. Laøm sao moät caâu Thieàn ngöõ, moät coâng aùn bình thöôøng nhoû nhoi mieâu taû nhöõng lôøi noùi vöøa chôït rôøi lìa kim khaåu cuûa Theá-toân, keû ngoaïi ñaïo kia môùi chôït nghe qua, chöa töøng tham, chöa töøng hoûi, khoâng nghó, khoâng suy, khoâng doø, khoâng xeùt maø noùi raèng ngay ñoù ngoaïi ñaïo ñaïi ngoä lieàn thì laøm sao toâi coù theå tin ñöôïc, laøm sao maø khoâng cho laø kyø laï ñöôïc. Toâi laåm nhaåm thöû moät hoài caùi coâng aùn ngoaïi ñaïo daâng hoa cho Phaät ôû treân, maø khoâng ngôø thuoäc ngay.
Moät hoâm toâi ra thaêm Thaày. Sau khi döïng xe, toâi ñi voøng quanh chuøa tìm Thaày, thaáy Thaày ñang ñöùng baát ñoäng, xem hoa. Toâi khoâng muoán quaáy raày caùi thôøi khaéc eâm aû, troáng vaéng, thanh tònh cuûa Thaày neân cuõng ñöùng im, ôû moät khoaûng caùch khaù xa sau löng Thaày, vaø thay vì ngaém hoa, toâi laïi laëng leõ nhìn Thaày trong taâm tö traøn ngaäp thöông kính.
Ngay luùc aáy, nhöõng caâu thoaïi trong coâng aùn Phaät daïy ngoaïi ñaïo chôït loùe ra, hieän ñeán trong toâi.

Phaät daïy : - Buoâng hoa xuoáng, - Ngoaïi ñaïo lieàn buoâng.
- Buoâng tay xuoáng, - Ngoaïi ñaïo lieàn buoâng.
- Buoâng thaân xuoáng, ……………Ngoaïi ñaïo …. . . !
- Khoâng buoâng ñöôïc thì gaùnh leân .

Ngay ñoù, tröôùc maét toâi laø Thaày, cuõng nhö tröôùc maét keû ngoaïi ñaïo kia laø Phaät, ngay giöõa caùi buoâng vaø caùi khoâng buoâng toâi ñaõ töï roõ, moïi vaät bò beå naùt, thaùo tung, chaùy tieâu khoâng daáu tích.
Toâi ñöùng nhö caây coät ñaù moät hoài laâu, troâi chaûy trong caùi meânh-mang vaéng laëng, trong saùng, roång rang; moïi vaät troâi laên nhö huyeãn hoaù, chæ coù taâm theå thanh tònh, baát ñoäng, khoâng saùng toái, khoâng ñeán ñi, khoâng gì dính daáp, chaúng gì ngaên ngaïi, laø thaät höõu, laø chính thaät laø mình, maø khoâng coøn mieäng moàm, khoâng coøn lôøi gì ñeå coù theå vôùi tôùi choã moät tuyeät ñoái khoâng naêng khoâng sôû naøy. Choã naøy, coù leõ chæ ai ñoù uoáng nöôùc thì môùi töï bieát caùch chôn thaät söï noùng laïnh cuûa nöôùc trong chính mieäng mình maø thoâi, coøn dieãn taû ra ñöôïc thì ngay ñoù ñaõ töï saùi, khoâng thaät nöõa roài chaêng ?
Vaø cuõng sau ñoù moät khoaûnh khaéc, toâi tröïc nhôù ñeán caâu thoaïi ñaàu maø haèng ngaøy toâi vaãn tham hoûi, vöøa ñeà khôûi leân thì ngay ñaáy, choã môû ra kia cuõng khoâng sai khoâng khaùc choã maø ngoaïi ñaïo löøng khöøng, muø mòt ñeå roài baát chôït vôõ tan maø töï taâm böøng saùng khi Phaät daïy buoâng thaân.
Sau ñoù toâi trình baøy laïi caùc dieãn bieán taâm linh cuûa toâi cho Thaày roõ.
Thaày raát vui vaø baûo, ñöôïc roài, haõy soáng vôùi chính noù.
Vaø töø ñoù veà sau toâi laàn löôïc laáy caùc coâng-aùn cuûa ngöôøi xöa ra xem, taát caû ngay ñoù ñoàng chæ moät cöõa vaøo laø caùi "cöõa taâm khoâng cöõa" kia, chaúng gì sai khaùc.
Sau naøy töï maøy moø nghieân-cöùu, chieâm-nghieäm vaø doø xeùt töï taâm, toâi môùi phaùt-hieän ra raèng ngoaøi khaåu giaùo vaø yù giaùo maø toâi ñaõ hoïc ñöôïc ôû Thaày, toâi toû ñöôïc caùi maø mình chöa töøng toû ñoù chæ trong khoaûnh khaéc nhôø thaân-giaùo ôû nôi Thaày, ñuùng nôi, ñuùng luùc, troøn duyeân, khi maø caùi buoâng vaø khoâng buoâng kia cuûa ngoaïi ñaïo ñang löôõng löï, meâ môø nhìn Phaät cuõng chính laø luùc caùi buoâng, khoâng buoâng meâ-môø ôû nôi toâi tröôùc Thaày, vaø ngay ñoù chæ saùt na taám maøn che töø laâu ñôøi nhö kieán beå vuïn, nhö giöõa ñeâm toái boãng moïc maët trôøi, maø chính mình töï hoaø moät trong caùi saùng ñoù. Coøn taám maøn che thì töï maát tieâu, khoâng heà löu daáu.
Bôõi gaëp cô duyeân toát Thaày xoay löng laïi xem hoa, toâi ñöôïc ôû trong moät khoaûnh khaéc vaéng laëng nhìn Thaày, ñang khi tham ñeán ñoaïn khuùc-maéc nhaát cuûa coâng-aùn, ngay chính giöõa caùi buoâng vaø khoâng buoâng kia, maø taát caû nhöõng döõ kieän chôùp nhoaùng aáy ñeàu tuï hoäi laøm moät chæ trong saùt na, ôû moät ñieåm nhoû nhaát trong moïi ñieåm, töùc thì beå naùt.
Baèng ngöôïc laïi, neáu chöa gaëp duyeân laønh, choã khuùc maét nhaát cuûa coâng aùn khoâng cuøng tuï hoäi vôùi thôøi gian vaø khoâng gian trong cuøng moät ñieåm nhoû nhaát ñeå coù theå töï noå tung, thì coù leõ moïi dieãn bieán cuûa söï vieäc ngaøy hoâm aáy, aéc seõ vaãn xaûy ra bình thöôøng nhö moïi ngaøy, nghóa laø toâi ra gaëp Thaày, uoáng traø, ñaøm-ñaïo, aên tröa vaø ra veà nhö taát caû moïi laàn tröôùc, thì seõ khoâng coù gì thay ñoåi trong toâi.
Vaø cuõng keå töø ñoù , ngaøy ngaøy giôø giôø toâi soáng trong chính noù, moïi ñoäng taùc, ñi ñöùng, noùi naêng cuûa caùi thaân nhö huyeãn naøy toâi ñeàu nhaän bieát thaät roõ, taát caû cuõng ñeàu töø choã thanh-tònh, trong saùng, baát ñoäng dieäu duïng kia maø ra. Khi aên bieát aên, khi ñi bieát ñi, khi noùi bieát noùi, nhìn thaáy thaät roõ taùnh mình cuøng moïi loaøi khoâng khaùc; maëc duø hình theå moïi loaøi chaúng gioáng nhau nhöng cuõng chæ töø moät choã uyeân-aùo, thanh tònh ñoù maø ra.
Chuùng sanh chaúng töï laøm chuû, chaúng bieát thaät mình, vì voïng chaáp vaøo thaân töôùng vaø traàn caûnh, neân cöù bò loâi cuoán theo baûn ngaõ, troùi coät vôùi voïng taâm, vaø caùc phaùp töôùng ngoaøi thaân, bieán hieän, maát coøn, troâi noåi trong voâ ñònh maø khoâng coù luùc döøng nghæ.
Neáu noùi raèng caùi thaân töù ñaïi, nguõ uaån naøy dính daáp vôùi noù cuõng chaúng thaät ñuùng, maø noùi chaúng dính daáp thì cuõng chaúng thaät ñuùng; thaät ra phaûi noùi roõ laø khi chuùng sanh meâ môø do voâ minh che laáp taùnh saùng töï saün coù, thì taùnh saùng naøy chaúng dính daáp, vì chuùng sanh khoâng töï coù choã thaáy bieát trong tuyeät ñoái, chaúng töï bieát mình vôùi noù cuõng chæ moät; coøn khi chuùng sanh ñaõ töï toû roõ, ñaõ nhaän ra noù thì taát caû moïi ñoäng taùc duø vi teá ñeán ñaâu cuûa thaân taâm naøy, cuõng töø moät noù maø ra caû.
Ñoù chính laø choã "chôn khoâng maø dieäu höõu", theå taùnh vieân dung vaäy.
Sau ñoù toâi coù laøm moät baøi thô cheùp vaøo nhaät kyù, vôùi töïa ñeà laø "Ai?" ñeå noùi veà noù :

Ta vôùi ngöôi chaúng hai maø moät.
Ngöôi vôùi ta roõ moät khoâng hai
Ñöùng, ñi, aên, uoáng, naèm, ngoài
Ta ñaâu ngöôi ñoù chaúng rôøi taác-gang.
Ta aên, laëng leõ ngöôi nhìn,
Ta ñi, ngöôi cuõng kìn kìn moät beân.
Khi ta töùc, giaän, lo, hôøn
Boû ta ngöôi troán, troïn tìm khoâng ra.
Moät mình, im aéng trong ta
Queân nghe, queân thaáy, ngöôi ñaø coù beân
Ñeán ta roài cuõng queân luoân,
Tröôùc sau vaéng laëng, döôùi treân voâ cuøng.

Thôøi gian gaàn ñaây coâng vieäc coù roài raõi, toâi ñoïc laïi caùc quyeån saùch cuûa Thaày toâi vieát cuõng nhö nhöõng quyeån saùch khaùc noùi veà Thieàn-toâng vaø phaùp moân Ñoán-giaùo vôùi haøng traêm Thieàn ngöõ, coâng aùn Thieàn cuûa ngöôøi xöa maø quí Thaày söu-taäp vaø baøn tuïng xöa nay. Taát caû ñeàu môû ra deã-daøng tröôùc maét toâi, cuõng chæ vôùi moät cöõa môû, laø caùi cöõa khoâng cöõa kia, cöù ñoïc leân laø thaáy nhö thaät; hoaøn toaøn khaùc vôùi luùc tröôùc laø moø maãm töøng caâu, töøng chöõ , ñem caùi theá trí huyeãn hoaëc maø mong toû choã saâu maàu chôn thaät, roài suy-ñoaùn, lyù giaûi, bieän luaän lung tung vaø cuoái cuøng laø traät laát, chaúng chuùt gì dính-daáp tôùi töï taùnh.

Thì ra nhöõng Thieàn-ngöõ, nhöõng coâng-aùn Thieàn cuûa chö Toå khoâng phaûi ñeå cho chuùng ta duøng noù laøm thöôùc ño cho trí naêng phaân bieät, thaáp cao, khoân ngu, mau chaäm, maø ngöôïc laïi chuùng laø chìa khoùa, ñeå cho nhöõng ai coù caên duyeân vôùi phaùp moân naøy, bieát duøng noù maø töï môû taâm mình.

Ñoái vôùi caùc Thieàn ngöõ cuõng laø nhöõng coâng aùn Thieàn, moät khi ta duøng caùi taâm khoâng taâm, voâ phaân bieät, lìa nieäm töôûng maø nhìn vaøo chuùng, thì caùi cöõa ñeå töï thoaùt voâ minh seõ deã daøng beå naùt, môû toang khoâng daáu tích.

Baèng ngöôïc laïi neáu chuùng ta duøng caùi voïng taâm phaân bieät, duøng kieán giaûi troùi buoäc trong khaùi nieäm sai-ñuùng, phaûi traùi cuûa nhò nguyeân ñeå maø suy-luaän, dieãn-giaûi, phaùn ñoaùn chuùng, thì thaät laø voâ ích, vì chuùng chaúng dính daáp gì ñeán caùi maø chuùng ta muoán tìm, coâng vieäc chuùng ta laøm ñeàu laø coâng coác, thí nhö moø traêng ñaùy nöôùc, gaõi ngöùa ngoaøi giaøy, gioù thoaûng treân ñaù chaúng chuùt can heä tôùi noù.

Caøng lyù giaûi, bieän luaän Thieàn ngöõ cuõng laø coâng-aùn Thieàn cuûa ngöôøi xöa, töùc cuõng coù nghóa laø toâ boài, vun ñaép theâm daøy, theâm lôùn voâ-minh cuûa töï thaân, caøng laøm che laáp taùnh saùng töï saün coù cuûa chính mình maø thoâi. Bôõi vì lôøi cuûa caùc Ngaøi xuaát sanh töø caûnh giôùi giaûi thoaùt, vaéng laëng, khoâng taâm, roång rang, voâ truï tröôùng, coøn lôøi bieän bieät ñuùng sai, phaûi traùi cuûa chuùng ta laïi troùi buoäc trong khaùi nieäm nhò nguyeân sanh dieät.

Do hoïc taäp, do kinh nghieäm trong cuoäc ñôøi maø tri-kieán cuûa moät ngöôøi coù theå môû mang moät caùch sung maõn, bieát nhieàu vieäc maø ngöôøi khaùc khoâng theå bieát, nhöng choã tri thöùc naøy cuõng khoâng ra ngoaøi töôùng hö voïng, bieán hieän cuøng vôùi khaùi nieäm nhôn quaû sanh dieät ñöôïc.

Vì theá neân trong Ñaïi-phöông-quaûng Vieân-giaùc kinh, Phaät daïy Kim-Cang-Taïng Boà-taùt, ñaïi yù : "Ñem caùi taâm luaân hoài maø nghó suy caûnh giôùi cuûa Nhö-lai, thì caûnh giôùi naøy cuõng thaønh trong luaân hoài vaäy".

Bôõi nhöõng gì maø chuùng ta bieän luaän, lyù giaûi ñuùng sai, phaûi traùi cuõng chaúng ñi tôùi ñaâu, duø laø ñuùng ñi chaêng nöõa, thì nhöõng choã ñuùng ñoù cuõng laø caùi ñuùng trong töông ñoái, trong choã coù khaùi nieäm, cuõng laø troùi buoäc vôùi voâ minh, dính maéc vôùi hai bôø sanh dieät vaäy.

Ñoïc caùc coâng aùn maø toâi cöù tuûm tæm cöôøi moät mình hoaøi. Thì ra chö Toå toaøn noùi chuyeän ngay tröôùc maét, trong choã khoâng taâm voâ phaân bieät, khoâng rôøi lìa töï taùnh; coøn chuùng sanh, cuõng nhö toâi tröôùc ñaây, laïi cöù moø tìm chuùng ôû treân trôøi, döôùi bieån, roài giaû thieát naày, lyù giaûi noï vieãn voâng lung tung, toøan trong choã ñoái ñaõi, troùi buoäc cuûa nhò nguyeân nhôn quaû, trong khi choã noùi cuûa caùc Ngaøi thì chôn thaät, taùnh töôùng dung thoâng vaø sôø sôø tröôùc mi, ngay trong cuoäc soáng. Ñoù chính laø caùi khoå cuûa keû giaøu tri kieán, vaø keû ñoù thöôøng cuøng cheát chìm vôùi söï giaøu coù naøy, vì töï troùi buoäc vôùi chuùng vaäy.

Möôïn thuyeàn ñeå qua soâng roài lìa thuyeàn laø phaûi; coät buoäc mình vaøo vôùi thuyeàn, laáy thuyeàn laøm cuûa rieâng cho töï ngaõ, aéc khoâng sao traùnh khoûi coù luùc phaûi cuøng thuyeàn chìm læm theo leõ sanh dieät vaäy.

Caùc quyeån saùch Thaày vieát thaät hay, nhaát laø phaàn Ngöõ luïc, aùp duïng theo Phaùp-moân Ñoán-giaùo cuûa Luïc-toå Hueä-Naêng, thaät ích lôïi cho vieäc tham hoïc vaø tu-haønh. Nhöõng caâu noùi ngaén goïn nhöng laø nhöõng caùi baåy saäp thaät nhaïy ñeå daãn ngöôøi vaøo Trung-ñaïo, vaøo giaûi-thoaùt ñaïo. Ñeán giôø naøy toâi môùi thaät söï bieát roõ ñieàu naày.

Sôû dó toâi cöôøi thaàm vì thaáy ñöôïc choã nhieäm maàu cuûa Phaät phaùp, vui-söôùng vì coù ñöôïc phöôùc duyeân gaëp caùc baäc Thieän-tri-thöùc, ñöôïc caùc Ngaøi daãn ñi treân con ñöôøng chôn chaùnh cuûa ñaïo phaùp, ñeán caùi ñích chaân-thaät, khoâng chuùt giaû doái maø Phaät vaø chö Toå ñaõ töøng chæ daïy.

Theo toâi, taát caû nhöõng ai trong chuùng ta neáu töï xeùt thaáy mình coù caên trí khaù, nhieàu thieän nghieäp, laïi coù duyeân laønh ñöôïc caùc baäc Thieän-tri-thöùc (ñaéc phaùp) höôùng daãn, chæ cho bieát con ñöôøng chôn-chaùnh, ñuùng phaùp ñeå tu; laïi chính mình thaät loøng nhaøm chaùn caùi khoå cuûa sanh töû, vaø vôùi moät quyeát taâm khoâng gì lay chuyeån noåi, duø taùng thaân maát maïng cuõng chaúng luøi böôùc, sôøn loøng; haï thuû coâng phu, duøng ñao Kim-Cang maø phaùt, maø chaët, cöù phía tröôùc moät loøng xoác tôùi, töï deïp saïch gai choâng, môû cho mình moät con ñöôøng ra ñeå tìm veà caùi hoá thaúm khoâng ñaùy cuûa töï taâm kia, khoâng sôùm thì muoän aéc cuõng coù luùc thaønh coâng ngay trong ñôøi naày.

Neáu tu theo phaùp naøy, haønh giaû caàn phaûi töï hieåu raèng con ñöôøng maø mình seõ hoaëc ñang ñi naøy raát choâng gai vaø ñaày khoù khaên, gian khoå.

Chæ coù moät söï quyeát taâm duõng maõnh vaø beàn bæ, daùm töï queân mình maø buoâng thaân, töï phaùt ñöôøng, doïn saïch chöôùng ngaïi baèng chính caùi ñao saéc beùn cuûa Kim-Cang cuõng laø Baùt nhaõ thì môùi phaù vôõ noåi caùi röøng giaø thaâm u, gai goác, kieân coá cuûa voâ-minh ñaõ bao phuû, che laáp taùnh saùng töï saün coù cuûa mình töø bao ñôøi, bao kieáp .

Taâm lyù ngöôøi tu thöôøng hay yû laïi vaøo Thaày; nhöng hoï ñaâu bieát raèng aùnh saùng cuûa Thieän-tri-thöùc chæ duøng ñeå soi ñöôøng daãn loái, chöù chaúng theå loâi, chaúng theå keùo mình thaâm nhaäp vaøo leõ ñaïo ñöôïc; cho duø chö Toå coù cuøng hieän ra moät luùc thì cuõng chæ ñöùng maø nhìn caùch mình töï xoay xôû ra sao, chöù chaúng loâi ñöôïc mình vaøo caùi cöõa "khoâng cöõa" kia. Cuõng nhö chính mình moät khi ñaõ töï ñoàng moät vaøo noù thì duø chö Toå coù haøng traêm cuõng khoâng theå xoâ ñaåy mình ra ngoaøi ñöôïc. Ñoù laø ñieàu chôn thaät : "töï tu töï ngoä", chöù chaúng ai coù theå ngoä giuùp cho mình ñöôïc vaäy.

Phaûi töï chính chuùng ta ñôn thöông ñoäc maõ, töï noã löïc doác chí maø ñi tôùi. Phaûi töï haønh, töï thaønh (khoâng töï doái), töï ñaäp beå naùt voâ-minh maø töø laâu ñôøi laâu kieáp tröôùc taäp, nhieãm oâ laøm che laáp chôn taùnh cuûa mình. Moät khi nhaän roõ noù roài, haønh giaû chæ vieäc thong thaû buoâng tay, soáng "chaân thaät" vôùi chính noù, cuõng laø chính mình, thì ngay tröôùc maét trong cuoäc soáng naøy cuõng ñaõ voâ-söï , saïch heát caû taâm muoán lìa phaøm caàu Thaùnh, cuõng chính laø caùi soáng "Bình-thöôøng taâm thò ñaïo" maø Toå Trieäu-Chaâu ñaõ chæ daïy vaäy.

Ñeå keát thuùc baøi vieát, chuùng toâi xin neâu ra ñaây moät maãu chuyeän nhoû, cuõng coù theå goïi laø moät Coâng-aùn Thieàn cuûa ngöôøi xöa, khi baøi vieát coù ñeà-caäp ñeán maáy chöõ voâ-söï, giaûi thoaùt hieän tieàn, ñeán caùi taâm heát muoán lìa phaøm, caàu Thaùnh, ñeán caùi "bình-thöôøng taâm" cuûa caùc baäc ñaõ giaûi-thoaùt hai bôø.

Moät vò Taêng hoûi Thieàn-sö Muïc-Chaâu :

* Suoát ngaøy maëc aùo, aên côm. Laøm theá naøo khoûi maëc aùo, aên côm ?
Ngaøi Muïc-Chaâu ñaùp : - Cöù maëc aoù, aên côm .
Vò Taêng traû lôøi khoâng hieåu.
Ngaøi Muïc-Chaâu ñaùp : - Khoâng hieåu thì cöù maëc aùo, aên côm.

Ngaøi Muïc-Chaâu ñaõ töï theå hieän caùi taâm giaûi thoaùt hieän tieàn, voâ vi, voâ söï, bình thöôøng, töï nhieân nhö nhieân töông öng vôùi leõ ñaïo. Ngaøi cuõng chæ daïy cho vò Taêng kia choã taùnh töôùng dung thoâng nhau, ñôøi ñaïo khoâng ngaïi nhau, maø khoâng caàn phaûi lìa phaøm mong Thaùnh nhö yù nghó coøn vöôùng maéc hai bôø haøm chöùa trong caâu noùi cuûa oâng Taêng.

Luùc naøo cuõng "Cöù maëc aùo aên côm ", ngay choã naøy gioáng nhö caùi baûn-leà töï-ñoäng cuûa saùng vaø toái.

Khi saùng maát toái, coøn toái maát saùng. Saùng toái töông-giao, dung thoâng nhau, khoâng ngaïi nhau, nhöng trong choã cuøng toät chôn thaät, chuùng chaúng phaûi hai cuõng chaúng phaûi moät, cuõng chaúng phaûi khaùc, maø laø ñoäc höõu nhieäm maàu, theå hieän taùnh töôùng vieân dung, "chôn khoâng maø dieäu höõu" vaäy.

Khi meâ toái laáp. Luùc toû saùng môû. Bôõi meâ neân oâng Taêng coøn coù choã tìm caàu, muoán rôøi lìa maëc aùo aên côm vì cho ñaây laø coâng vieäc cuûa phaøm phu, cuõng coù nghóa laø lìa bôø naày maø tìm ñeán bôø kia, nhöng caû hai bôø cuõng khoâng ra ngoaøi sanh dieät phaùp. Ngaøi Muïc-Chaâu bieát oâng Taêng coøn caùi thaân phaøm, taâm phaøm maø cöù muoán caàu Thaùnh, neân daïy cöù soáng bình thöôøng töï nhieân nhö nhieân nhö leõ ñaïo, aéc coù luùc cuõng töï nhaän ra chính mình. Vì ñaïo töï noù theå hieän ngay chính trong cuoäc soáng naøy chöù coù xa xoâi gì ñaâu maø tìm kieám. Toû thaáu chính mình trong moät nieäm troøn saùng thì ngay ñoù Phaät ñaïo cuõng hieän tieàn.

Moät khi töï theå nhaän chaân töôùng cuûa chính mình, cuõng laø töï moät trong choã choã chaân-thaät thanh tònh khoâng ñeán ñi, khoâng coøn maát kia, thì töï bieát caùi saùng-toái aáy cuõng cuøng moät theå-taùnh töø choã uyeân nguyeân maø ra.

Theá nhöng , vò taêng chaúng theå töï môû con maét taâm cuûa mình ñeå tìm ra ñöôïc caùi baûn-leà töï-ñoäng kia, ñeå thaáy ñöôïc caùi choã ñoùng môû, saùng toái maø mình töï coù, töï moät vôùi noù, ngay tröôùc maét, hieän höõu trong töøng khoaûnh khaéc cuûa cuoäc soáng, neân môùi thöa raèng chaúng hieåu. Bôõi sau caâu ñaùp cuoái cuøng cuûa Ngaøi Muïc-Chaâu, chaúng thaáy noùi vò taêng coù bieán chuyeån.

Ñaùng tieác thay ! Cöõa Ñaïo meânh mang, khoâng then caøi, choát khoaù; söøng söõng khaép choán, tröôùc hai laèn mi, khoâng ñaâu chaúng coù . Theá maø vò taêng kia ñaønh phaûi lôõ dòp, phí maát caû moät ñôøi. Uoång thay.

Con ñöôøng maø chuùng toâi ñeán vôùi Phaät phaùp, coù leõ cuõng khoâng khaùc so vôùi moïi thaân-caän nam, thaân caän nöõ ñaõ vaø ñang ñi treân khaép coõi naøy. Coù khaùc chaêng cuõng chæ laø ôû choã nhaân duyeân cuûa moãi ngöôøi vaø caùc phaùp moân maø mình ñang tu hoïc.

Tuy nhieân, duø tu hoïc phaùp moân naøo cuûa Phaät, cuõng khoâng ra ngoaøi vieäc haønh trì sao cho ñaït ñeán keát quaû soáng "moät" vôùi nhöùt nieäm chôn chaùnh, cuõng laø ñöông nieäm hieän tieàn, khoâng phaân-bieät maø töï bieän bieät caùc phaùp töôùng caùch roõ raøng, chôn thaät, cuõng laø töï toû thaät taùnh thaät töôùng cuûa vaïn phaùp vaäy. Coù thaâm nhaäp ñöôïc choã naøy thì con ñöôøng tieäm tu ôû phía tröôùc, töï goät taåy hoaëc nghieäp ñeå cöùu caùnh vöôït lìa hai bôø troùi buoäc seõ roäng môû, cuõng nhö vieäc phaùt taâm haønh Boà-taùt ñaïo, xieång döông chaùnh phaùp giaûi thoaùt cuûa Nhö-lai khoâng sôï bò laïc ra ngoaøi gioøng ñaïo phaùp.

Chuùng toâi muoán ghi cheùp ra ñaây tuaàn töï theo thôøi gian, nhaân duyeân vaø haønh trình tu hoïc cuûa mình moät caùch chaân thaät, haàu ai ñoù xeùt thaáy coù choã töông öng, töông hôïp maø cuøng phaùt taâm haønh trì phaùp naøy, ñeå cöùu caùnh lìa töû sanh, phieàn naõo ôû vò lai, thì ñoù cuõng laø caùch toát nhaát maø chuùng toâi coù theå baùo ñeàn coâng ôn Toå, Phaät trong muoân moät, cuõng nhö töï goùp nhaët chuùt ít coâng ñöùc trong ñôøi naøy ñeå laøm nhaân giaûi thoaùt cho chính mình vaäy. Heát.
(Coi laïi baøi 3 )   (Coi laïi baøi 1 vaø 2)


bullets08.gif - 0.2 KTrang MUÏC LUÏC
bullets08.gif - 0.2 KTrang chính