PHAÄT HOÏC THÖÔØNG THÖÙC
HOÛI : Toâi ñoïc moät caâu chuyeän ñoái ñaùp giöõa Maïc Lôïi Phu Nhaân vaø vua Ba Tö Naëc veà "khoâng ai yeâu mình baèng mình yeâu mình" nhöng khoâng bieát xuaát xöù trong kinh naøo ôû Nikaya ? LEÂ MINH THOÂNG (Giaùo vieân tröôøng PTCS Vónh Höng-Long An)
Qua thö anh gôûi chuùng toâi nhaän thaáy baøi kinh sau ñaây cuûa HT Thích Thieän Chaâu dòch vaø coù moät vaøi chuù giaûi deã hieåu xin ñöôïc trích ra sau ñaây :
Baøi Kinh naøy thuoäc phaåm Tröôûng laõo Sona trong Udaâna, 1 trong 15 quyeån cuûa tieåu boä kinh, Khuñakanikaâya); Paâli Text Society London 1948, tr.47
Toå coâng taùc baïn ñoïc
"Toâi nghe nhö vaày : moät thôøi Theá Toân ôû trong vöôøn oâng Anaâthapindika (Caáp coâ ñoäc) röøng Jeta (Kyø ñaø), taïi Saâvatthi (Xaù veä). Luùc baáy giôø, vua Pasenadi nöôùc Kosala, cuøng Hoaøng haäu Mallikaâ (Maïc Lôïi) leân laàu treân cuûa hoaøng cung. Roài vua Pasenadi nöôùc Kosala noùi vôùi Hoaøng haäu Mallikaâ :
- Mallikaâ, vôùi aùi khanh coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình khoâng ?
- Thöa Ñaïi vöông, vôùi thieáp khoâng coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình.Nhöng thöa Ñaïi vöông, vôùi Ñaïi vöông coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình khoâng ?
- Mallikaâ, vôùi ta cuõng khoâng coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình.
Sau ñoù vua Pasenadi nöôùc Kosala xuoáng laàu vaø ñi ñeán Theá toân; sau khi ñeán kính leã Theá toân roài ngoài xuoáng moät beân; vua Pasenadi (Ba Tö Naëc) baïch Theá Toân:
- Baïch Theá toân, khi leân laàu hoaøng cung vôùi hoaøng haäu Mallikaâ con coù hoûi hoaøng haäu Mallikaâ : Mallikaâ, vôùi aùi khanh coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình khoâng?" Nghe nhö vaäy hoaøng haäu Mallikaâ traû lôøi vôùi con : "Thöa Ñaïi vöông, vôùi thieáp khoâng coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình". Nghe nhö vaäy, baïch Theá toân, con noùi vôùi hoaøng haäu Mallikaâ : "Mallikaâ, vôùi ta cuõng khoâng coù ai khaùc ñaùng yeâu hôn thaân mình"
Roài Theá toân, luùc baáy giôø, khi bieát roõ yù nghóa naøy, beøn noùi leân baøi keä sau ñaây :
"Taâm ta daïo khaép moïi phöông trôøi
Ñaùng yeâu hôn mình chaúng thaáy ai
Vì mình ñaùng yeâu hôn taát caû
Neân yeâu mình thì ñöøng haïi ngöôøi"
Noäi dung baøi kinh ngaén naøy thaät laø giaûn dò. YÙ thöù nhaát laø söï xaùc ñònh cuûa hai vôï choàng vua Pasenadi-Mallikaâ : ñoái vôùi ngöôøi thöôøng thì khoâng ai khaùc ñaùng thöông yeâu hôn laø thaân mình. YÙ thöù hai laø söï thöøa nhaän cuûa Phaät veà söï xaùc ñònh treân, lôøi khuyeân vöøa phaûi song yù nghóa cuûa Phaät : "Yeâu mình thì ñöøng haïi ngöôøi".
Qua hai yù naøy, chuùng ta tìm thaáy moät söï thaät phoå bieán vaø moät baøi hoïc cao thöôïng.
1. Söï thaät phoå bieán : trong theá gian naøy, tröø caùc baäc thaùnh hieàn, sieâu nhaân nhöõng ngöôøi queân mình vì ngöôøi, khoâng ai khoâng nghó ñeán vaø thöông yeâu ngöôøi khaùc. Ñoù laø khoâng noùi ñeán nhöõng keû gieát haïi ngöôøi khaùc ñeå xaây döïng haïnh phuùc cuûa mình. Thoâng thöôøng ngöôøi ta lo cho haïnh phuùc rieâng tö cuûa baûn thaân roài môùi lo cho haïnh phuùc keû khaùc. Ñoù laø khoâng noùi ñeán nhöõng keû beân ngoaøi thì coù veû lo cho haïnh phuùc cuûa keû khaùc nhö vôï, choàng, con, chaùu v.v… song beân trong vôùi haäu yù laø lo cho haïnh phuùc cuûa rieâng mình. Ñaây laø moät söï thaät raát phoå bieán, neáu quan saùt moät caùch teá nhò thì coù theå nhaän thaáy moät caùch deã daøng.
Bôûi laø moät söï thaät phoå bieán, neân Phaät khoâng nhöõng thöøa nhaän maø coøn xem laø ñieàu hôïp tình hôïp lyù. Ñaõ laø chuùng sanh thì khoâng chuùng sanh naøo laø khoâng coá chaáp baûn ngaõ. Noùi caùch khaùc, vì coá chaáp baûn ngaõ cho neân môùi thaønh chuùng sanh. Nhö theá trong chöøng möïc naøo ñoù, ngöôøi ta coù theå thöông yeâu baûn thaân, gia ñình mình, xaõ hoäi mình neáu söï thöông yeâu naøy khoâng toån haïi caù nhaân, gia ñình xaõ hoäi keû khaùc.
2. Baøi hoïc cao thöôïng : bôûi coù nhieàu ngöôøi vì thöông yeâu baûn thaân, gia ñình, xaõ hoäi mình maø laøm haïi cho caù nhaân, gia ñình, xaõ hoäi keû khaùc neân Phaät môùi keâu goïi trí tueä con ngöôøi : "con ngöôøi caàn phaûi xem söï soáng vaø quyeàn soáng cuûa keû khaùc ngang vôùi söï soáng vaø quyeàn soáng cuûa mình". Bôûi vì söï soáng vaø quyeàn soáng cuûa taát caû chuùng sanh laø bình ñaúng cho neân Phaät môùi khuyeân : "Yeâu mình thì ñöøng haïi ngöôøi". Ñaïo lyù naøy voán raát laø phaûi chaêng, khoâng coù gì ñaùng ñeán noãi ngöôøi ta khoâng theå thöïc haønh ñöôïc. Neáu moät ngöôøi thích ñöôïc soáng coøn thì hoï coù theå tu hoïc theo giôùi ñieàu khoâng saùt sanh, toân troïng söï soáng cuûa ngöôøi khaùc. Neáu moät ngöôøi thaáy raèng nhöõng ñieàu kieän vaät chaát laø nhöõng gì caàn thieát ñeå soáng thì hoï coù theå tu hoïc theo giôùi ñieàu khoâng troäm cöôùp, toân troïng taøi saûn vaø moâi tröôøng sinh soáng cuûa keû khaùc.
Ñaïo lyù naøy vaãn haøm chöùa taùnh chaát cao thöôïng. Bôûi vì söï thöïc haønh treân laø ñieàu kieän caên baûn naâng con ngöôøi leân ñòa vò hieàn thaùnh nhö kinh ñieån thöôøng noùi :
"Khoâng phaûi laø hieàn thaùnh
Neáu toån haïi sanh linh,
Khoâng haïi moïi chuùng sanh,
Môùi xöùng danh hieàn thaùnh
PHAÙP CUÙ 270
Tinh thaàn toân troïng söï soáng vaø quyeàn soáng naøy khoâng nhöõng phaûi ñöôïc aùp duïng trong laõnh vöïc xaõ hoäi, quoác teá nöõa. Coù nhö theá : "Yeâu mình thì ñöøng haïi ngöôøi" môùi ñaùng ñöôïc xem laø ñaïo lyù cuûa Phaät – baäc giaùc ngoä – giaûi thoaùt hoaøn toaøn.
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä soá 46/2000)
HOÛI : Toâi ñoïc moät soá kinh Nikaya laãn kinh A Haøm trong ñoù coù ñeà caäp ñeán kinh Sa Moân Chôn Chaùnh, toâi muoán hieåu roõ hôn veà baøi kinh naøy, khoâng bieát coù vò naøo giaûi thích chöa? TRAÀN VAÊN THÒNH (Haø Noäi)
- Chuùng toâi xin chaân thaønh caùm ôn anh coù nhaõ yù veà goùp yù vôùi toøa soaïn qua noäi dung nhöõng soá baùo gaàn ñaây, chuùng toâi seõ coá gaéng thöïc hieän caûi tieán noäi dung ñeå khoûi phuï loøng chö Taêng Ni ñoäc giaû trong vaø ngoaøi nöôùc nhieät tình uûng hoä baùo Giaùc Ngoä. Nhö anh trình baøy toâi ñaõ tham khaûo baøi kinh "Sa Moân Chôn Chaùnh"do HT Thieän Chaâu giôùi thieäu nhö laø moät taøi lieäu tham khaûo trong vieäc ñoïc vaø hieåu kinh. Vì ñaây laø kinh Nikaya neân quyù Ngaøi nhìn vôùi goùc ñoä cuûa Phaät giaùo Nam truyeàn, coù theå coù nhöõng yù kieán khoâng ñoàng veà quan ñieåm Baéc truyeàn nhöng chuùng toâi toân troïng yù cuûa caùc vò toân ñöùc ñaõ chuù giaûi vaø cuõng mong ñoùn nhaän nhöõng yù kieán cuûa Taêng ni Phaät töû ñoäc giaû goùp theâm cho muïc PHTT caøng theâm phong phuù.
TOÅ COÂNG TAÙC BAÏN ÑOÏC
Kinh "Sa moân Chôn Chaùnh" ruùt töø taäp Phaät Thuyeát Nhö Vaäy (Itivuttaka), moät trong 15 quyeån thuoäc "Tieåu boä kinh" (Khudaka Nikaâya), Paâli Text Society.
Noäi dung noùi veà söï quan troïng cuûa "Boán chôn lyù cao caû" (Töù Dieäu Ñeá) : Duø laø Sa moân hay Baø la moân maø khoâng hieåu ñuùng khoå, khoå nhaân, khoå dieät vaø ñaïo dieät khoå thì cuõng khoâng theå ñöôïc Phaät thöøa nhaän laø Sa moân hay Baø la moân. Hôn nöõa, neáu khoâng thaáy roõ khoå, khoå nhaân, mong öôùc khoå dieät (Nirvaâna, Nieát Baøn) vaø tu taäp Giôùi Ñònh Tueä dieät khoå thì nhöõng ngöôøi aáy, ngay trong ñôøi naøy khoâng theå ñaït ñöôïc muïc ñích cuûa Sa moân hay Baø la moân.
Ñieàu naøy ñöôïc chöùng minh ñaày ñuû baèng lôøi tuyeân boá cuûa chính Phaät Toå trong Kinh Chuyeån Phaùp Luaân, baøi thuyeát phaùp ñaàu tieân sau khi ñaéc ñaïo: "….vaø caùc Tyø kheo, cho ñeán khi naøo tri kieán nhö thaät veà 4 chôn lyù cao caû vôùi 3 chuyeån, 12 töôùng hoaøn toaøn roõ raøng nôi ta thì khi aáy, caùc Tyø kheo, ta môùi töï nhaän ñaõ chöùng Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc …" Roõ raøng hôn nöõa laø haàu heát caùc kinh do Phaät thuyeát giaûng trong 45 naêm ñeàu haøm chöùa ñaïo lyù Boán chôn lyù cao caû nhö Phaät khaúng ñònh vôùi ñeä töû tröôùc khi vieân tòch.
Aáy theá maø coù nhieàu kinh ñieån ñöôïc phaùt trieån veà sau xem Boán chôn lyù cao caû laø thaáp keùm, thuoäc veà thöøa Ñieån hình, nhöùt laø baøi keä sau ñaây : Möôøi hai A Haøm, Phöông Ñaúng taùm, Hai möôi hai naêm noùi Baùt Nhaõ, Hoa Nghieâm ñaàu tieân ba baûy ngaøy, Phaùp Hoa, Nieát Baøn coäng taùm naêm.
(A Haøm thaäp nhò, Phöông Ñaúng baùt,
Nhò thaäp nhò nieân Baùt Nhaõ ñaøm
Hoa Nghieâm toái sô tam thaát nhaät
Phaùp Hoa, Nieát Baøn coäng baùt nieân).
Theo baøi keä naøy cuûa moät coå ñöùc Trung Quoác thì Phaät sau khi ñaéc ñaïo giaûng kinh A Haøm trong 12 naêm ñeå daét dìu haøng sô cô thaáp keùm. Noäi dung cuûa A Haøm laø Töù ñeá. Sau ñoù Phaät laàn laàn thuyeát caùc kinh cao hôn, nhö caùc boä Phöông Ñaúng trong 8 naêm, caùc boä Baùt Nhaõ trong 22 naêm, boä Hoa Nghieâm ñaõ ñöôïc Phaät thuyeát trong 21 ngaøy sau khi ñaéc ñaïo, song khoâng phaûi cho haøng thaáp keùm thanh vaên maø cho caùc thöôïng caên Boà taùt, vaø naêm sau cuøng Phaät thuyeát kinh Phaùp Hoa vaø kinh Nieát Baøn.
Loái "phaùn giaùo" naøy khoâng phuø hôïp vôùi lòch söû tö töôûng Phaät giaùo vaø nhaát laø hoaøn toaøn sai vôùi lòch trình thuyeát phaùp cuûa Phaät vì Phaät khoâng heà thuyeát phaùp theo trình töï giaûng daïy ôû nhaø tröôøng maø tuyø theo ñoái töôïng ngöôøi nghe. Söï sai laàm lôùn nhaát laø xem noäi dung A Haøm laø thaáp keùm – tieåu thöøa, vaø noäi dung Nieát Baøn, Phaùp Hoa laø cao nhaát – toái thöôïng thöøa. Caùc coå ñöùc Trung Quoác laø nhöõng baäc laõo thoâng kinh ñieån, nhaát laø kinh ñieån phaùt trieån Ñaïi thöøa, song raát thieáu soùt veà quan nieäm lòch söû nhaát laø lòch söû Phaät giaùo AÁn Ñoä. Ñieàu naøy khoâng coù gì laï bôûi vì Trung Quoác vaø AÁn Ñoä, ngaøy xöa raát xa caùch nhau, vaø quan nieäm veà Phaät, Toå cuûa caùc vò quan cuõng khoâng ñöôïc chính xaùc cho laém. Chuùng ta khoâng coù gì ñeå phieàn traùch caùc vò coå ñöùc. Ñieàu ñaùng pheâ bình laø caùc hoïc giaû Phaät hoïc sau naøy, keå caû nhöõng nhaø Phaät hoïc Trung Quoác, cuõng nhö Vieät Nam, sau khi ñaõ tieáp xuùc vôùi AÁn Ñoä vaø Phaät giaùo Nguyeân thuûy vaãn coøn duy trì nhöõng söï hieåu bieát coå kính sai laàm nhö caùch phaùn giaùo aáy. Quan nieäm leäch laïc veà lòch söû tö töôûng Phaät giaùo naøy ñaõ gaây neân haäu quaû nguy hieåm laø khinh reû giaùo lyù caên baûn do chính Phaät thuyeát trong 45 naêm, traùi laïi ham chuoäng kinh ñieån phaùt trieån veà sau… Vì khinh reû kinh ñieån caên baûn neân cuõng kyø thò luoân nhöõng ngöôøi tu hoïc theo kinh ñieån aáy. Nhöõng söï nghieân cöùu ñuùng ñaén veà Phaät hoïc, nhaát laø kinh ñieån caên baûn gaàn ñaây cuûa caùc hoïc giaû, ñaõ phaù tan phaàn naøo sai laàm naøy. Leõ dó nhieân trong caùc kinh ñieån phaùt trieån coù raát nhieàu yù cao ñeïp cuûa Phaät Toå ñöôïc giaûi thích roäng ra raát laø lyù thuù song ñöùng veà chôn lyù vaãn coù nhöõng ñieåm quaù xa, nhieàu khi quaù leäch laïc, nhaát laø hay tuyeân truyeàn veà söï ñaëc thuø cuûa kinh. Ví duï ñoïc kinh Kim Cöông, chuùng ta tìm thaáy ñaïo lyù voâ ngaõ ñöôïc giaûi thích roäng trong muc ñích choáng phaù caùc ngaõ kieán sai laàm. Ngaõ (chaáp coù caùi ta(, Nhôn (chaáp coù moät ngöôøi trong caùi thaân taâm vaät lyù naøy), Chuùng sanh (chaáp coù moät chuùng sanh taùi sanh töø ñôøi naøy qua kieáp khaùc), Thoï giaû (chaáp coù moät nguyeân lyù duy trì söï song), trong khi Kinh Voâ Ngaõ Töôùng do Phaät thuyeát noùi roõ 5 uaån laø voâ ngaõ, voâ thöôøng moät caùch roõ raøng, gaõy goïn maø khoâng heà coù söï tuyeân truyeàn veà kinh. Nhö theá, ñoái vôùi chuùng ta taát caû gia taøi giaùo lyù maø chuùng ta coù ñöôïc ñeàu laø voâ giaù, song ñieàu caàn thieát khi ñoïc kinh laø phaân bieät kinh naøo laø kinh Phaät, kinh naøo laø kinh Toå. Coù theå noùi raèng chöøng naøo nhöõng sai laàm traàm troïng naøy ñöôïc chaám döùt trong saùch baùo Phaät hoïc cuõng nhö trong taâm tö Phaät töû thì söï hieåu bieát veà toaøn boä Phaät hoïc môùi chính xaùc vaø thaùi ñoä töï toân Ñaïi thöøa vaø kyø thò Tieåu thöøa môùi thaät söï chaám döùt; khi ñoù môùi coù söï hoaø hôïp thaät söï giöõa Phaät töû Baéc toâng vaø Nam toâng.
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä soá 47/2000)
HOÛI : Toâi vaø moät soá Phaät töû thöôøng ñi chuøa gaàn nhaø, ñoàng thôøi toâi cuõng coù ñi moät soá nôi, ñi ñeán ñaâu toâi cuõng thaáy tröôùc moãi baøn Phaät taïi Chaùnh ñieän coù ñeå moät thuøng ñeà laø "PHÖÔÙC ÑIEÀN". Toâi muoán bieát roõ 2 chöõ naøy yù nghóa phaùt xuaát cuûa Phöôùc ñieàn ?
LEÂ THÒ THUØY TRANG – DIEÄU HOÀNG (Nhaân vieân Böu chính Vieãn thoâng huyeän Ñöùc Troïng Laâm Ñoàng) vaø moät soá Phaät töû chuøa Ñình Quaùn (Haø noäi)
- Sau ñaây chuùng toâi xin trích töø Phaät Quang ñaïi töø ñieån giuùp cho quyù Phaät töû hieåu roõ hôn veà 2 chöõ naøy.
Phaïn : Punya-ksetra, Trung Hoa dòch "Phöôùc ñieàn", töùc laø ruoäng phöôùc coù khaû naêng sanh tröôûng phöôùc ñöùc, duï cho Phaät, Taêng, cha meï….Vì kính thôø Phaät, chö taêng, cha meï hoaëc thöông xoùt ngöôøi ngheøo khoå thì ñöôïc phöôùc ñöùc, gioáng ngöôøi noâng phu gieo caáy treân ruoäng thì coù thu hoaïch.
Kinh Thaùm Huyeàn Kyù coù neâu leân 3 loaïi phöôùc ñieàn :
1. Kính ñieàn (coøn goïi : Cung kính phöôùc ñieàn, Coâng ñöùc phöôùc ñieàn) : töùc Tam baûo Phaät phaùp Taêng ñöôïc chuùng sanh cung kính.
2. AÂn ñieàn (coøn goïi : Baùo aân phöôùc ñieàn) : töùc cha meï, sö tröôûng ñöôïc baùo ñaùp.
3. Bi ñieàn (coøn goïi Laân maãn phöôùc ñieàn, Baàn cuøng phöôùc ñieàn) : töùc chæ cho keû ngheøo khoå, beänh taät caàn ñöôïc söï thöông xoùt giuùp ñôõ.
Ngoaøi 3 loaïi phöôùc ñieàn chính yeáu treân, caùc kinh luaän coøn neâu leân nhieàu loaïi phöôùc ñieàn khaùc, nhöng caên baûn vaãn khoâng ngoaøi kinh, aân vaø bi.
1. Hai loaïi phöôùc ñieàn :
- Höõu taùc phöôùc ñieàn : Cha meï, sö tröôûng coù sôû caàu.
- Hoïc nhaân ñieàn : Baäc Thaùnh höõu hoïc.
2. Ba loaïi phöôùc ñieàn :
- Ñaïi ñöùc ñieàn, töùc kính ñieàn
- Baàn khoå ñieàn, töùc bi ñieàn.
- Ñaïi ñöùc baàn, töùc khoå ñieàn.
3. Boán loaïi phöôùc ñieàn :
- Ñöùc ñieàn : Chö Phaät, Boà taùt.
- AÂn ñieàn : Cha meï, Sö tröôûng.
- Khoå ñieàn : Ngöôøi baàn cuøng, beänh taät.
- Thuù ñieàn : Caùc loaøi suùc sanh.
4. Taùm loaïi phöôùc ñieàn :
- Phaät ñieàn, Thaùnh nhaân ñieàn, Taêng ñieàn, Hoaø thöôïng ñieàn, A xaø leâ ñieàn, Phuï ñieàn, Maãu ñieàn vaø Beänh ñieàn. Theo phaåm Phöôùc ñieàn trong Luaän Thaønh Thaät 1; 27 baäc Hieàn Thaùnh ñaõ ñoaïn heát caùc phieàn naõo nhö tham, khueå…, taâm caùc ngaøi vaéng laëng vaø khoâng khôûi phieàn naõo aùc nghieäp, thieàn ñònh maø caùc ngaøi chöùng ñöôïc ñeàu thanh tònh, xa lìa caùc phieàn naõo khoå vui, ñoaïn tröø söï troùi buoäc cuûa 5 taâm, thaønh töïu 8 loaïi coâng ñöùc ñieàn, ñoàng thôøi duøng 7 thöù ñònh giöõ gìn thieän taâm, dieät heát 7 laäu, ñaày ñuû 7 tònh phaùp nhö giôùi… thaønh töïu 8 coâng ñöùc nhö thieåu duïc tri tuùc…. laïi coù naêng löïc vöôït qua bôø beân kia, tinh taán caàu ñaïo… goïi laø Phöôùc ñieàn.
Theo kinh Thuû Laêng Nghieâm Tam muoäi thì ngöôøi naøo ñaày ñuû 10 phaùp haïnh ñöôïc goïi laø Chaân thaät phöôùc ñieàn. Möôøi phaùp haïnh laø :
1. Truï trong 3 giaûi thoaùt moân : Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän, nhöng khoâng nhaäp phaùp vò.
2. Thaáy bieát Töù ñeá, nhöng khoâng chöùng ñaïo quaû.
3. Thöïc haønh Baùt giaûi thoaùt, nhöng khoâng boû haïnh Boà taùt.
4. Phaùt khôûi trí chöùng minh : Tuùc truï, töû sanh vaø laäu taän, nhöng thöôøng haønh trong 3 coõi.
5. Coù khaû naêng thò hieän hình töôùng oai nghi cuûa Thanh vaên, nhöng khoâng theo aâm thanh ngoân giaùo, caàu phaùp ngöôøi khaùc.
6. Thò hieän haønh töôùng oai nghi Bích chi Phaät, nhöng duøng bieän taøi voâ ngaïi thuyeát phaùp.
7. Thöôøng truï trong thieàn ñònh, nhöng thöôøng thò hieän thöïc haønh taát caû caùc haïnh.
8. Khoâng lìa chaùnh ñaïo, nhöng thò hieän nhaäp taø ñaïo.
9. Soáng nôi aùi nhieãm, nhöng xa lìa taát caû phieàn naõo cuûa caùc duïc.
10. Nhaäp Nieát baøn, nhöng khoâng huûy hoaïi vaø xaû boû sinh töû.
Caên cöù vaøo söï trình baøy treân, ta thaáy coù nhieàu thuyeát veà phöôùc ñieàn, nhöng ñeàu laáy Phaät vaø caùc Thaùnh ñeä töû laøm phöôùc ñieàn, y theo ñoù maø goïi baäc A la haùn laø ÖÙng cuùng, sau ñoù coù caùc teân goïi Kính ñieàn, Bi ñieàn…. Ñoái vôùi Kính ñieàn vaø Bi ñieàn, ngöôøi Trung Quoác thöôøng thöïc haønh hueä thí. Theo lôøi töïa cuûa Ngaøi Ñaïo Tuyeân trong thieân Khaûi Phöôùc. Quaûng hoaèng minh, taäp 28 ghi : ÔÛ ñaây noùi veà phöôùc ñöùc laø laáy bi kính laøm ñaàu, bi thöông xoùt noãi khoå cöïc ñaéng cay trong caùc ñöôøng khoå, nguyeän cöùu giuùp hoï ra khoûi, kính thì bieát raèng Phaät phaùp khoù gaëp, phaûi tín ngöôõng vaø hoaèng truyeàn.
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä soá 49/2001)
Trang MUÏC LUÏC
Trang chính