PHOÅ MINH BOÀ TAÙT
HT. THÍCH TRÍ QUAÛNG
(Tieáp theo vaø heát)
Chuùng ta noã löïc tu böôùc ñaàu phaûi taäp soáng ñoäc laäp, thöïc söï, coøn leä thuoäc boån ñaïo laø hoûng, goïi laø laøm daâu traêm hoï. Leä thuoäc boån ñaïo deã daãn ñeán tình traïng caùc thaày ñaáu caáu nhau vì moãi thaày ñeàu coù haäu thuaãn tín ñoà rieâng.
Chöa tu, ta bò leä thuoäc thieân nhieân vaø xaõ hoäi. Taäp tu hay taäp giaûm bôùt aûnh höôûng cuûa xaõ hoäi vaø thieân nhieân, cho ñeán ñoäc laäp vôùi hai thöù taùc ñoäng cuûa noù. Vaø sau cuøng, thaønh Phaät thì bieán ñoåi xaõ hoäi vaø thieân nhieân theo yù ta. Chính vì vaäy, quaû vò Nhö Lai nghóa laø chuyeån vaät, chuùng sanh laø bò vaät chuyeån vaø chuùng ta laø sa moân, chöa chuyeån ñöôïc vaät thì ít nhaát cuõng soáng ñoäc laäp ñöôïc.
Leä thuoäc vaøo thieân nhieân, töùc luoân luoân bò 4 thöù : noùng, laïnh, ñoùi, khaùt chi phoái. Môùi tu, ta thöôøng bò leä thuoäc 4 thöù naøy. Phaät daïy chuùng ta caàn töù söï laø aên, maëc, ôû, thuoác men khoâng theå thieáu ñöôïc.
Thaät tu, tröôùc tieân chuùng ta caàn khaéc phuïc beänh hoaïn; tröôùc kia thöôøng oám ñau, nhöng tu thì khoûe maïnh laàn. Noùi caùch khaùc, töø moät con ngöôøi khoâng duøng ñöôïc, nhôø Phaät phaùp trôû thaønh ngöôøi höõu duïng.
Con ngöôøi beänh hoaïn vaø phieàn naõo, thaân beänh vaø taâm beänh taùc ñoäng laãn nhau ñöa chuùng ta vaøo sanh töû luaân hoài. Treân böôùc ñöôøng tu, baèng moïi caùch phaûi thoaùt khoûi taâm beänh, töùc khoâng bò xaõ hoäi chi phoái, khoâng coù thaân beänh, töùc khoâng bò thieân nhieân chi phoái.
Ñoái vôùi söï chi phoái cuûa thieân nhieân, chuùng ta deã ñieàu chænh, khaéc phuïc. Muoán khoâng beänh, caên baûn laø ñieàu chænh vieäc aên uoáng, nguû nghæ. Ñôøi soáng sa moân khoâng caàn nhieàu nhö chuùng ta töôûng laàm, töôûng raèng phaûi aên nhieàu môùi khoûe maïnh. Thöïc söï, chæ vì tham voïng quaù ñaùng, khieán chuùng ta ñoøi hoûi nhieàu, trong khi thöïc phaåm cung caáp cho cô theå khoâng caàn nhieàu laém, aên nhieàu sanh beänh. Chæ caàn duøng thöùc aên thích hôïp vaø ñuû cho cô theå laø chính yeáu.
Chuùng ta ñieàu chænh vaán ñeà aên uoáng ñeå khoûi sanh beänh vaø giaûm bôùt aên uoáng nguû nghæ ñeán möùc thaáp nhaát. Ñöôïc nhö vaäy, chuùng ta soáng ñôn sô giaûn dò maø khoûe maïnh. Caùc Thieàn sö theå nghieäm ñöôïc ñieàu naøy, hoï khoâng bò noùng laïnh tröôùc caùi noùng laïnh cuûa trôøi ñaát, töùc chi phoái ñöôïc thieân nhieân. Ngöôøi cô theå baïc nhöôïc thì trôøi chöa laïnh, hoï ñaõ thaáy laïnh vaø boán muøa ñeàu bò caûm maïo.
Thieàn sö khoâng bò noùng laïnh beân ngoaøi chi phoái trong luùc nhaäp ñònh vì töï ñieàu chænh ñöôïc cô theå thích nghi vôùi nhieät ñoä beân ngoaøi maø chính yeáu laø ñieàu chænh taâm cuûa hoï.
Coù theå noùi neáu thaät laø sa moân tu haønh, taâm hoàn bình oån roài thì cô theå coù ñöôïc söùc ñieàu hoøa kyø dieäu. YÙ thöùc nhö vaäy, chuùng ta ñöøng ñeå tình caûm taùc ñoäng laøm roái loaïn noäi taïng cuûa cô theå vaø töø ñoù phaùt sanh moïi beänh taät.
Cô theå con ngöôøi laø coã maùy kyø dieäu coù khaû naêng ñieàu chænh thích nghi vôùi moâi tröôøng soáng. Tuy nhieân, vôùi söï tieán boä cuûa khoa hoïc ngaøy nay, maëc duø giuùp ích ñöôïc cho con ngöôøi, nhöng noù cuõng coù maët khoâng toát. Thí duï chuùng ta söû duïng maùy ñieàu hoøa khoâng khí ñeå taïo caûm giaùc maùt hay aám, nhöng thaät ra caøng soáng nhôø nhöõng thieát bò naøy thì cô theå chuùng ta caøng baïc nhöôïc vì ñaõ töï ñaùnh maát khaû naêng ñieàu chænh thaân nhieät cuûa chuùng ta.
Chuùng ta thaáy nhöõng ngöôøi ôû Phaùp, Myõ, Canada v.v… khi veà Vieät Nam, hoï thöôøng bò beänh lieàn vaø than phieàn taïi buïi baëm, noùng böùc, oàn aøo … laøm hoï beänh. Noùi caùch khaùc, hoï quen soáng trong moâi tröôøng saïch, neân khaùng theå yeáu môùi bò vi truøng taán coâng. Trong khi chuùng ta ôû ñaây, cô theå ñaõ quen soáng vôùi nhöõng thöù oâ nhieãm, töï nhieân cô theå chuùng ta taïo ra söùc ñeà khaùng cao.
Soáng trong nhaø Phaät cuõng vaäy, Ñöùc Phaät ñöa ra 4 Thaùnh ñeá, 12 nhaân duyeân vaø 6 phaùp Ba la maät ñeå taïo khaùng theå giuùp chuùng ta choáng laïi beänh taät vaø thieân nhieân, ñöôïc giaûi thoaùt. Theå hieän yù naøy, Phaät daïy Ca Dieáp raèng khoâng phaûi tìm ñeán Nieát baøn naøo ôû ñaâu xa, maø ôû ngay choã chuùng ta soáng, ñöøng ñeå rôi voâ aûo giaùc.
Caùc thaày tu 4 Thaùnh ñeá vaø 12 nhaân duyeân phaûi nhaém voâ moâi tröôøng chuùng ta ñang soáng. Chuùng ta ôû trong sanh dieät, taát yeáu caàn traéc nghieäm phaùp Töù ñeá sanh dieät. Khi naøo chöùng voâ sanh, môùi tu phaùp khoâng sanh dieät töù Thaùnh ñeá.
Trong 37 phaåm trôï ñaïo, töï kieåm xem noù ñaõ trôû thaønh khaùng theå cho chuùng ta ñieàu phuïc taát caû vi truøng xaâm haïi Phaùp thaân Boà taùt, töùc ñaïo ñöùc vaø trí tueä, hay chöa. Chuùng ta thí nghieäm töøng böôùc, ñoái maët vôùi hoaøn caûnh khaéc nghieät, phieàn naõo, nhieãm oâ, ñeå trí tueä sanh ra, nghóa laø coù khoù môùi coù khoân.
Taát caû phaùp Phaät ñeå trò taâm beänh cho chuùng ta, phaûi bieát roõ khaùng theå naøo cuûa Phaät ñöa ra nhaèm choáng laïi vi truøng phieàn naõo naøo. Theo khoa hoïc, ví duï muoán laøm thuoác ngöøa beänh lao, ngöôøi ta laøm cho vi truøng lao yeáu ñi, roài môùi tieâm vi truøng ñoù voâ ñeå cô theå tieâu dieät noù. Khi cô theå maïnh, tieán ñeán söû duïng vi truøng maïnh hôn, Phaùp tam thöøa maø Ñöùc Phaät daïy cuõng gioáng nhö vaäy.
Môùi ñaàu, chích vi truøng yeáu nhaát voâ cho chuùng ta quen, töùc laøm sa moân haïn cheá hoaøn caûnh xaáu, khoâng cho noù taùc ñoäng ; nhôø ñoù, chuùng ta yeân taâm tu. ÔÛ chuøa khoâng bò phieàn naõo quaáy raày, khoâng lo côm aên aùo maëc. Theo kinh Phaùp hoa, ñoù laø hoaù thaønh ôû daïng thaáp nhaát cuûa Phaät nhaèm taïo ñieàu kieän cho chuùng ta laøm sa moân, khoâng boï ñoùi khaùt, Nuùp boùng Phaät tu thì söï choáng choïi cuûa chuùng ta ñoái vôùi cuoäc ñôøi coù theå noùi chæ coøn 10 phaàn traêm.
Thöûô nhoû, toâi leân thaønh phoá Saøi Goøn tu hoïc, so vôùi nhöõng hoïc sinh ôû ngoaøi ñôøi töø nhaø queâ leân thaønh phoá hoï,c toâi ñöôïc höôûng öu theá hôn nhieàu. Vì ôû chuøa, toâi khoâng toán tieàn côm, tieàn nhaø vaø hoïc phí ñöôïc giaûm 50%. Nhö vaäy, con vi truøng xaõ hoäi vaø thieân nhieân ñaõ bò Phaät laøm yeáu ñi; toâi chæ coøn lo taán coâng vi truøng nhoû, töùc lo khaéc phuïc phieàn naõo cuûa chính mình khoâng ñaùng chuùt naøo. Thaät vaäy, ôû chuøa, khoâng ai choïc töùc, laøm phieàn haø mình; ngöôøi ñôøi phaûi hôn thua môùi soáng noåi, coøn chuùng ta ôû chuøa, khoâng lo, cuõng coù côm aên, khoâng bao giôø phaûi sôï ñoùi. Vì vaäy, thaày tu ôû chuøa thì khoâng coù lyù do gì ñeå phieàn naõo phaùt sanh.
Coù theå thôøi gian ñaàu chuùng ta chöa quen vôùi neáp soáng "töông chao" nhöng vôùi thôøi gian, chuùng ta quen daàn vôùi thuoác ngöøa, töùc nhöõng con vi truøng ñaõ bò laøm yeáu ñi. Noùi caùch khaùc, chuùng ta quen vôùi neáp soáng sa moân khoâng coøn bò phieàn naõo vì aên, maëc, ôû quaáy raày, soáng trong voøng ñai an toaøn cuûa chuøa, khoâng coøn bò hoaøn caûnh xaáu taùc ñoäng. Töø ñoù chuùng ta, baét ñaàu nhìn ñôøi roäng hôn qua phaùp Quaùn nhaân duyeân.
Quaùn nhaân duyeân khoâng phaûi laø ñoïc suoâng phaùp 12 nhaân duyeân; nhöng laø Thieàn quaùn ñeå thep doõi tình caûm cuûa chuùng ta boäc phaùt theá naøo khi tieáp xuùc vôùi vieäc, vôùi ngöôøi. Hay ñoù laø suy nghó veà kieáp nhaân sinh, thaáy ñöôïc moái lieân heä giöõa ta vaø ngöôøi, giöõa ta vôùi thieân nhieân, Quaùn töôûng ñöôïc cuoäc ñôøi vaø bieát roõ söùc taùc ñoäng cuûa noù ñoái vôùi ta, nghóa laø cô theå chuùng ta ñaõ maïnh theâm moät chuùt nhôø tieâm vaøo vi truøng ngöøa beänh maïnh hôn.
Töø goùc ñoä thaáy ñöôïc cuoäc ñôøi vaø tieâu tröø ñöôïc aûnh höôûng cuûa noù sau nhieàu naêm tu Quaùn nhaân duyeân, chuùng ta laïi tieâm theâm vi truøng ngöøa beänh maïnh hôn nöõa; ñoù laø phaùp tu Boà taùt ñeå vöøa giaûi quyeát vieäc mình vaø vöøa lo cho ngöôøi ñoàng haønh vôùi ta.
Nhö vaäy, giai ñoaïn moät, tu Thanh vaên thöøa thì Phaät lo cho ta vaø ta cuõng töï lo moät phaàn. Sang giai ñoaïn hai, tu duyeân giaùc thöøa, ta töï lo cho baûn thaân mình ñöôïc, vaø ñeán giai ñoaïn ba, baét ñaàu haønh Boà taùt ñaïo, töï haønh hoaù tha, töùc vöøa lo cho ta vöøa lo cho ñôøi. Traûi qua ba giai ñoaïn tieán tu ñuùng höôùng theo phaùp Phaät nhö vaäy thì töøng böôùc chuùng ta tröôûng thaønh, thaêng hoa tri thöùc vaø ñaïo ñöùc, khoâng uoång phí cuoäc ñôøi.
Khi Ca Dieáp ñöôïc Phaät giaûi thích xong phaùp naøy, 500 Tyø kheo roài boû ñi. Ñöùc Phaät cho bieát hoï laø toäc taùnh Tyø kheo, ñaõ xuaát gia töø thôøi Phaät Ca Dieáp. Nhôø tu haønh, hoï sanh leân coõi Trôøi ñöôïc höôûng nhieàu phöôùc laïc vaø nay taùi sanh, hoï vaãn nhôù vieäc tu haønh, neân thaáy Phaät Thích Ca laø phaùt taâm xuaát gia lieàn. Tuy nhieân, vì coøn keït ôû "toäc taùnh", töùc hoï töï thaáy coù phöôùc ñöùc hôn ngöôøi, ñaõ töøng tu coù sôû ñaéc, neân xem thöôøng ngöôøi. Vì keït vôùi ngaõ vaø phaùp nhö vaäy, neân khi bò noùi ñoäng tôùi laø hoï khoù chòu, boû ñi.
Ñöùc Phaät sai Tu Boà Ñeà neân dìu daét hoï trôû veà. Tu Boà Ñeà töø choái vì khoâng theå laøm noåi vieäc naøy, hoï daùm boû Phaät thì Tu Boà Ñeà laøm sao höôùng daãn hoï ñöôïc. Tu Boà Ñeà chuyeân veà phaùp Khoâng vaø ñaéc phaùp Khoâng. Vì vaäy Ngaøi thaáy taát caû phaùp ñeàu khoâng, môùi ñöôïc giaûi thoaùt, neân khoâng theå daét hoïveà.
Cuoái cuøng, hoùa Tyø kheo laø hoaù thaân cuûa Phaät Thích Ca môùi coù khaû naêng dìu daét hoï trôû laïi. Ñieàu naøy nhaèm daïy raèng Ñöùc Phaät tieâu bieåu cho chôn taùnh laø Phaät phaùp thaân vónh haèng. Nhöng töø chôn taùnh muoán cöùu nhaân ñoä theá, Ngaøi phaûi hieän öùng hoùa thaân ñeå töông öng vôùi ngöôøi, môùi dìu daét hoï ñöôïc. Phaät noùi, hoï khoâng nghe, nhöng hoùa Phaät hay hoaù Tyø kheo ñoàng caûnh ngoä vôùi hoï thì hoï deã chaáp nhaän. Phaät phaùp thaân baát sanh baát dieät phaûi hieän thaân con ngöôøi môùi daïy ñöôïc. Hoùa Phaät phaûi hieåu theâm laø thieân baù öùc hoùa thaân, ngöôøi naøo, loaøi naøo cuõng thaáy Phaät gaàn guõi thaân thöông, môùi tu ñöôïc.
Phaät thaät noùi phaùp chaân thaät thì khoâng hieåu khoâng tu ñöôïc, hoaù Phaät töùc Phaät thò hieän hoaøn caûnh gioáng ngöôøi, môùi khuyeân baûo ñöôïc; ñoù laø môû ra caùnh cöûa Boà taùt. Vaø hoaù Tyø kheo duï daãn 500 ngöôøi trôû veà vôùi Phaät, cuõng coù nghóa laø trôû veà chôn taùnh.
Phoå Minh Boà taùt hoûi Phaät phaûi thoï trì kinh naøy theá naøo ? Ngaøi traû lôøi raèng chôn taùnh laø moät, nhöng phaûi tuøy duyeân, tuøy hoaøn caûnh giaùo hoùa chuùng sanh laø vieäc laøm cuûa caùc Boà taùt ñeå thaønh töïu Phaät quoác.
Boà taùt phaûi aùp duïng phaùp Phaät laø töù Thaùnh ñeá, 12 nhaân duyeân vaø 6 phaùp Ba la maät, keát thaønh thuyeàn beø vöõng chaéc ñeå ñi vaøo sanh töû giaoù hoùa chuùng sanh. Nöông theo phaùp Phaät, thì cöùu ñoä ñöôïc chuùng sanh, khoâng bò nhaän chìm trong sanh töû vaø ñaït ñeán quaû vò toaøn giaùc. Traùi laïi, khoâng nöông phaùp Phaät, chaéc chaén bò baõo toá sanh töû nhaän chìm. Hoaëc höôùng veà Nieát baøn tòch tónh, töø boû theá giôùi naøy, cuõng bò laïc ñöôøng, rôi vaøo khoâng töôûng.
(Tuaàn baùo Giaùc Ngoä soá 41/2000)
Trang
MUÏC LUÏC
Trang
chính