CHUYEÅN HOÙA TAÂM THÖÙC

LAÏT MA YESHE WISDOM ARCHIVE

Khi ñang hoïc taäp Phaät phaùp laø baïn ñang hoïc taäp ôû chính mình, hoïc taäp baûn chaát taâm thöùc cuûa chính mình. Phaät giaùo (PG) khoâng bao giôø ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà mô hoà, xa rôøi thöïc teá, maø traùi laïi, PG luoân chuù troïng ñeán nhöõng nhu caàu thieát thöïc trong cuoäc soáng cuûa baïn nhö : laøm sao baïn coù theå ñònh höôùng cho cuoäc ñôøi cuûa mình, laøm sao baïn coù theå quay veà vôùi ñôøi soáng noäi taâm ñeå gaïn loïc, chuyeån hoaù taâm thöùc cuûa mình ñöôïc thanh thaûn, tónh laëng vaø an laïc. Coù theå noùi, PG luoân ñeà cao kinh nghieäm tueä giaùc hôn laø aùp ñaët nhöõng tín ñieàu phi lyù. Vì theá, chuùng ta khoâng neân xem PG gioáng nhö moät toân giaùo theo quan nieäm cuûa ngöôøi phöông Taây, maø PG laø moät nguoàn soáng thanh tònh vaø thuaàn thieän. Theo quan ñieåm cuûa caùc vò Laït ma, giaùo lyù cuûa Ñöùc Phaät sieâu vieät hôn caùc lónh vöïc trieát hoïc, khoa hoïc vaø taâm lyù hoïc.

Loaøi ngöôøi luoân coù khuynh höôùng möu caàu haïnh phuùc. Duø ôû phöông Ñoâng hay phöông Taây, haïnh phuùc vaãn luoân laø nieàm khao khaùt cuûa nhaân loaïi. Nhöng neáu nhö vì muoán tìm caàu haïnh phuùc maø baïn bò vöôùng baän vaøo nhöõng tình caûm luyeán aùi phaøm tuïc thì ñoù laø moät ñieàu heát söùc nguy hieåm. Sôû dó baïn bò vöôùng baän nhö theá laø bôûi vì taâm cuûa baïn chöa ñöôïc ñieàu phuïc thuaàn thuïc. Baïn ñöøng cho raèng vieäc ñieàu phuïc taâm chæ daønh rieâng cho nhöõng ngöôøi phöông Ñoâng hay nhöõng tín ñoà PG maø taát caû chuùng ta ñeàu phaûi neân ñieàu phuïc taâm mình, ñaëc bieät laø nhöõng ai ñang maõi say ñaém trong ñôøi soáng vaät chaát xa hoa. Veà ñôøi soáng taâm lyù, chuùng ta chaúng qua chæ laø ñoái töôïng cuûa söï chaáp thuû maø thoâi. Theo PG, khi moät ngöôøi coøn say ñaém trong voøng tay nghieät ngaõ cuûa söï chaáp thuû thì taâm thöùc cuûa ngöôøi aáy trôû neân baïi hoaïi vaø tinh thaàn cuûa anh ta cuõng bò nhuoám beänh naëng neà.

Ngaøy nay duø neàn khoa hoïc kyõ thuaät ñaõ coù nhöõng tieán boä vöôït baäc nhung cuõng khoâng thoûa maõn nieàm khaùt khao mong öôùc, cuõng nhö khoâng theå giaûi toaû nhöõng uaån khuùc trong ñôøi soáng noäi taâm cuûa baïn. Chính giaùo lyù cuûa Ñöùc Phaät seõ chæ cho baïn baûn chaát cuøng nhöõng khaû naêng kyø dieäu ñang tieàm aån trong taâm cuûa moãi ngöôøi. Vaø moät khi ñöôïc ñaém mình trong ñaïi döông Phaät phaùp, baïn seõ nhaän ra mình laø ai vaø laøm sao ñeå trau gioài moät ñôøi soáng höôùng thöôïng töôi ñeïp. Giaoù lyù cuûa Ñöùc Phaät khoâng ñöa baïn laïc vaøo moät theá giôùi tín ngöôõng sieâu nhieân xa laï, maø moãi khi ñöôïc tieáp xuùc vôùi giaùo lyù aáy, baïn seõ coù moät nhaän thöùc saâu saéc veà baûn thaân cuõng nhö taát caû caùc hieän töôïng khaùc trong cuoäc soáng. Duø baïn laø moät tín ñoà toân giaùo hay moät nhaø duy vaät, moät ngöôøi coù tín ngöôõng hay moät keû voâ thaàn thì ñieàu quan troïng laø laøm sao baïn phaûi nhaän ra söï vaän haønh cuûa taâm mình. Neáu nhö cöù soáng trong moät taâm thöùc môø mòt thì nguoàn goác cuûa khoå ñau vaø maàm moáng cuûa nhöõng taâm lyù beänh hoaïn vaãn luoân taêng tröôûng trong taâm cuûa baïn. Do vaäy khi moät yeáu toá ngoaïi caûnh raát vi teá thay ñoåi hay moät chöôùng duyeân nhoû nhaët xaûy ra, baïn vaãn caûm thaáy saàu ñau lo laéng. Vaø khi nhöõng tình caûm theá tuïc coøn aùm aûnh, troùi buoäc con tim beù nhoû cuûa baïn thì nguyeân nhaân sanh khôûi nhöõng chöôùng ngaïi cho söï hieåu bieát cuûa baïn toàn taïi vaø phaùt trieån.

Ngöôøi phöông Taây thöôøng coù khuynh höôùng öa ngaïo maïn. Hoï luoân tuyeân boá raèng :"Chuùng ta khoâng phaûi laø nhöõng ngöôøi cuoàng tín". Hoï töï haøo raèng hoï khoâng bò leä thuoäc vaøo moät tín ngöôõng naøo caû. Tuy nhieân, ôû phöông Taây cuõng coù nhieàu söï traùi ngöôïc nhau. Caùc nhaø khoa hoïc thì hueânh hoang : "Toâi khoâng tin gì caû", coøn caùc nhaø toân giaùo thì baûo : "Toâi tin chöù!". Theo toâi, duø moät ngöôøi ôû lónh vöïc naøo ñi nöõa thì vieäc thaáu hieåu baûn chaát cuûa taâm vaãn laø moät nhu caàu thieát yeáu. Noùi suoâng thì raát deã, nhöng töï thaân moãi ngöôøi quaùn chieáu, theå nghieäm ñeå nhaän ra baûn chaát cuûa taâm thì khoâng ñôn giaûn chuùt naøo. Chaúng haïn nhö, khi cheá taïo xe hôi, maùy bay, con ngöôøi mong muoán coâng vieäc cuûa hoï seõ ñöôïc giaûi quyeát nhanh hôn vaø vì theá hoï coù nhieàu thôøi gian hôn ñeå nghæ ngôi. Nhöng ñieàu gì ñaõ xaûy ra keå töø khi con ngöôøi coù nhieàu thôøi gian raûnh roãi hôn. Toâi khoâng coù yù chæ trích ai caû maø thöïc ra toâi chæ muoán baïn kieåm nghieäm laïi cuoäc soáng thöôøng nhaät cuûa mình thöû xem. Cuõng vì "chaáp thuû" maø baïn cöù khö khö baùm víu vaøo taøi saûn maø mình taïo ra ñeå roài khoâng coøn thôøi gian nhaän ra thöïc taïi trong taâm cuûa mình. Ñoái vôùi toâi, ñoù laø yù nghóa cuûa moät ñôøi soáng khoù khaên. Söï thaät laø nieàm an laïc ñeán töø taâm baïn chöù khoâng phaûi töø nhöõng hieän töôïng khaùch quan. Coù moät ñieàu maø baïn cuõng phaûi bieát laø khi Ñöùc Theá Toân giaûng daïy giaùo lyù Khoå ñeá, Ngaøi khoâng nhöõng chæ ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà bình thöôøng nhö ñau oám, beänh taät… laø khoå, maø Ngaøi coøn chæ ra raèng chính traïng thaùi khoâng maõn nguyeän cuûa taâm cuõng laø khoå. Duø coù kieám ñöôïc nhieàu cuûa caûi, baïn cuõng khoâng ñaùp öùng ñöôïc nhöõng duïc voïng cuûa chính mình. Duïc voïng aáy cuõng chính laø nguyeân nhaân cuûa khoå.

Taâm lyù hoïc PG moâ taû saùu loaïi caûm thoï caên baûn luoân nhieãu loaïn taâm thöùc, khuaáy roái söï yeân tònh cuûa taâm vaø laøm cho taâm luoân bò loaïn ñoäng. Chuùng laø tham lam, saân haän, si meâ, ngaõ maïn, nghi ngôø vaø töø kieán. Ñaây chính laø nhöõng yeáu toá tinh thaàn chöù khoâng phaûi laø nhöõng hieän töôïng khaùch quan. Do vaäy, baïn haõy ñeán vôùi ñaïo Phaät khoâng chæ vôùi nieàm tin maø chính baïn caàn phaûi quay veà ñôøi soáng noäi taâm ñeå ñoaïn tröø voâ minh si aùm. Ñeå ñieàu phuïc baûn ngaõ cuûa mình, baïn khoâng caàn töø boû heát nhöõng vaät sôõ höõu maø baïn ñang coù. Chuùng khoâng gaây trôû ngaïi gì cho baïn caû. Chính baûn ngaõ vaø chaáp thuû môùi laø taùc nhaân laøm cho taâm cuûa baïn oâ nhieãm, vaån ñuïc, meâ môø, dao ñoäng, laøm ngaên caûn aùnh saùng tueä giaùc ñang le loùi trong taâm baïn. Ñeå giaûi quyeát taát caû nhöõng trôû ngaïi treân, baïn phaûi haønh thieàn.

Thieàn khoâng phaûi chæ laø taäp trung taâm yù, ngoài moät nôi vaéng veû vaø khoâng laøm gì caû maø thieàn laø traïng thaùi tænh thöùc cuûa taâm; traïng thaùi aáy ñoái ngöôïc vôùi söï hoân traàm meâ muoäi. Thieàn laø coäi nguoàn phaùt sinh ra trí tueä. Baïn phaûi luoân tænh thöùc trong moãi khoaûnh khaéc cuûa cuoäc soáng, phaûi tænh giaùc ñöôïc baïn ñang laøm gì. Taïi sao vaø laøm theá naøo baïn coù theå laøm ñöôïc coâng vieäc ñoù ?

Haàu nhö chuùng ta thöôøng laøm vieäc trong traïng thaùi thieáu chaùnh nieäm. Chuùng ta aên uoáng, noùi chuyeän… ñeàu thieáu chaùnh nieäm. Chuùng ta chöa thöùc tænh ñeå nhaän ra nhöõng khoå ñau ñang daèn vaët vaø chi phoái ñeán moïi haønh ñoäng cuûa chuùng ta. Baïn haõy tænh thöùc ñeå töï mình quaùn chieáu cuoäc soáng cuûa chính mình. Ñaây laø ñieàu maø ñaïo Phaät khuyeân moãi ngöôøi phaûi neân laøm. Ñaïo Phaät khuyeân chuùng ta haõy trôû veà vôùi chính mình ñeå traàm tö, thöùc tænh vaø chuyeån hoùa taâm thöùc phaøm phu meâ muoäi cuûa moãi ngöôøi. Ñaây laø moät vieäc laøm raát thieát thöïc, raát caàn thieát vaø ích lôïi cho ñôøi soáng cuûa chuùng ta.

THOÂNG ÑAÏT dòch

(Theo What is Buddhism)

(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä soá 49/2001)

 


bullets08.gif - 0.2 KTrang MUÏC LUÏC
bullets08.gif - 0.2 KTrang chính