ÑEÅ TRÔÛ THAØNH NGÖÔØI PHAÄT TÖÛ CHAÂN CHÍNH

THÍCH THIEÄN BAÛO

* KHAÙI NIEÄM TOÅNG QUAÙT VEÀ NGÖÔØI PHAÄT TÖÛ CHAÂN CHAÙNH :

Khi moät ngöôøi bieát ñi Chuøa, thôø Phaät, leã Phaät, tuïng kinh, Saùm hoái, nghe Chö Taêng thuyeát phaùp, coù nghóa laø ngöôøi ñoù ñaõ xaùc nhaän mình laø Phaät töû, nhöng töø moät Phaät töû ñeå trôû thaønh Phaät töû chaân chaùnh caàn phaûi coù nhöõng nhaân toá tích cöïc hôn veà hai phöông dieän söï vaø lyù : Söï laø thöïc hieän nhöõng leã nghi : ñi chuøa, toân thôø, tuïng kinh, leã baùi, saùm hoái vò giaùo chuû maø mình theo, qua hình töôïng, tranh aûnh ; Lyù laø thöïc hieän nhöõng lôøi daïy öùng duïng trong ñôøi soáng, laøm cho lôøi daïy ñoù bieán thaønh hieän thöïc coù lôïi ích cho caù nhaân, gia ñình. Ñoù chính laø goùp phaàn laøm cho Phaät giaùo höng thònh.

Ñaïo Phaät khoâng ñoøi hoûi ngöôøi Phaät töû phaûi thöïc haønh nhöõng ñieàu khoù khaên, nhöng phaûi theå hieän tinh thaàn cuûa Phaät daïy qua ñôøi soáng. Muoán theá, qua thaân phaûi leã laïy, mieäng tuïng kinh, nieäm Phaät, xöng taùn Phaät hieäu, saùm hoái ; YÙ phaûi thaønh taâm chaùnh nieäm. Tam nghieäp thaân, khaåu, yù luùc naøo cuõng thanh tònh, laøm sao cho ñaïo ñöùc caù nhaân cuûa mình ñöôïc thaêng hoa toát ñeïp. Ñoù chính laø moät trong nhöõng phöông phaùp maø ngöôøi Phaät töû chaân chính phaûi tu taäp vaø thöïc haønh treân böôùc ñöôøng ñeán giaûi thoaùt.

Ñöùc Phaät ñaõ daïy chö Taêng laø nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm duy trì chaùnh Phaùp, coøn ngöôøi Phaät töû taïi gia coù boån phaän hoä trì chaùnh phaùp, laøm cho chaùnh phaùp ñöôïc moïi ngöôøi nhaän thaáy qua ñôøi soáng cuûa caù nhaân vaø gia ñình thaám nhuaàn ñaïo lyù Phaät giaùo. Ñoù chính laø chuùng ta laøm troøn traùch nhieäm cuûa ngöôøi Phaät töû chaân chaùnh ñoái vôùi ñaïo, goùp phaàn xaây döïng cuoäc ñôøi trôû neân Chaân, Thieän, Myõ theo tinh thaàn Phaät giaùo.

I. TAÏI SAO PHAÛI THÔØ PHAÄT ?

    1. Nguoàn goác xuaát xöù vaø yù nghóa:

A. Nguoàn goác xuaát xöù :

Khi Ñöùc Phaät coøn taïi theá vaø sau khi Phaät dieät ñoä, ñeå theå hieän loøng toân kính ñöùc ñaïo sö, Phaät töû coù veõ hoïa hình töôïng Phaät ñeå thôø. Caâu chuyeän truyeàn thuyeát veà Ñöùc Phaät leân cung trôøi Ñaâu Suaát thuyeát phaùp cho thaân maãu lieân tieáp trong ba thaùng, nhaø vua Vu Ñieàn meán moä Phaät phaùp thöôøng ñeán tònh xaù haàu Phaät, nay xa vaéng caûm thaáy nhôù Phaät neân coù sai hoïa só veõ chaân dung Ngaøi ñeå chieâm ngöôõng. Sau khi Ñöùc Phaät trôû veà, nhaø vua coù ñem vieäc ñoù baïch vôùi Ñöùc Phaät, Ngaøi mæm cöôøi vaø cuõng baét ñaàu töø ñaây vieäc thôø chaân dung Ñöùc Phaät ñöôïc ñeä töû Ngaøi noái tieáp töø ñôøi naøy sang ñôøi khaùc cho ñeán ngaøy nay.

B. YÙ nghóa vieäc thôø Phaät :

Qua caâu chuyeän truyeàn thuyeát treân, khôûi ñaàu laø hoïa chaân dung, ñôn thuaàn chæ laø moät söï nhôù thöông cuûa moät ngöôøi ñeä töû ñoái vôùi Phaät vaø roài daàn daàn trôû thaønh ngöôõng moä, toân kính, tri aân. Chuùng ta nhaän thaáy trong xaõ hoäi, con chaùi thôø phuïng oâng baø, cha meï bieåu loä loøng hieáu thaûo. Nhaân daân laäp ñeàn thôø caùc vò anh huøng daân toäc bieåu loä loøng meán moä göông ñöùc hy sinh vì daân vì nöôùc. Ñieàu naøy theå hieån "Caây coù coäi nöôùc coù nguoàn, aên traùi nhôù keû troàng caây" ñaây laø tinh thaàn nhaân baûn trong ñaïo lyù laøm ngöôøi. Cho neân ngöôøi Phaät töû hôn ai heát ngoaøi vieäc choïn cho mình moät vò giaùo chuû ñeå nöông theo treân con ñöôøng tìm chaân lyù coøn phaûi theå hieän ñuû ba phöông dieän : tri aân, ngöôõng moä vaø toân kính.

    • Thôø Phaät vôùi loøng tri aân : Ngöôøi Phaät töû ngoaøi vieäc taïo töôïng, ñuùc chuoâng, xaây döïng chuøa chieàn, boá thí cuùng döôøng taïo phöôùc, coøn phaûi nhaän thöùc Ñöùc Phaät laø moät vò giaùo chuû coù nhöõng ñöùc taùnh maø chuùng ta caàn phaûi hoïc taäp noi theo ñeå töø ñoù höôùng baûn thaân mình tieán daàn ñeán giaùc ngoä giaûi thoaùt nhö Ngaøi. Qua hình aûnh Ñöùc Phaät khôi laïi nguoàn taâm cuûa chuùng ta, laøm cho noù toûa saùng vôùi nhöõng ñöùc tính töø bi, bình ñaúng.

    • Thôø Phaät vôùi loøng ngöôõng moä : Ngöôøi Phaät töû ngöôõng moä Phaät khoâng coù nghóa laø suøng baùi, ca tuïng, toân thôø nhö moät thaàn linh ban phöôùc, giaùng hoaï maø chuùng ta ngöôõng moä Ngaøi qua nhöõng ñöùc taùnh : Bi, Trí vaø Duõng (töø bi voâ ngaïi, trí hueä voâ bieân vaø huøng löïc phi thöôøng). Chính ba ñöùc taùnh ñaëc thuø naøy coù hieäu naêng giuùp con ngöôøi Phaät töû xaây döïng moät con ngöôøi coù loøng nhaân, moät gia ñình haïnh phuùc vaø hoaùn caûi hoaøn caûnh xaõ hoäi. Ngöôõng moä Ñöùc Phaät laø chuùng ta laäp cöôùc cho baûn thaân mình ñi treân con ñöôøng Ngaøi ñaõ ñi.

    • Thôø Phaät vôùi loøng toân kính : Toân kính Phaät khoâng coù nghóa laø chuùng ta thaàn thaùnh hoùa Ñöùc Phaät maø chuùng ta toân kính Ngaøi vôùi moät nieàm tin qua moät con ngöôøi ñöùc haïnh cao tuyeät, ñöa ñöôøng chæ loái cho chuùng ta thaêng tieán treân böôùc ñöôøng taâm linh. Treân tinh thaàn ñoù ngöôøi Phaät töû laø ngöôøi thöïc hieän theo con ñöôøng giaùc ngoä cuûa Phaät, cho neân vieäc toân kính Phaät ngoaøi muïc ñích tín ngöôõng chuùng ta coøn theå hieän noi theo haïnh laønh maø Phaät ñaõ theå hieän, trong ñôøi soáng.

2. Neân thôø Ñöùc Phaät hay Boà taùt naøo ?

Chuùng ta bieát raèng caùc Ñöùc Phaät ñeàu coù nhöõng ñöùc tính troïn laønh, moät göông saùng maø chuùng ta coù theå nöông nôi caùc Ngaøi ñeå tu taäp. Thôø Phaät laø nöông nôi ñöùc taùnh ñoù, chöù khoâng phaûi nhôø Ngaøi ban ôn giaùng phöôùc, tuy nhieân phaûi tuøy theo taâm nguyeän cuûa moãi ngöôøi caûm nhaän Ñöùc Phaät naøo maø ta caûm thaáy thích. Ñoái vôùi Phaät giaùo Baéc toâng ngoaøi thôø Phaät Thích Ca, Di Laëc, Di Ñaø, Döôïc Sö… ngoaøi ra ngöôøi Phaät töû laïi thöôøng thôø caùc vò Boà taùt nhö Quaùn AÂm, Phoå Hieàn, Ñòa Taïng… cuõng chính ñieàu naøy laøm cho ngöôøi Phaät töû khoâng xaùc ñònh nhaát quaùn veà vieäc thôø Phaät hay Boà taùt. Cuõng töø nhöõng leäch laïc veà nhaän thöùc tinh thaàn Phaät giaùo laøm cho ngöôøi Phaät töû sanh ra thôø Phaät, Boà taùt moät caùch khoâng coøn ñôn giaûn maø trôû thaønh "ña thaàn giaùo"’ nôi thôø Phaät, Boà Taùt chôùp saùng laäp loøe, maát heát veû toân nghieâm. Thôøi ñaïi cuûa chuùng ta laø thôøi ñaïi khoa hoïc cho neân caøng ñôn giaûn caøng toát, vì chính söï ñôn giaûn laø trang nghieâm. Chuùng ta neân thôø ñoäc toân Ñöùc Phaät Thích Ca laø vò giaùo chuû coõi Ta baø, vì hình aûnh cuûa Ngaøi gaàn guõi vôùi giaùo lyù maø chuùng ta ñang thöïc haønh, Ngaøi cuõng ñöôïc caùc chuøa Caû Nam Toâng vaø Baéc Toâng Phaät giaùo ñeàu toân thôø. Phaûi quan nieäm thôø moät vò Phaät laø thôø taát caû Phaät.

3. Thôø Phaät ôû ñaâu cho phuø hôïp ?

Vieäc thôø Phaät ñoái vôùi ngöôøi Phaät töû laø heát söùc caàn thieát vì ngoaøi bieåu loä xaùc ñònh nieàm tin Tam Baûo, coøn moät yù nghóa nhaéc nhôû chuùng ta haøng ngaøy. Cho neân vieäc thôø Phaät phaûi ôû nôi trang nghieâm. Trang nghieâm khoâng coù nghóa laø trang nghieâm cho hình aûnh Phaät vaø Boà taùt maø trang nghieâm cho chính baûn thaân chuùng ta. Vì kinh Phaät daïy : "trang nghieâm töï thaân töùc laø trang nghieâm Phaät ñoä". Thaät vaäy, trang nghieâm cho khung caûnh nôi thôø Phaät laø taïo cho ngöôøi Phaät töû moät nieàm tin hyû laïc khi leã Phaät, tuïng kinh. Nhö vaäy, thôø Phaät khoâng neân röôøm raø maø phaûi thôø sao cho coù thaåm myõ, vì chính söï thaåm myõ ñoù taïo neân neùt ñeïp trang nhaõ phuø hôïp vôùi tinh thaàn ñôn giaûn, giaûi thoaùt cuûa Ñaïo Phaät.

Ngoaøi ra ngöôøi Phaät töû coù theå treo hình aûnh Phaät nôi phoøng khaùch, phoøng ñoïc saùch, phoøng hoïc… nôi maø chuùng ta laøm vieäc haèng ngaøy, giuùp cho chuùng ta nhôù ñeán Phaät vôùi nhöõng haïnh laønh maø mình caàn phaûi noi theo, moãi khi coù nhöõng chöôùng duyeân traùi yù nghòch loøng, ñöùc Phaät nhö moät vò Thaày beân caïnh nhaéc nhôû cho chuùng ta töøng giaây töøng phuùt.

II. TUÏNG KINH, LEÃ PHAÄT & NIEÄM PHAÄT :

1. Nguoàn goác yù nghóa vieäc tuïng kinh, leã Phaät & nieäm Phaät :

A. Vì sao phaûi tuïng kinh ?

Khi Ñöùc Phaät vieân tòch khoaûng ba thaùng, caùc vò ñeä töû cuûa Phaät nhaän thaáy söï quan troïng cuûa Phaät coøn taïi theá vaø yù thöùc ñeán söï laâu daøi nhöõng lôøi daïy cuûa Ngaøi neân ñaõ vaân taäp veà thaønh Vöông Xaù ñoïc laïi lôøi daïy cuûa Ñöùc Phaät. Toân giaû A Nan laø vò thò giaû haàu caän Ñöùc Phaät neân ñöôïc ñaïi chuùng ñeà nghò tuyeân laïi lôøi daïy cuûa Phaät goïi laø Kinh Taïng, Öu Ba Ly ñoïc laïi giôùi luaät goïi laø Taïng luaät vaø sau naøy baøn luaän theâm nhöõng ñieàu lieân quan ñeán lôøi daïy cuûa Phaät goïi laø Luaän taïng. Coù theå noùi ñaây laø laàn keát taäp ñaàu tieân nhaèm heä thoáng hoaù neàn giaùo lyù cuûa ñöùc Phaät khoaûng 200 naêm töø ngaøy Phaät nhaäp dieät, coù nhieàu laàn tuyeân ñoïc laïi lôøi Phaät maø chuùng ta goïi laø "keát taäp kinh ñieån" nhöng maõi ñeán khoaûng naêm 83 tröôùc Taây lòch môùi ghi thaønh vaên baûn vaø söï truøng tuyeân naøy laø nguyeân nhaân ñaàu tieân ñoïc hoaëc tuïng kinh khoâng phaûi ñeå Phaät gia hoä phuø trì, laøm aên phaùt ñaït "aên neân laøm ra" maø ñoïc kinh nhaèm ñeå nhaän ra nghóa lyù maàu nhieäm cuûa kinh, ñeå aùp duïng tu taäp trong ñôøi soáng.

B. Vì sao phaûi leã Phaät ?

Luùc Ñöùc Phaät coøn taïi theá vôùi phong tuïc Aán Ñoä luùc baáy giôø, laïy laø baøy toû loøng thaønh ñoái vôùi caùc baäc ñaïo sö moãi khi ñeán nghe Ñöùc Phaät thuyeát phaùp. Vì theá cho neân chö Taêng cuõng nhö Phaät töû ñeàu quyø ngay ngaén, chaép tay laïy ba laïy, ñaàu cuùi leân hai chaân Ñöùc Phaät vaø ñaët traùn mình leân baøn chaân Ngaøi, sau ñoù ñi quanh Phaät ba voøng goïi laø "nhieãu Phaät", roài môùi ngoài xuoáng. Ñieàu naøy ñöôïc Ñöùc Phaät maëc nhieân chaáp nhaän nhö moät ngöôøi ñeä töû ñoái vôùi baäc thaày khaû kính, chöù khoâng phaûi laø moät giaùo ñieàu coù tính caùch baét buoäc. Sau khi Phaät nhaäp dieät ngöôøi ñeä töû vaãn xem Ngaøi nhö coøn taïi theá, nhöõng hình thöùc leã nghi vaø cung kính aáy vaãn ñöôïc duy trì trong haøng moân ñeä cuûa Ngaøi cho ñeán ngaøy nay.

    • Leã Phaät 3 laïy tröôùc khi ñoïc lôøi Ngaøi, nhaèm nhôù laïi xöa kia moãi khi nghe thuyeát Phaùp ñeàu laïy nhö vaäy. Ba laïy laø töôïng tröng cho Tam Baûo taïi theá gian, khi laïy phaûi quyø xuoáng, ngöûa hai baøn tay ra nhö ñang naâng hai chaân Phaät vaø cuùi löng ñaët traùn mình treân hai loøng baøn tay. Laïy nhö vaäy trong kinh goïi laø "thaân taâm cung kính leã". Trong Phaät giaùo laïy Phaät cuõng theå hieän, thaáu roõ söï lyù voâ ngaïi, ñaây laø quan nieäm cuûa ngöôøi Phaät töû khi thôø Phaät, leã Phaät, thoï trì ñoïc tuïng kinh vaø toaï thieàn. Neáu khoâng nhaän ra ñieàu naøy ngöôøi Phaät töû deã bò thieân chaáp : laøm söï baùc lyù, hieåu lyù thì queân söï, ñaây laø beänh caàn phaûi bieát ñeå söûa ñoåi khi böôùc chaân vaøo ngoâi nhaø Phaät phaùp.

Veà söï coù 2 caùch laïy :

+Ngaõ maïn leã: Laïy Phaät maø taâm khoâng thaønh, ngoaøi laïy nhöng trong taâm khoâng kính, laïy cho laáy coù, ñaàu khoâng saùt ñaát, ñöùng leân cuùi xuoáng moät caùch caåu thaû.

+Caàu danh leã: Laïy ñeå ngöôøi khaùc thaáy mình laø bieát laïy, nhaèm cho ngöôøi khaùc khen mình nhöng khi khoâng coù ai thì bieáng nhaùc, giaõi ñaõi khoâng muoán leã baùi.

Veà lyù coù boán pheùp laïy:

+Phaät trí thanh tònh leã: Ngöôøi laïy Phaät thaáu ñöôïc caûnh giôùi chö Phaät, laïy moät vò Phaät laø laïy taát caû Phaät, laïy moät laïy laø laïy caû phaùp giôùi vì hieåu ñöôïc phaùp thaân Phaät ñeàu dung thoâng.

+Bieán nhaäp Phaùp giôùi leã: Khi ngöôøi laïy Phaät nhaän bieát quaùn thaân taâm cuûa mình cuøng phaùp giôùi khoâng rôøi nhau.

+Chaùnh quaùn leã: Laïy Phaät laø laïy töï taâm cuûa chính mình, vì taát caû chuùng sanh ñeàu coù taùnh giaùc bình ñaúng nhö nhau: "ÔÛ Thaùnh khoâng taêng ôû phaøm khoâng giaûm" laø yù naøy. Cho neân khoâng bò ngoaïi duyeân Phaät beân ngoaøi chi phoái, queân Ñöùc Phaät thaät ôû beân trong, ngöôøi xöa thöôøng noùi: "dó huyeãn ñoä chôn" (nöông nôi caùi giaû ñeå tìm ra caùi chaân thaät).

+Thaät töôùng bình ñaúng leã: Laïy Phaät vôùi taâm "naêng leã sôû leã taùnh khoâng tòch" (ngöôøi leã vaø ngöôøi ñöôïc leã ñeàu vaéng laëng) hay coøn goïi laø phaøm thaùnh laø moät khoâng hay khoâng khaùc.

Boán caùch laïy treân thuoäc lyù cho neân noù cao thaâm, neáu khoâng suy tö moät cuøng lyù taùnh thì khoù coù theå hieåu moät caùch xaùc ñaùng ñöôïc.

C. Vì sao phaûi nieäm Phaät?

Nieäm Phaät laø nieäm hay nhôù nghó ñeán taùnh giaùc cuûa chính mình, phöông phaùp naøy giuùp cho haønh giaû ñaït ñeán traïng thaùi tònh taâm, khoâng bò phieàn naõo daáy khôûi. Phöông phaùp naøy coøn laø haït gioáng gieo vaøo coõi nöôùc Cöïc Laïc, sau khi thaân hoaïi maïng chung seõ ñöôïc sanh veà.

Nieäm Phaät ñöôïc phaùt xuaát töø moät caâu chuyeän: "A Xaø Theá laø con vua Taàn Baø Sa La vaø Hoaøng haäu Vi Ñeà Hy, vì nghe lôøi xuùi giuïc cuûa Ñeà Baø Ñaït Ña, ñoaït ngoâi vua cha baét nhoát vaøo nguïc, khoâng cho aên uoáng ñeå phaûi cheát ñoùi. Hoaøng Haäu Vi Ñeà Hy bieát vaäy cho neân xin vaøo thaêm, baø leùn ñaép thöùc aên vaøo ngöôøi, ñeå ñem vaøo nguïc cho vua aên. A Xaø Theá bieát ñöôïc lieàn haï leänh giam Hoaøng Haäu, trong luùc cöïc kyø ñau khoå ñoù, Hoaøng Haäu töôûng nhôù ñeán Ñöùc Phaät. Ñöùc Phaät cuõng caûm nhaän ñöôïc taâm nieäm cuûa Hoaøng Haäu neân hieän ñeá thuyeát phaùp noùi veà phaùp moân nieäm Phaät coõi Phaät A Di Ñaø ôû Taây phöông vaø daïy baø phöông phaùp quaùn Voâ löôïng thoï. Chính nhôø tu taäp phaùp moân naøy sau khi cheát Hoaøng Haäu ñöôïc vaõng sanh."

Nieäm Phaät theo tinh thaàn cuûa Tònh ñoä toâng coù nhieàu loaïi, ôû ñaây ñeà caäp ñeán moät soá phöông phaùp:

    • Trì danh nieäm Phaät: Haønh giaû chuyeân taâm nieäm Phaät A Di Ñaø moãi ngaøy töø khi thöùc daäy trong 4 oai nghi (ñi, ñöùng, naèm, ngoài) cho ñeán luùc nguû khoâng cho caùc taïp nieäm xen vaøo.

    • Tham cöùu nieäm Phaät: Ñaây coù theå noùi laø moät caâu tham thoaïi ñaàu cuûa Thieàn toâng, vì ngöôøi nieäm Phaät luoân luoân quaùn saùt, ñaët caâu hoûi: Nieäm Phaät laø ai? Nieäm Phaät töø ñaâu ñeán? Ñeán roài ñi veà ñaâu?…

    • Quaùn töôïng nieäm Phaät: Haønh giaû ngoài tröôùc töôïng Phaät quaùn saùt caùc töôùng toát cuaû Phaät, nhôø chuù taâm quaùn saùt naøy maø taâm haønh giaû thaám nhuaàn laâu ngaøy thaønh nhaát taâm baát loaïn.

    • Quaùn töôûng nieäm Phaät: Haønh giaû quaùn töôûng ñeán hình aûnh ñöùc Phaät A Di Ñaø, ñi ñöùng khoâng bò giaùn ñoaïn, luùc naøo cuõng ñeàu thaáy hình Phaät hieän tröôùc maét haønh giaû.

    • Thaät töôùng nieäm Phaät: Haønh giaû nieäm Phaät ñaït ñeán baûn theå chôn taâm khoâng sanh dieät, nhö nhö baát ñoäng, khoâng coøn naêng vaø sôû (ngöôøi nieäm vaø caâu nieäm) ñaây laø phöông phaùp nieäm Phaät thuoäc veà " lyù" coøn 4 phöông phaùp treân thuoäc " söï" "nieäm ñeán voâ nieäm môùi laø chôn nieäm".

Trong naêm phöông phaùp neâu treân thì haønh giaû nieäm Phaät thì ngöôøi nieäm Phaät choïn "trì danh nieäm Phaät" vì deã thöïc hieän. Ngoaøi nieäm Ñöùc Phaät A Di Ñaø ra ngöôøi Phaät töû coøn nieäm Phaät Thích Ca Maâu Ni, Quaùn Theá AÂm…

D. YÙ nghóa lôïi ích cuûa tuïng kinh, leã Phaät& nieäm Phaät:

(YÙ nghóa:- ñoïc tuïng kinh ñeå caûm nhaän lôøi Phaät daïy vaø thaáy mình khoâng coù phöôùc duyeân nghe chính töø kim khaåu Phaät noùi Phaùp vaø cuõng thoâng qua ñoïc kinh chuùng ta môùi tö duy quaùn chieáu nhöõng lôøi daïy cuûa Ngaøi ñeå töø ñoù thöïc haønh tu taäp. Muïc ñích cuûa vieäc tuïng kinh laø ñeå thaáu hieåu nhöõng nghóa lyù thaâm saâu trong lôøi kinh, cho neân kinh naøo cuõng coù theå thoï trì mieãn kinh ñoù laø cuûa Phaät daïy vaø phuø hôïp vôùi trình ñoä nhaän thöùc cuûa chính ta. Ñieåm quan troïng laø vieäc tuïng ñoïc kinh laø hieåu ñöôïc lyù kinh ñeå coá gaéng thöïc hieän, soáng vôùi ñieàu kinh noùi, chöù khoâng phaûi chæ tuïng cho nhieàu hay ít hoaëc kinh naøy cao hay kinh khaùc thaáp, kinh naøy tieâu nghieäp coù phöôùc, kinh kia ñoå nghieäp.

- Leã Phaät laø leã nhöõng ñöùc taùnh cao caû cuûa chö Phaät, laïy cuõng giuùp cho chuùng ta giaûm bôùt ñi loøng kieâu caêng ngaõ maïn, coáng cao. Laïy Ngaøi laø mong muoán ñöôïc noi theo nhöõng ñöùc tính töø bi hæ xaû cuûa Phaät vaø Boà taùt, ngoaøi ra khoâng phaûi vì muïc ñích mong Phaät, Boà taùt ban ôn gia hoä. Leã Phaät coøn laø moät bieåu hieän tinh thaàn höôùng thöôïng cuûa ngöôøi Phaät töû ñoái vôùi ñaáng giaùc ngoä maø chuùng ta ñang höôùng veà ñeå tu taäp hoïc haïnh giaûi thoaùt.

Lôïi ích: Veà caù nhaân:Luùc tuïng kinh, leã Phaät taâm haønh giaû ñaët vaøo vaên kinh vaø töôïng Phaät maø mình ñaûnh leã neân saùu caên(maét, tai, muõi, löôõi, thaân vaø yù) nhieáp nieäm moät choã neân thaân, mieäng, yù khoâng buoâng lung taïo aùc nghieäp.

-Veà gia ñình: Trong gia ñình neáu coù ngöôøi bieát tuïng kinh, leã Phaät thì gia ñình ñoù coù moät neáp soáng thuaàn löông ñaïo ñöùc do aûnh höôûng qua lôøi kinh, tieáng moõ vaø bieát leã nhöõng baäc giaùc ngoä. Neáu trong gia ñình khi nghe tieáng tuïng kinh, thaáy ngöôøi khaùc leã Phaät tuy khoâng thích cuõng giaûm ñi söï oàn aøo naùo nhieät, coù moät caûm meán, gia ñình ñoù nhôø vaäy maø hoaø thuaän eâm aám.

- Veà nhöõng ngöôøi chung quanh: Trong nhöõng giôø phuùt tuïng kinh leã Phaät höông traàm hoøa quyeän vaøo vôùi tieáng moõ nhòp ñeàu pha laãn tieáng chuoâng ngaân coù theå laøm cho nhöõng ngöôøi xung quanh thöùc tænh giaác meâ quay veà vôùi thöïc taïi, khi nhìn thaáy moät ngöôøi bieát leã baùi vaø tieáng kinh ñi vaøo tai ngöôøi nghe, gôïi cho taâm thöùc ngöôøi aáy moät cöû chæ höôùng thöôïng.

Ñeå keát luaän phaàn naøy chuùng ta haõy ñoïc laïi lôøi baïc trong Khoùa Hö Luïc cuûa Traàn Thaùi Toâng nhaèm thaáy roõ yù nghóa ñích thöïc cuûa vieäc tuïng kinh, ngoài thieàn, nieäm Phaät vaø leã Phaät:

Leã Phaät giaû kính Phaät chi ñöùc,

Nieäm Phaät giaû caûm Phaät chi aân,

Trì giôùi giaû haønh Phaät chi haønh.

Khaùn kinh giaû minh Phaät chi lyù,

Toïa thieàn giaû ñaït Phaät chi caûnh,

Tham thieàn giaû hieäp Phaät chi taâm,

Thuyeát phaùp giaû maõn Phaät chi yù.

Dòch nghóa:

Leã Phaät laø kính ñöùc cuûa Phaät,

Nieäm Phaät laø caûm aân ñöùc cuûa Phaät,

Giöõ giôùi laø haønh haïnh cuûa Phaät,

Xem kinh laø ñeå roõ lyù cuûa Phaät,

Toïa thieàn laø ñeå ñaït caûnh cuûa Phaät,

Tham thieàn laø ñeå hôïp caùi taâm cuûa Phaät,

Thuyeát phaùp laø ñeå ñaày ñuû nguyeän cuûa Phaät.

III. VAÁN ÑEÀ AÊN CHAY:

Vaán ñeà aên uoáng trong ñôøi soáng con ngöôøi laø moät trong nhöõng nhu caàu khoâng theå thieáu, chính vì theá maø daân gian thöôøng noùi: "mieáng aên laø mieáng toài taøn, maát ñi moät mieáng loän gan leân ñaàu".Thaät vaäy con ngöôøi soáng trong xaõ hoäi tranh ñaáu giaønh vôùi nhau cuõng chæ vì aên maø ra. Ñaïo Phaät khoâng phuû ñònh söï aên cho neân trong kinh ñöùc Phaät cuõng khaúng ñònh: "Cô theå do aên maø toàn taïi, do aên maø phaùt trieån", chính vì leõ ñoù maø con ngöôøi taïo bieát bao laø saùt nghieäp cuõng chæ vì phuïc vuï cho thaân mình, luùc coøn laø moät Thaùi töû coù laàn Ngaøi than : " Söï soáng, soáng baèng söï cheát". Qua ñoù chuùng ta thaáy raèng ngöôøi Phaät töû khoâng phaûi aên chay vì "aên kieâng", hay aên ñeå ñoåi moùn aên cho ngon mieäng maø laø moät phöông phaùp tu taäp quan troïng maø ngöôøi thöïc hieän seõ coù lôïi ích cho baûn thaân cho gia ñình vaø cho coäng ñoàng xaõ hoäi.

1. Moät soá quan ñieåm& lôïi ích cuûa vieäc aên chay:

Trong Phaät giaùo truyeàn thoáng aên chay ñöôïc phaùt xuaát vaøo luùc naøo? Thôøi kyø ñöùc Phaät coøn taïi theá aên chay hay aên maën(?) Ñoù laø nhöõng thaéc maéc cuûa nhieàu Phaät töû taïi gia khi nghe hoaëc thaáy trong Phaät giaùo taïi sao coù nhieàu quan ñieåm vaø bieåu hieän veà aên uoáng khoâng ñoàng nhau? ÔÛ noäi dung cuûa baøi naøy chuùng toâi chæ ñeà caäp ñeán quan ñieåm laäp tröôøng aên chay nhö laø moät phöông phaùp tu taäp khoâng theå thieáu ñöôïc ñoái vôùi ngöôøi Phaät töû taïi gia. Veà maët quan ñieåm chuùng ta khoâng pheâ phaùn maø chæ daãn chöùng nhöõng kinh ñieån cuûa hai heä tö töôûng Phaät giaùo, nhaèm giuùp cho ngöôøi Phaät töû nhìn ñuùng ñaén hôn veà aên chay haàu khaúng ñònh laäp tröôøng tu taäp cuûa mình vaø xem ñaây laø dòp cho ngöôøi con Phaät nuoâi döôõng loøng töø vaø traùnh ñöôïc nhaân quaû nghieäp baùo trong hieän taïi cuõng nhö töông lai, döïa treân neàn taûng cuûa lôøi Phaät daïy qua hai boä phaùi chính laø Nguyeân Thuûy vaø Ñaïi thöøa Phaät giaùo laøm cöù lieäu veà thuyeát aên chay cuûa Ñaïo Phaät.

A / Quan ñieåm cuûa Phaät giaùo Nguyeân thuûy:

Phaät giaùo Nguyeân thuûy cho raèng chính ñöùc Phaät cuõng khoâng ñaët thaønh vaán ñeà aên chay laø tieâu chí haøng ñaàu vì söï giaûi thoaùt khoâng phaûi do aên chay maø ñöôïc; aên laø ñeå coù söùc khoûe ñeå haønh ñaïo laø chính, vì theá quan nieäm aên chay khoâng coù maët trong thôøi kyø ñaàu cuûa Phaät giaùo.

Taát caû chö Taêng Phaät giaùo Nam toâng ôû nhieàu quoác gia nhö: Tích Lan, Thaùi Lan, Mieán Ñieän, Campuchia, Laøo…moät soá nöôùc tu theo Phaät giaùo Nam toâng vaø moät soá tu só tu theo PG Nam toâng Vieät Nam vaãn giöõ truyeàn thoáng naøy. Quan nieäm cuûa Phaät giaùo Nguyeân thuûy cho raèng, baûn thaân hoï khoâng saùt sanh, khoâng khích leä ngöôøi khaùc saùt sanh, khoâng tuøy hyû söï saùt sanh vaø vì theá khoâng phaïm giôùi saùt sanh. Coù laàn Ñeà Baø Ñaït Ña ñeán thænh caàu Ñöùc Phaät ban haønh caám caùc vò Tyø Kheo khoâng ñöôïc aên thòt caù, Ñöùc Phaät khoâng chaáp nhaän Ngaøi noùi: "Söï aên thòt caù coù theå coi nhö trong saïch vôùi 3 tröôøng hôïp (tam tònh nhuïc) :ngöôøi aên khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng coù loøng hoaøi nghi raèng con vaät bò gieát rieâng cho mình", trong moät ñoaïn kinh Amagandha Ñöùc Phaät noùi vôùi Jivaka: "Phaåm haïnh xaáu xa cuûa ngöôøi laøm toäi baèng nhieàu caùch khaùc nhau, coøn teä haïi hôn laø aên thòt caù nhieàu".

Trong Tieåu thöøa Phaät giaùo tö töôûng luaän cuûa Kimura Taiken coù daãn moät ñoaïn kinh A Haøm : "Toâi muoán soáng, khoâng muoán cheát, muoán ñöôïc sung söôùng khoâng muoán ñau khoå. Neáu coù keû naøo cöôùp ñi söï soáng cuûa toâi, toâi coù vui veû khoâng ? Neáu toâi khoâng vui veû, thì keû khaùc cuõng khoâng vui veû khi toâi cöôùp ñi cuûa hoï söï soáng vaø söï sung söôùng aáy. Khoâng nhöõng theá phaøm caùi gì mình khoâng öa thích thì keû khaùc cuõng khoâng thích…"

Qua nhöõng trích daãn neâu treân chuùng ta thaáy Phaät giaùo Nguyeân thuûy cho raèng söï baát tònh cuûa con ngöôøi khoâng phaûi do aên, maø noù chính laø loøng tham lan, saân haän, si meâ, gian xaûo, kieâu caêng, taät ñoá… taïo thaønh aùc nghieäp. Chính vì quan nieäm nhö vaäy aên cho neân vieäc aên chay hay aên maën laø khoâng baét buoäc, vì Ñöùc Phaät vaø ñeä töû cuûa Ngaøi theo truyeàn thoáng soáng vaøo söï khaát thöïc "aên ñeå maø soáng chöù khoâng phaûi soáng ñeå aên".

B/ Quan ñieåm cuûa Phaät giaùo Ñaïi thöøa :

Traùi vôùi nhöõng quan nieäm treân Phaät giaùo Baéc toâng cho raèng ngöôøi Phaät töû laø ngöôøi nuoâi döôõng loøng töø thì khoâng vì moät lyù do gì maø khoâng thöïc hieän tinh thaàn töø bi cuûa Phaät trong ñôøi soáng.

Veà lòch söû :

- Vieäc aên chay sau khi Phaät nhaäp Nieát Baøn ñaïo Phaät phaùt trieån veà phöông Baéc vaø phaùt trieån maïnh vaøo thôøi ñieåm 274-232 (khoaûng theá kyû 13 tröôùc Taây lòch) vaøo thôøi ñaïi Asoka (A Duïc Vöông), moät vò Hoaøng ñeá Phaät töû aên chay tröôøng vaø khuyeán khích moïi ngöôøi aên chay, nhaø Vua coøn ra leänh caám moïi haønh ñoäng gieát thuù vaät ñeå teá leã thaàn linh, vieäc saên baén trong röøng, döôùi soâng ñeàu bò caám. Ngaøi xaây döïng nhieàu bia ñaù ghi khaéc giôùi luaät vaø lôøi Phaät daïy, trong moät bia ñaù coù ghi "Khoâng neân laáy söï soáng nuoâi söï soáng. Cho ñeán rôm raï, neáu coøn coân truøng trong aáy, cuõng khoâng neân ñoát".

- Khi Phaät giaùo du nhaäp vaøo ñaát nöôùc Trung Hoa döôùi trieàu ñaïi nhaø Löông (502-594 tröôùc Taây lòch), trieàu ñình ñaõ ban haønh leänh caám taát caû caùc thöùc aên thòt caù toå chöùc taïi caùc buoåi tieäc trong hoaøng cung vaø yeâu caàu daân chuùng aên chay, Nhaø vua cuõng caám vieäc gieát thuù vaät teá leã thaàn linh trong Ñaïo giaùo (Laõo giaùo), caám khoâng ñöôïc duøng nhöõng con vaät nhö taéc keø, raén, hoå… laøm thuoác. Ñeán trieàu ñaïi nhaø Ñöôøng vieäc aên chay caøng ñöôïc trieàu ñình coå vuõ, maõi ñeán trieàu Minh coù Hoøa thöôïng Vaân The⠖ Chaâu Hoaèng (1565-1615) laø vò xieån döông vieäc aên chay moät caùch maïnh meõ, khoâng nhöõng khuyeân aên chay maø coøn khuyeán khích moïi ngöôøi neân phoùng sanh.

Veà kinh Ñaïi thöøa :

- Trong kinh ñieån cuûa Phaät giaùo Ñaïi thöøa raûi raùc nhieàu ñoaïn Ñöùc Phaät noùi ñeán vieäc caám aên thòt :

- Kinh Laêng Giaø (Lankavatara) : "Coù theå coù moät soá tín ñoà cuûa ta coøn meâ muoäi sau khi ta nhaäp dieät, khoâng bieát lôøi daïy vaø söï daïy cuûa ta vaø coù theå keát luaän sai laàm raèng : Ta cho pheùp hoï aên thòt vaø chính Ta cuõng aên thòt. Ñieàu naøy haún laø sai laàm, laøm sao nhöõngngöôøi ñang an truù trong taâm töø bi, tu taäp khoå haïnh vaø coá gaéng theo con ñöôøng Ñaïi thöøa, laïi coù theå baûo nhöõng ngöôøi khaùc aên thòt thuù vaät ? Quaû thöïc Ta ñaõ töøng ñöa ra nhöõng qui ñònh veà söï aên, chöù khoâng qui ñònh veà söï aên thòt…"

- Kinh Laêng Nghieâm : "Ngöôøi tu chaùnh ñònh coát ra khoûi traàn lao, neáu taâm saùt haïi chaúng tröø, thì chaúng theå ra khoûi, daãu coù nhieàu trí hieän tieàn, maø chaúng döùt saùt haïi aét phaûi laïc vaøo ñaïo quyû thaàn… Caùc loaøi quyû thaàn kia cuõng coù ñoà chuùng, moãi moãi ñeàu xöng ñaõ thaønh ñaïo voâ thöôïng, sau khi ta dieät ñoä, trong ñôøi maït phaùp, loaïi quyû thaàn naøy soâi noåi treân theá gian, töï noùi aên thòt cuõng ñaït ñöôïc ñaïo Boà Ñeà…."

- Kinh Nieát Baøn : "Naøy Ca Dieáp, baét ñaàu töø ngaøy nay trôû ñi, Nhö lai khoâng cho pheùp haøng Thanh vaên aên thòt, neáu ñaøn vieät ñem ñeán daân cuùng phaûi xem thòt aáy nhö thòt con mình. Nhö Lai caám taát caû caùc ñeä töû khoâng ñöôïc aên baát cöù thòt gì".

- Trong ñoaïn kinh khaùc, moät hoâm Ngaøi A Nan baïch Phaät :

-"Baïch ñöùc Theá Toân, taïi sao tröôùc kia Phaät cho caùc ñeä töû aên "tam tònh nhuïc" maø nay Ngaøi laïi caám khoâng ñöôïc aên thòt ?"

- Ñöùc Phaät noùi :"Vì trình ñoä caùc oâng trong buoåi sô cô coøn thaáp keùm, chöa coù theå laõnh thoï…. ñeán nay trình ñoä caùc oâng ñaõ cao neân ta caám tuyeät ñoái aên thòt caù".

C/ Quan ñieåm aên chay cuûa ngöôøi Taây phöông :

Hieän nay treân theá giôùi coù hai cheá ñoä aên uoáng : moät cheá ñoä aên thöïc phaåm vôùi rau ñaäu, nguõ coác maø ngöôøi Ñoâng phöông cho raèng ñoù laø aên chay, coøn moät cheá ñoä khaùc laø aên caù thòt vaø caùc thöùc aên bieán cheá töø caù thòt caùc ñoäng vaät. Khoa hoïc ñaõ coù nhöõng coâng trình nghieân cöùu cho raèng caùc loaïi beänh nhö : nhoài maùu cô tim, tai bieán maïch maùu naõo, moät soá beänh ung thö laø do aên nhieàu thòt ñoäng vaät, caùc chaát bô, söõa. So saùnh hai cheá ñoä aên uoáng neâu treân thì cheá ñoä aên thöïc phaåm rau ñaäu coù nhieàu söùc khoûe, ít beänh taät hôn aên thòt caù. Ñieàu naøy ñaõ chöùng minh cho chuùng ta thaáy naïn thòt boø ñieân taïi Anh naêm 1998 vaø thòt gaø taïi Hoàng Koâng naêm 1999, taïo neân söï khuûng hoaûng keùo daøi cho ñeán ngaøy nay, vaãn coøn laø moät söï aùm aûnh cho nhieàu quoác gia treân theá giôùi nhaäp khaåu caùc loaïi thòt naøy. Baø Linda Gilbert Chuû tòch Toång Giaùm Ñoác coâng ty Heath Focus (Tö vaán vaø tieáp thò) ôû Myõ phaùt bieåu :"Hình nhö chuû nghóa aên chay ñang traøn ngaäp caùc quaày haøng heath food vaø ñang treân ñöôøng ñi vaøo caùc doøng sinh hoaït chính cuûa ñôøi soáng ngöôøi daân Myõ" vaø baø keát luaän :"Chieàu höôùng giaûm thieåu hoaëc chaám döùt aên thòt seõ tieáp tuïc". Treân theá giôùi ngaøy nay vaán ñeà moâi tröôøng sinh thaùi vaø caùc hoäi baûo veä ñoäng vaät hoang daõ coù khuynh höôùng caøng ngaøy caøng nhieàu, chöùng toû tinh thaàn toân troïng söï soáng cuûa ngöôøi Taây phöông coù chieàu höôùng phaùt trieån; baùc só Albert Schweitzer, ngöôøi ñoaït giaûi Nobel veà hoaø bình ñaõ noùi:"Khoâng gieát sinh vaät keå caû coân truøng, khoâng aên baát cöù caùi gì maø tröôùc kia ñaõ töøng coù söï soáng".

2. Lôïi ích cuûa söï aên chay :

Aên chay ngoaøi yù nghóa laø moät phöông phaùp tu taäp noù coøn aûnh höôûng veà maët ñôøi soáng, döôùi ñaây laø baûn so saùnh cuûa baùc só Leâ vaên Caàm – Taâm Chaùnh (Phaùp) chuùng toâi trích töø quyeån "Quan ñieåm veà aên chay cuûa ñaïo Phaät" do Taâm Dieäu bieân soaïn nhaèm giuùp quí Phaät töû so saùnh treân cô sôû khoa hoïc : (Xem baûng so saùnh döôùi ñaây)

BAÛNG SO SAÙNH TÍNH THEO 100 GRAM MOÙN AÊN

 

Chaát ñaïm

Chaát beùo

Chaát ngoït

Chaát voâi

Chaát saét

Sinh toá A

Sinh toá B

Sinh toá C

Tröùng gaø tröùng vòt

12,8

11,6

0,8

0,062

2,90

1,600

38dv

95

Thòt boø

18,6

16,0

 

0,007

8,70

14

 

dv

Caù chieân hay nöôùng

24,0

12,5

 

0,026

1,32

 

12

 

Thòt gaø nöôùng

22,1

3,9

 

0,013

3,32

 

42

 

Söõa töôi

3,2

3,6

 

0,110

0,20

 

16

 

Gaïo löùc

7,7

1,7

 

0,066

2

270

100

 

Gaïo traéng

7,7

0,3

4,7

0,010

0,90

 

10

 

Traùi chanh

 

 

77,7

0,022

0,60

 

12

5

Traùi xoaøi

0,7

0,2

79,4

0,005

0,30

 

21

 

Traùi cam

 

 

13,3

0,019

0,20

 

40

 

Ñaäu phuïng rang

26,7

44,2

17,2

0,067

2

 

72

 

Ñöôøng traéng

 

 

10,1

 

 

3.000

 

3.50

Cuû caûi ñoû

1,2

0,3

23,4

0,045

0,62

95

24

0

Caûi baép

1,4

0,2

99,5

0,046

0,43

 

27

 

Rau deàn töôi

2,3

0,3

9,3

 

2,55

 

35

1.10

Ñaäu traéng lôùn hoät

21,8

1,7

5,3

0,147

10

 

127

0

Ñaäu naønh

43,0

2

3,2

0,102

8,51

3.000

350

 

Khoai lang taây

2

0,1

62,0

0,013

1,02

45

56

 

Khoai lang ta nöôùng

1,9

0,7

19

0,020

0,80

20.70

32

 

Caø chua töôi

1

0,3

19,1

27,9

4

0,010

0,44

0

37

45

50

3.500

1.100

26

320

1.40

0

1.30

0

28

200

470

980

520

Treân baûng naøy soá trong 4 coät ñaàu chæ veà gram. Soá trong coät "saét" chæ veà miligram. Soá trong coät sinh toá chæ veà ñôn vò quoác teá.

- Chaát ñaïm thöôøng coù nhieàu trong ñaäu naønh, ñaäu phoäng, thòt, caù….

- Chaát beùo thöôøng coù nhieàu trong daàu, môõ, bô (Le beurre)

- Chaát ngoït thöôøng coù nhieàu trong ñöôøng, miaù, caùc thöù traùi caây chín, caùc loaïi baùnh ngoït hay keïo, möùt hoaëc caø rem…

Hôn nöõa, chuùng ta coøn thaáy caùc chaát voâi, chaát saét cuõng nhö caùc sinh toá A, B, C, D, E, F…. vaø nöôùc nöõa.

Cho neân, chuùng ta aên uoáng haèng ngaøy phaûi löïa choïn theá naøo cho coù ñaày ñuû chaát boå ñeå nuoâi cô theå, thoâng thöôøng thaân theå con ngöôøi caân naëng khoaûng 55 ñeán 75 kg, thì phaûi coù töø 2.000 ñeán 3.000 môùi ñuû soá nhieät löôïng (calories). Ví nhö moät ngöôøi caân naëng 60 kg, thì phaûi caàn duøng 60 grammes chaát ñaïm, 360gr chaát ngoït vaø 60gr chaát beùo. Bôûi vì, caùc nhaø khoa hoïc ñaõ chöùng minh ñöôïc laø 1gr chaát beùo sanh ñöôïc 9 ñôn vò nhieät löôïng. Do vaäy, chuùng ta duøng nhöõng thöïc phaåm keå treân, seõ coù ñöôïc ñôn vò nhieät löôïng nhö sau :

60 gr. chaát ñaïm x 4 = 240

360 gr. chaát ngoït x 4 = 1.440

60 gr. chaát beùo x 9 = 540

-----------------

Coäng chung = 2.220

Qua baûn so saùnh neâu treân, aên chay seõ coù nhöõng lôïi ích nhö sau :

- Traùnh ñöôïc caùc beänh taät do caùc ñoäng vaät mang laïi qua aên maø phaùt sinh, nhö coå nhaân thöôøng noùi :

"Hoïa tuøng khaåu xuaát, beänh tuøng khaåu nhaäp" (hoïa do mieäng maø ra, beänh do mieäng maø vaøo) thaân theå ñöôïc khoûe maïnh.

- Nuoâi döôõng tinh thaàn töø bi trong moãi con ngöôøi, chính nhôø aên chay maø caùc aùc phaùp khoâng phaùt sinh, tinh thaàn ñöôïc nheï nhaøng trong saïch.

IV. SAÙM HOÁI YÙ NGHÓA VAØ LÔÏI ÍCH :

1. Khaùi nieäm veà saùm hoái :

Ñöùc Phaät thöôøng ca ngôïi :"ÔÛ ñôøi coù hai haïng ngöôøi ñaùng khen : haïng ngöôøi thöù nhaát laø ngöôøi khoâng coù loãi, haïng thöù hai laø ngöôøi coù loãi maø bieát aên naên saùm hoái". Ngaøi khaúng ñònh moät caùch quaû quyeát :"Phaøm coøn xuoáng leân trong ba coõi, laên loän trong saùu ñöôøng, thì khoâng moät loaøi naøo hoaøn toaøn trong saïch, khoâng moät ai maø chaúng coù toäi". Taát caû moïi chuùng sanh trong ñôøi soáng haøng ngaøy khoâng ai laø khoâng coù loãi laàm do voâ tình hoaëc coá yù taïo neân. Ngöôøi Phaät töû laø ngöôøi daùm maïnh nhaän ra nhöõng loãi laàm maø mình phaïm phaûi. Trong Phaät giaùo, saùm hoái khoâng phaûi laø "röûa toäi" hay xaù toäi nhö moät soá quan nieäm cuûa caùc toân giaùo khaùc, maø ñaây laø moät haønh ñoäng maïnh daïn nhaän ra loãi laàm ñeå roài sau ñoù töï mình söûa ñoåi.

Phaät giaùo khoâng bao giôø tin coù moät vò thaàn thaùnh naøo coù theå xaù toäi hay buoäc toäi maø Saùm hoái laø moät phöông phaùp phaûn tænh chính mình, nhaèm thaêng hoa töï thaân cho moãi ngöôøi con Phaät treân böôùc ñöôøng tu nhaân hoïc Phaät. Coù theå xem ñaây laø con ñöôøng chuyeån hoaù tam nghieäp trong quaù trình hoaøn thieän nhaân caùch cuûa moät con ngöôøi töø ñòa vò phaøm phu böôùc leân Phaät quaû.

2. Saùm hoái laø gì ?

A/ Ñònh nghóa : Tieáng Phaïn goïi laø Samma, Trung Hoa dòch aâm laø "hoái quaû". Trong kinh noùi :"Saùm giaû, saùm kyø tieàn khieân, Hoái giaû, hoái kyø haäu quaù" (aên naên loãi tröôùc, chöøa boû loãi sau).

Nhö vaäy, Saùm hoái laø töï mình aên naên, hoå theïn nhöõng loãi laàm tröôùc ñaây ñaõ taïo, nguyeän söûa ñoåi khoâng daùm taùi phaïm nhöõng loãi laàm ñoù nöõa. Noùi caùch khaùc Saùm hoái laø "aên naên chöøa boû", ñaây laø troïng taâm cuûa söï saùm hoái. Nhöng neáu cöù thöôøng xuyeân phaïm toäi, roài thöôøng xuyeân saùm hoái, laïi phaïm toäi laïi saùm hoái, nhö vaäy khoâng coøn yù nghóa vaø khoâng phaûi laø phöông phaùp saùm hoái cuûa Phaät daïy.

Saùm hoái coù theå xem nhö laø söï maïnh daïn aên naên nhaän loãi cuûa ngöôøi theá gian, khi mình laøm cho ngöôøi naøo ñoù buoàn phieàn töùc giaän, ñeán xin loãi. Trong Phaät giaùo cuõng theá, do thaân haønh ñoäng sai, lôøi noùi khoâng kheùo, yù buoâng lung nieäm aùc, nay nhaän ra boäc loä loãi laàm cuûa mình, tha thieát hoái loãi quyeát khoâng taùi phaïm.

B/ Caùc phaùp saùm hoái : Chuùng bieát loãi laàm laø do taâm taïo, cho neân cuõng phaûi do taâm aên naên saùm hoái, chính vì leõ ñoù maø caùc vò toå sö ñaõ choïn loïc moät soá phöông phaùp saùm hoái treân caû hai phöông dieän söï vaø lyù. Baøi vaên saùm hoái maø ngöôøi Phaät töû thöôøng ñoïc nhaát moãi khi taùc phaùp saùm hoái :

Xöa nay ñaõ taïo bao aùc nghieäp,

Ñeàu bôû voâ thæ tham saân si

Töø thaân mieäng yù maø sanh ra

Taát caû, nay con xin saùm hoái.

Veà söï saùm hoái :

- Taùc phaùp saùm hoái : Laäp ñaøn thænh chö Taêng chöùng minh, ngöôøi saùm hoái trình baøy loãi laàm cuûa mình thaønh khaån aên naên, saùm hoái khoâng taùi phaïm nöõa.

- Thuû töôùng saùm hoái : Ngöôøi saùm hoái ñeán tröôùc baøn thôø Phaät vaø Boà Taùt thaønh taâm leã baùi töø 1 ngaøy, 7 ngaøy cho ñeán 49 ngaøy khi naøo thaáy ñöôïc töôùng haûo cuûa Phaät vaø Boà taùt hoaëc hoa sen thì môùi thoâi.

- Hoàng danh saùm hoái : Ñaây laø phaùp saùm hoái do Baát Ñoäng phaùp sö ñôøi Toáng bieân soaïn laáy töø 53 danh hieäu Phaät trong Kinh Nguõ Thaäp Tam Phaät vaø ruùt 35 danh hieäu trong kinh Quaùn Döôïc Vöông, Döôïc Thöôïng. Ñaây laø nghi thöùc saùm hoái phoå thoâng nhaát ñöôïc caùc chuøa Vieät Nam thöôøng duøng trong nhöõng ngaøy Saùm hoái.

Veà lyù saùm hoái :

- Voâ sanh saùm hoái : lyù saùm hoái daønh cho nhöõng ngöôøi coù caên cô cao, cho neân ôû ñaây chuùng ta chæ bieát qua moät phaùp naøy vôùi hai caùch quaùn :

Quaùn taâm voâ sanh : Ñaây laø lyù ñöôïc ruùt töø Kinh Kim Cang : "Taâm quaù khöù khoâng theå ñöôïc, taâm hieän taïi khoâng theå ñöôïc vaø taâm vò lai cuõng khoâng theå ñöôïc". Duøng phaùp quaùn ñeå thaáy roõ : "Toäi töø taâm sanh cuõng töø taâm maø dieät".

Quaùn phaùp voâ sanh : Quaùn saùt thaät töôùng khoâng sanh dieät "ôû thaùnh khoâng taêng ôû phaøm khoâng giaûm"; ñaây chæ cho chôn taâm, Phaät tri kieán, Phaùp thaân… Vì khi nhaän ñöôïc chôn taâm roài thì caùc töôùng sanh dieät khoâng coøn.

Tuy coù nhieàu phöông caùch khaùc nhau veà saùm hoái nhöng ngöôøi Phaät töû chuùng ta phaûi töï choïn cho mình moät caùch thích hôïp vôùi mình nhaát ñeå nöông nôi ñoù maø saùm hoái, mieãn sao chuùng ta ñoïc vaø hieåu ñöôïc nghóa lyù cuûa vieäc laøm thì thaät söï môùi coù lôïi ích. Traùi laïi, mieäng ñoïc maøkhoâng hieåu yù nghóa thì chaúng ñöôïc lôïi laïc gì. Ñaây laø caùi teä trong Phaät giaùo hieän nay.

3. Lôïi ích cuûa saùm hoái :

Neáu ngöôøi Phaät töû bieát saùm hoái nghóa laø bieát söûa ñoåi , töùc nhieân laø moät ngöôøi ñoù coù tieán boä treân con ñöôøng tu taäp seõ ñöôïc nhöõng lôïi ích thieát thöïc trong hieän taïi cuõng nhö töông lai. Ñöùc Phaät ñaõ daïy trong kinh Tröôøng A Haøm : "Ai bieát söûa ñoåi loãi laàm thì ngöôøi ñoù coù tieán boä trong giaùo phaùp cuûa Nhö Lai" vaø Ngaøi cuõng khaúng ñònh :"Ngöôøi coù loãi khoâng bieát söûa ñoåi, dieät tröø nôi töï taâm thì loãi aáy seõ ñeán thaân, nhö nöôùc chaûy veà bieån, daàn daàn thaønh saâu roäng" (Kinh töù thaäp nhò chöông). Qua ñoù chuùng ta ruùt ra ñöôïc nhöõng lôïi ích nhö sau :

- Moïi haønh ñoäng trong ñôøi soáng khoâng bò sa vaøo laàm lôõ vì chuùng ta ñaõ coù yù chí cöông quyeát bieát nhaän ra loãi laàm.

- Phaåm giaù con ngöôøi ñöôïc naâng cao, caùc haïnh laønh caøng ngaøy caøng phaùt trieån, vì khoâng taïo nhaân xaáu trong hieän taïi.

  • Thaân taâm luoân luoân nheï nhaøng vì khoâng lo aâu saàu muoän.

 

* BOÅN PHAÄN VAØ TRAÙCH NHIEÄM CUÛA NGÖÔØI PHAÄT TÖÛ TAÏI GIA ;

I. KHAÙI QUAÙT BOÅN PHAÄN & TRAÙCH NHIEÄM :

Baát cöù ngöôøi naøo soáng trong xaõ hoäi ñeàu phaûi coù traùch nhieäm vaø boån phaän tuøy theo moâi tröôøng vaø hoaøn caûnh cuûa töøng caù nhaân maø boån phaän vaø traùch nhieäm ñöôïc theå hieän moät caùch khaùc nhau. Ngöôøi daân coù boån phaän ñoái vôùi quoác gia, vôï coù boån phaän traùch nhieäm vôùi choàng vaø ngöôïc laïi, cha meï coù boån phaän vaø traùch nhieäm ñoái vôùi con caùi vaø ngöôïc laïi. Moät gia ñình thöïc söï coù haïnh phuùc yeân vui khoâng theå khoâng coù nghóa vuï vaø traùch nhieäm cuûa nhöõng thaønh vieân trong gia ñình. Moät quoác gia coù nhöõng coâng daân laøm raïng danh cho Toå quoác laø nhôø vaøo söï ñoùng goùp cuûa coâng daân ñoù coù loøng yeâu ñaát nöôùc thöïc hieän traùch nhieäm vaø nghóa vuï cuûa mình moät caùch thieát thöïc. Moät nhaø xaõ hoäi hoïc ñaõ noùi : "Thaân ta laø moät phaàn töû trong xaõ hoäi vaäy moãi vieäc cuûa ta laøm cuõng phaûi giuùp ñöôïc söï sinh hoaït cuûa xaõ hoäi". Ñoái vôùi ngöôøi con Phaät laø moät phaàn töû trong gia ñình, quoác gia, xaõ hoäi thì traùch nhieäm vaø boån phaän laïi caøng ñaët cho ngöôøi Phaät töû, nhaèm theå hieän tinh thaàn cuûa ñaïo Phaät ñi vaøo cuoäc ñôøi, thöï söï coù ích cho cuoäc ñôøi.

1. Boån phaän ngöôøi Phaät töû taïi gia laø gì ?

A/ Boån phaän & traùch nhieäm ñoái vôùi töï thaân :

Ngöôøi Phaät töû laø ngöôøi bieát tu taäp hoïc haïnh giaûi thoaùt cho chính mình vì theá cho neân ngöôøi Phaät töû chaân chính laø ngöôøi bieát tu söûa töï thaân khoâng bò caùc theá löïc hoaøn caûnh sai söû loâi keùo vaø khoâng theå naøo maëc cho doøng ñôøi troâi chaûy, nhö luïc bình saùng troâi leân, chieàu troâi xuoáng, nhö ngöôøi cöôõi ngöïa khoâng ñieàu khieån ñöôïc ngöïa ñeå noù töï ñi ñaâu thì ñi. Chuùng ta phaûi chòu traùch nhieäm nhöõng gì mình ñaõ laøm : "Con ngöôøi luoân luoân ñoái dieän vôùi chính mình vaø ñöùng tröôùc söï coá gaéng tìm hieåu, thöïc haønh ñeå tieán tôùi choã hoaøn thieän, ñem laïi söï thaêng baèng vaø giaûi thoaùt". Ñaây laø lyù töôûng nhaèm xaùc ñònh laäp tröôøng trong tinh thaàn tu taäp cuûa ngöôøi con Phaät veà ñôøi soáng cuûa töï thaân ñieàu naøy trong kinh Ñaïi Nieát Baøn Ñöùc Phaät ñaõ daïy :"Caùc ngöôøi haõy cöông quyeát chuù ñònh vaøo chaân lyù. Caùc ngöôøi haõy laáy chaân lyù laøm ngoïn ñuoác laø hoøn ñaûo nöông thaân cho chính mình ".

Trong hoaøn caûnh xaõ hoäi ngaøy nay. khaû naêng kieåm soaùt mình cuûa con ngöôøi trôû neân mong manh vì bò keït trong heä luïy kinh teá xaõ hoäi… vaø caùc söï raøng buoäc khaùc trong ñôøi soáng, muoán thoaùt ra khoûi voøng ñôøi caû moät söï khoù khaên voâ vaøn, maø ngöôøi thieáu yù chí, khoù coù theå laøm ñöôïc. Ngöôøi Phaät töû laø ngöôøi phaûi xaây döïng cho mình moät yù chí vaø nghò löïc maïnh meõ, soáng trong moâi tröôøng xaõ hoäi nhöng luoân luoân tu döôõng töï thaân ñeå hoaøn thieän baûn thaân coù an laïc, khaùc vôùi ngöôøi khoâng hieåu ñaïo :"Con ngöôøi töï ñoåi môùi hay ñuùng hôn con ngöôøi luoân luoân töï mình ñoåi môùi laïi mình trong taát caû thôøi". Ñoù chính laø nhieäm vuï traùch nhieäm cuûa ngöôøi Phaät töû xaây döïng baûn thaân vaø taïo cho moät gia ñình coù haïnh phuùc nhö trong kinh Phaùp Cuù: "Heát ngaøy naøy qua ngaøy khaùc, heát giôø noï sang giôø kia, ngöôøi thôï vaøng phaûi coâng phu theá naøo môùi loïc ñöôïc vaøng roøng thì ngöôøi muoán cho thaân taâm mình trôû neân trong saïch cuõng phaûi coá gaéng khoù nhoïc reøn luyeän nhö theá".

B/ Boån phaän vaø traùch nhieäm ñoái vôùi gia ñình :

Ngöôøi Phaät töû taïi gia laø ngöôøi thöïc hieän tinh thaàn öùng duïng giaùo lyù ñaïo Phaät trong ñôøi soáng xaõ hoäi, cho neân phaûi taïo laäp gia ñình coù haïnh phuùc. Chuùng ta bieát raèng gia ñình laø teá baøo cuûa xaõ hoäi, laø toå aám cuûa con ngöôøi, noù laø moâi tröôøng toát ñeå xaây döïng tình caûm yeâu thöông vaø hieåu bieát. Xaây döïng moät gia ñình haïnh phuùc töùc laø chuùng ta ñaõ taïo cho con ngöôøi coù moät traùi tim bieát yeâu thöông vaø traùch nhieäm. Coù bieát bao gia ñình khoâng coøn laø "toå aám" maø trôû thaønh ñòa nguïc traàn gian vì thieáu chaát lieäu boån phaän traùch nhieäm cuûa tình yeâu thöông vaø hieåu bieát. ÔÛ ñaây chuùng toâi döïa vaøo Kinh Thieän Sanh :

*Boån phaän cuûa cha meï ñoái vôùi con caùi :

Trong kinh Ñaïi Baûo Tích Ñöùc Phaät daïy :"Ñaõ laø cha meï, ai cuõng muoán ñem laïi lôïi ích cho con caùi, cho neân cha meï hay laøm nhöõng vieäc khoù laøm, hay nhaãn nhöõng ñieàu khoù nhaãn". Vì vaäy cha meï phaûi coù 5 nghóa vuï ñoái vôùi con caùi :

a/ Phaûi giaùo duïc con caùi traùnh döõ laøm laønh ñeå trôû neân ngöôøi coù ñöùc haïnh.

b/ Phaûi khuyeân con caùi neân gaàn ngöôøi toát xa ngöôøi xaáu, neân laøm baïn vôùi ngöôøi hieàn coù trí thöùc.

c/ Phaûi thöông yeâu, hieåu bieát con caùi, giuùp ñôõ taïo ñieàu kieän cho con aên hoïc, neân chia seû vaø an uûi vôùi con nhöõng ñieàu khoù khaên trong cuoäc soáng.

d/ Phaûi döï höôùng vieäc hoân nhaân cho con caùi.

e/ Phaûi cho con tham gia vieäc gia ñình, goùp phaàn xaây döïng haïnh phuùc.

* Boån phaän cuûa con caùi ñoái vôùi cha meï :

Trong Kinh Taâm Ñòa Quaùn Ñöùc Phaät daïy :

Non Thaùi ôn cha môùi saùnh baèng

Bieån saâu laø ñöùc meï hieàn nay

Duø trong moät kieáp ta löu laïi

Noùi ñeán coâng kia khoù heát taày. Cho neân laøm con ñoái vôùi cha meï phaûi coù 5 ñieàu :

a/ Laøm con phaûi hieáu thaûo ñoái cha meï nhö tuïc ngöõ oâng cha ta thöôøng daïy :

Neáu mình hieáu vôùi meï cha,

Thì con cuõng hieáu vôùi ta khaùc gì,

Neáu mình aên ôû voâ nghì,

Ñöøng mong con hieáu laøm gì uoång coâng.

b/ Boån phaän laøm con khi laøm vieäc gì cuõng phaûi trao ñoåi yù kieán vôùi cha meï.

c/ Boån phaän laøm con phaûi gaùnh vaùc traùch nhieäm gia ñình, khoâng choáng ñoái vôùi cha meï.

d/ Phaûi bieát chia xeû nhöõng khoù khaên cuûa cha meï ñeå baùo ñaùp coâng ôn cha meï khi coøn hieän tieàn.

e/ Khi cha meï ñau oám laøm con phaûi bieát saên soùc, lo laéng thuoác thang ñieàu trò.

* Boån phaän ngöôøi choàng ñoái vôùi vôï :

Ngöôøi choàng laø truï coät trong gia ñình, laøm choàng laø phaûi bieát thöông yeâu vôï, chính loøng yeâu thöông vôï laø ñoäng löïc gia ñình coù haïnh phuùc, treân thuaän döôùi hoøa. Vì theá cho neân trong kinh Tröôøng A Haøm Ñöùc Phaät daïy laøm choàng ñoái vôùi vôï phaûi coù 5 ñieàu :

a/ Khi vôï ñi hay luùc trôû veà, ngöôøi choàng phaûi bieát ñöa ñoùn, laáy leã maø ñoái vôùi nhau.

Moät nhaø taâm lyù hoïc ñaõ noùi :"Moät tình yeâu ñaàm thaém trong moät leã ñoä, taát nhieân seõ laø moät gia ñình hoøa hôïp, vui veû vaø vónh cöûu. Moät tình yeâu chæ höôùng veà söï thoûa maõn nhuïc duïc moät caùch soã saøng treân boïc trong daâu taát nhieân khoâng traùnh khoûi nöûa ñöôøng ñöùt gaùnh…."

b/ Phaûi soáng coù neà neáp, ñöøng vì mình laøm khoå vôï con phaûi haàu haï côm daâng, nöôùc roùt.

c/ Phaûi bieát saên soùc vôï, mua saém aùo quaàn trang söùc tuøy theo hoaøn caûnh cuûa gia ñình.

d/ Phaûi tin caäy giao coâng vieäc quaûn lyù gia ñình cho vôï.

e/ Khoâng ñöôïc "moät daï hai loøng" laøm cho vôï buoàn phieàn saàu naõo.

* Boån phaän cuûa ngöôøi vôï ñoái vôùi choàng :

Trong Kinh Tònh Haïnh Phaùp Moân Ñöùc Phaät daïy :"Cuùng döôøng cha meï, lo laéng cho choàng (vôï), chaêm nom con caùi cuõng ñöôïc goïi laø tònh haïnh". ÔÛ gia ñình, ngöôøi vôï ngöôøi vôï laø ngöôøi "noäi töôùng" trong gia ñình, giaù trò cuûa ngöôøi vôï trong gia ñình vaø xaõ hoäi khoâng phaûi laø söï thaáp keùm nhö moät soá ngöôøi quan nieäm, maø noù coù vò trí quan troïng trong vieäc xaây döïng moät gia ñình coù haïnh phuùc. Chính vì vaäy Ñöùc Phaät ñeà caäp 5 vieäc maø boån phaän laøm vôï phaûi thöïc hieän :

a/ Ngöôøi vôï phaûi bieát kính yeâu choàng, chaêm lo cho choàng khi ñi cuõng nhö khi veà.

b/ Phaûi bieát taïo haïnh phuùc gia ñình baèng nhöõng böõa côm ñaàm aám khi choàng veà.

c/ Ngöôøi vôï phaûi meàm moûng, thuûy chung giöõ gìn tieát haïnh, khoâng coù tính laúng lô.

d/ Luùc choàng noùng giaän, khoâng neân taïo theâm baát hoøa maø phaûi bieát : khi duøn khi thaúng nhö Ca dao ta thöôøng noùi :"choàng giaän thì vôï bôùt lôøi, côm xoâi bôùt löûa, coù ñôøi naøo kheâ".

* Boån phaän ñoái vôùi hoï haøng, thaân thuoäc :

Kinh Voâ Löôïng Thoï noùi :"… Anh em, hoï haøng trong ngoaøi cuûa gia ñình, neân kính nhau ñöøng neân ganh gheùt nhau… Lôøi noùi vaø saéc maët thöôøng hoøa nhaõ khoâng neân choáng ñoái nhau…" Vì nhaän thöùc sinh maïng con ngöôøi coù maët treân cuoäc ñôøi laø do söï tieáp noái khoâng ngöøng, trong nguoàn goác nhaân chuûng. Cuøng nguoàn goác laø cuøng huyeát thoáng trong heä thoáng gia ñình noäi ngoaïi maø chuùng ta goïi laø "gia toäc", töùc laø anh chò em, chuù baùc, coâ dì…. Ñoái xöû vôùi nhau cho phaûi ñaïo laø chuùng ta theå hieän ñaïo lyù laøm ngöôøi. Trong Kinh Thieän Sanh ñeà caäp ñeán 5 ñieàu ñoái vôùi quyeán thuoäc :

a/ Khi doøng hoï coù nhöõng ñieàu baát traéc; "maùu chaûy ruoät meàm" chuùng ta phaûi bieát thöông xoùt. Phaûi bieát giuùp ñôõ nhau khi hoaïn naïn.

b/ Khi thaáy trong thaân toäc coù nhöõng ngöôøi laøm ñieàu khoâng hôïp ñaïo lyù chuùng ta phaûi duøng caùch khuyeân nhaéc.

c/ Nhöõng ñieàu bí maät rieâng tö cuûa ngöôøi trong hoï haøng chuùng ta phaûi bieát baûo veä. Ñoù laø tinh thaàn vì danh döï chung :"Xaáu laù xaáu nem, xaáu em xaáu chò".

d/ Baø con quyeán thuoäc phaûi tôùi lui thaêm vieáng, ñeå taïo moái thaân tình coát nhuïc.

e/ Phaûi bieát chia seû, giuùp ñôõ nhau khi gaëp khoù khaên thieáu huït.

* Boån phaän ñoái vôùi Chö Taêng Ni :

Taêng (Ni) Baoû laø moät trong ba ngoâi baùu ñoàng thôøi cuõng laø moät trong "boán aân" cuûa ngöôøi con Phaät taïi gia laãn xuaát gia, vì theá cho neân ñeå trôû thaønh ngöôøi Phaät töû chaân chaùnh ñieàu kieän tröôùc tieân thöïc hieän nhöõng ñieàu kieän phaûi coù nhaèm giuùp cho ngöôøi Phaät töû hieåu ñaïo, khaùc vôùi ngöôøi khoâng hieåu ñaïo. Ñieàu naøy caùc vò Toå Sö thöôøng daïy khi böôùc chaân vaøo chuøa "Tieân baùi truï trì, haäu baùi Thích Ca" (tröôùc nhaát phaûi leã vò truï trì sau môùi laïy Ñöùc Phaät Thích Ca).

a/ Khi vaøo Chuøa "kính Phaät phaûi bieát troïng Taêng", thaân caän caùc baäc Minh sö, nhöõng thieän höõu trí thöùc nhö lôøi coå ñöùc thöôøng daïy :"baïn laønh nöông caäy, thaày taø laùnh xa".

b/ Phaûi cung kính theo söï höôùng daãn cuûa caùc vò minh sö, thieän höõu tri thöùc.

c/ Phaûi bieát aùp duïng phaùp vaøo ñôøi soáng tu taäp ñeå coù an laïc.

d/ Ñeán chuøa laø caàu hoïc, cho neân chö Taêng laø ngöôøi coù theå giuùp cho chuùng ta hieåu theâm nhöõng ñieàu chöa bieát veà giaùo phaùp.

e/ Phaûi choïn cho mình moät Phaùp moân thích hôïp vôùi caên cô trình ñoä cuûa chính mình.

Keát luaän : Trong toå chöùc cuûa Phaät giaùo bao goàm töù chuùng (boán chuùng) : 2 chuùng xuaát gia (Tyø kheo, Tyø kheo Ni) vaø 2 chuùng taïi gia (Thieän nam vaø Tín nöõ hay coøn goïi laø Öu Baø Taéc, Öu Baø Di). Chuùng xuaát gia coù boån phaän thöïc haønh giaùo phaùp truyeàn daïy höôùng daãn cho chuùng taïi gia. Chuùng taïi gia gaàn guõi chuùng xuaát gia hoïc taäp giaùo phaùp uûng hoä töù söï (y phuïc, ngoïa cuï, thöïc phaåm, y döôïc) cho chuùng xuaát gia coù ñieàu kieän tu haønh. Taát caû boán chuùng ñeàu laø ñeä töû Phaät ñi theo con ñöôøng Phaät daïy. Tuy nhieân do hoaøn caûnh vaø ñieàu kieän tu taäp hoïc haïnh giaûi thoaùt cuûa ngöôøi taïi gia coøn mang naëng gaùnh gia ñình vaø xaõ hoäi. Nguyeân taéc giaùo duïc cuûa Ñöùc Phaät laø tuøy theo trình ñoä, caên cô vaø hoaøn caûnh maø phaùp daïy coù khaùc nhau maø coù söï sai bieät, ñieàu naøy coù laãn moät vò cö só Tröôûng thoân Asibandhakaputta hoûi Phaät :"Baïch Ñöùc Theá Toân vì sao vôùi moät soá ngöôøi Phaät thuyeát phaùp troïn veïn, coøn ñoái vôùi moät soá ngöôøi, Phaät thuyeát phaùp khoâng hoaøn toaøn troïn veïn ?"

Ñöùc Phaät traû lôøi :"Ví nhö ba thöûa ruoäng toát, trung bình vaø moät thöûa xaáu. Vôùi ba thöûa ruoäng aáy, ngöôøi noâng daân seõ gieo troàng thöûa ruoäng toát tröôùc tieân, sau ñoù ñeán thöûa trung vaø sau heát môùi gieo thöûa xaáu. Cuõng theá, Theá Toân ñoái vôùi haøng xuaát gia xem nhö thöûa ruoäng toát, ñoái vôùi taïi gia laø thöûa ruoäng trung bình vaø cuoái cuøng laø vôùi haøng ngoaïi ñaïo laø thöûa ruoäng xaáu. Taát caû ba haïng ngöôøi keå treân ñeàu ñöôïc Theá Toân thöù töï giaùo hoùa vôùi ñaày ñuû thieän Phaùp, vôùi ñaày ñuû giaùo lyù giaûi thoaùt, vì caû ba nöông töïa Theá Toân nhö aùnh saùng, nhö laø nôi aån truù, nôi che chôû (Töông Öng boä kinh IV tr.315). Qua ñoù ngöôøi Phaät töû chaân chaùnh laø ngöôøi bieát soáng ñuùng, soáng hôïp, soáng coù ích cho mình cho moïi ngöôøi.

TAØI LIEÄU THAM KHAÛO :

  • Nguyeân thuûy Phaät giaùo tö töôûng luaän cuûa Kimura Taiken – Thích Quaûng Ñoä dòch, Khuoâng Vieät aán haønh 1971.

  • Phaät hoïc phoå thoâng quyeån nhaát Thaønh hoäi PG TP HCM aán haønh 1997.

  • Phaät hoïc khaùi luaän – Thích Taâm Chaâu – NXB Taâm Quang 1964.

  • Khoùa Hö Luïc giaûng giaûi – Thích Thanh Töø – TV Thöôøng Chieáu aán haønh 1996.

  • Quan ñieåm veà aên chay cuûa Ñaïo Phaät - Taâm Dieäu bieân soaïn.

  • Ngöôøi Phaät töû chaân chaùnh – Phuùc Trung bieân soaïn.

(Tuaàn baùo Giaùc ngoä soá 43-47/2000)


bullets08.gif - 0.2 KTrang MUÏC LUÏC
bullets08.gif - 0.2 KTrang chính